خواجو و خویشکاری قصهها / ایرج شهبازی امروز را به یاد کرمان و شاعر نامدارش اختصاص داده اند. خواجوی کرمانی غزلسرا، قصیدهسرا و داستانپردازی است که تا حدود زیادی در سایه شاعران بزرگ دیگر گم شده است و این را نباید بر اهمیت کم او حمل کرد. نوشتار زیر جنبه هایی از کار او را مطرح می نماید. 1404/11/4 ۰۷:۵۷
بهرام بیضایی، شاهنامهپژوهی که جادو میآفرید / علیرضا پنجهای هیچ نمایشنامهنویس صاحب سبکی نداریم که متاثر از کتب مقدس و ادبیات منظوم و منثور قدمایی ما و بهره از مثنوی، کلیله و دمنه، خمسهی نظامی، ویس و رامین، و خاصه شاهنامه نباشد، در شاهنامه، روایت محور است و روایاتش هم داستانهایی که از قصه و افسانه ساخته میشود. 1404/10/8 ۱۳:۵۲
پیشکسوت پیشکسوتان / جلالالدین رفیعفر جلالالدین رفیعفر، استاد مردمشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در این یادداشت نوشت: بدون شک او را میتوان به عنوان یکی از پایهگذاران جامعهشناسی بومی ایران در نظر گرفت. استاد صفینژاد قبل از اینکه یک معلم یا یک پژوهشگر بیبدیل باشد یک انسان شریف به معنی واقعی کلمه بود. 1404/10/8 ۱۳:۳۵
داستان راهیابی شعر فارسی به جهان غرب / آن ماری شیمل – ترجمه: فریدون بدرهای آنماری شیمل (۱۹۲۲ ـ ۲۰۰۳م) اسلامپژوه، عرفانپژوه و شرقشناس آلمانی سال ها در زمینه الهیات اسلامی، تاریخ ادیان و تصوف در دانشگاههای آلمان، ترکیه و آمریکا تدریس کرد. وی بر آن بود تصویری که اروپای قرون وسطی از اسلام و مسلمانان ارائه داده، مخدوش است و خود کوشید تا حدی آن را تعدیل کند. او آثار متعددی در زمینه الهیات، عرفان و فرهنگ اسلامی تألیف کرد. 1404/10/7 ۱۰:۱۹
بوی جوی مولیان / محمدامین ریاحی محمدامین ریاحی میگوید: بیت «بوی جوی مولیان» رودکی از قرنها پیش تحریف شده و معنی آن فدای موسیقی خوشآهنگ و دلاویز الفاظ شده است. 1404/10/7 ۰۷:۱۲
مبادی هویت ایرانی / محمدعلی اسلامی ندوشن کمتر کسی را در دوران معاصر می شود یافت که به اندازه استاد محمدعلی اسلامی ندوشن از وجوه گوناگون به ایران و تاریخ و فرهنگش پرداخته باشد و همواره دغدغه آن را داشته باشد. نوشتار زیر با محوریت هویت ایرانی، ضمن شناسایی عناصر اصلی این هویت، توانمندی ها، ضعفها و خطرها را بازگو می کند و البته راه چاره را نیز نشان می دهد. 1404/9/29 ۰۹:۲۸
نظامنامۀ کتابخانه در دورۀ قاجار سند تازه ارائهشده در این شماره، گوشهای از نخستین تلاشهای اداری ایران برای تنظیم مقررات کتابخانههای عمومی در سالهای پایانی دورۀ قاجار را نشان میدهد. 1404/8/25 ۱۱:۵۷
مُهر ناصرالدینشاه و مشیرالسلطنه نشان از تاریخ تملک نسخه در محافل درباری نسخه خطی «مجموعه رسائل حکمی و عرفانی» به خط نسخ و کتابتِ محمدبنعلی دامغانی جاجرمی در سال ۶۵۹ قمری در مخزن کتابهای خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی نگهداری میشود. 1404/8/4 ۱۲:۰۴
نسخهای از تاریخ بیهقی در تملک ملک الشعرای بهار نسخه شماره 3139 کتابخانه مجلس، کتاب تاریخ بیهقی اثر ارزشمند ابوالفضل محمد بیهقی (وفات 470 قمری) است. (معرفی شده در فهرست کتابخانه مجلس، جلد 10 (بخش دوم)، صص 709-710). 1404/8/3 ۱۱:۴۴
اهمیت و نقش اسناد در گفتوگو با منصوره اتحادیه منصوره اتحادیه(نظام مافی)، استاد ممتاز دانشگاه تهران گفت: ممکن است شخصی که سند را در اختیار دارد، آن را بخواند و فکر کند که سند کماهمیتی است. ولی متخصص ممکن است از لابهلای سند چیزی پیدا کند. ریزهکاریهایی در اسناد موجود است و زندگیها را زنده و ملموس میکند. 1404/11/11 ۱۰:۳۱
محمد علی جمالزاده؛پیشگام داستان معاصر ایران با زبان عامیانه و طنز تلخ یک پژوهشگر ادبیات داستانی گفت:سیدمحمد علی جمالزاده با استفاده از زبان عامیانه و طنز تلخ، نوآوری در داستاننویسی ایران ایجاد کرد و تأثیر عمیقی بر نسلهای بعدی نویسندگان گذاشت. 1404/11/7 ۰۷:۵۳
گفتوگو با سید علی آلداود درباره امیرکبیر سید علی آلداود گفت: اگر امیرکبیر مجال بیشتری مییافت و ناصرالدینشاه زمان طولانیتری او را در صدرات نگه میداشت اصلاحات عظیمتری در کشور به وجود میآمد اما ایران این شانس را نداشت زیرا کشور اساساً در موقعیتی قرار نداشت که پذیرای اصلاحات وسیع باشد هنوز نیروهای ارتجاعی و فرصتطلب و سنتگرایان نیروی اجتماعی مهم در ایران بودند طرفداران اصلاحات اندک بوده و حتی همین کسان معدود توان حمایت از امیر و گستاخی ایستادگی در مقابل طبقه وسیع ریشهدار گذشتهگرایان را نداشتند. 1404/11/7 ۰۷:۴۷
گزارش تصویری برگزاری زادروز جشن ٩٨ سالگی «سیدفتحالله مجتبائی» آیین زادروز جشن ٩٨ سالگی «سیدفتحالله مجتبائی» در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. 1404/9/19 ۱۱:۲۳
گزارش تصویری برگزاری شبِ «دانشنامۀ اسلامیکا» در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی نهصدودپانزدهمین شب از سلسلۀ شبهای مجلّۀ بخارا با همکاری مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و مؤسّسۀ مطالعات اسماعیلی لندن، به «دانشنامۀ اسلامیکا» اختصاص یافت که عصر یکشنبه، دوم آذر در تالار امیرالمؤمنینِ مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. 1404/9/3 ۰۹:۴۵
گزارش تصویری برگزاری پاسداشت دهمین سالروز درگذشت عبدالرّحیم جعفری، بنیادگذار مؤسّسۀ انتشارات امیرکبیر -۲ آیین پاسداشت دهمین سالروز درگذشت عبدالرّحیم جعفری، بنیادگذار مؤسّسۀ انتشارات امیرکبیر با عنوان «امیرِ کبیرِ نشر» به میزبانی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و با همکاری نشر نو، عصر سهشنبه، هشتم مهر برگزار شد. 1404/7/9 ۱۱:۲۶