خدمات حبیب یغمایی به زبان فارسی / محمود فاضلی
خدمات حبیب یغمایی به زبان فارسی / محمود فاضلی

مرحوم استاد حبیب یغمایی (1363 -1280) یكی از ادیبان برجسته ‌روزگار ما به‌ شمار می‌آید كه نامش افزون بر اینكه با تصحیح گران‌سنگ آثاری چون «ترجمه تفسیر طبری» و «گرشاسب‌نامه» گره خورده، بیش از هر چیز خاطره ارزشمند مجله مهم «یغما» را در خاطرِ علاقه‌مندان به زبان و ادبیات فارسی زنده می‌كند.

1401/3/1 ۱۰:۵۲
سیاست و شریعت در ایرانِ شیعی / زهرا  قزلباش
سیاست و شریعت در ایرانِ شیعی / زهرا قزلباش

قدیمی‌ترین شهر شیعه‌نشین ایران قم است كه حدود 83 یا 94 هجری بنا شده و گروهی از اشعریان كوفه كه عقاید شیعی داشتند به آنجا مهاجرت كردند و شیعه در آنجا نضج گرفت.

1401/2/31 ۱۰:۲۶
جای خالی موزۀ تهران / احمد مسجدجامعی
جای خالی موزۀ تهران / احمد مسجدجامعی

آقای سیف‌الله کامبخش باستان‌شناس کاوشگر تپه‌های قیطریه در شمیران کتابی با عنوان «تهران 3200 ساله» تألیف کرده. او در جستجوهای خود به سفال خاکستری دست یافت. این سفال نشان‌دهندۀ دوره‌ای است که ساکنان به چنین دستاوردی راه یافته بودند و می‌توانستند سفالهایی از طیف خاکستری روشن تا سیاه به دست آورند.

1401/2/28 ۱۳:۰۳
ادامه مطلب
حیات و روش فلسفی صدرا / علامه محمد‌حسین طباطبائی
حیات و روش فلسفی صدرا / علامه محمد‌حسین طباطبائی

‌صدرالدین شیرازى که در میان عامه مردم به «ملاصدرا» و در میان اهل‌ علم به «صدرالمتألهین » معروف ‌است، از خانواده قوام شیرازى و پسر منحصر به فرد میرزا ابراهیم مى‌باشد که گویا سمت وزارتى نیز داشت.

1401/3/1 ۱۱:۰۹
همسرم: اسلامی‌ندوشن / شیرین بیانی
همسرم: اسلامی‌ندوشن / شیرین بیانی

به باور من، محمدعلی اسلامی ندوشن نویسنده‌ای تواناست. نویسنده ذوقی دارد که دیگران فاقد آنند. رسالت نویسنده در این است که بلندگوی کسانی باشد که توان فکر کردن به مسائل گوناگون و مهم را دارند، ولی توان بازگو کردن و پرورانیدن آن را ندارند.

1401/2/11 ۰۹:۲۷
برگِ منتشرنشده‌ای از خاطرات «ایرج افشار» در یازدهمین سال‌یادِ درگذشت این ایران‌شناسِ فقید
ادامه مطلب
منتخبی از اسناد، نقشه‌ها و مکتوبات مربوط به خلیج فارس در آرشیو مرکز اسناد کتابخانه مجلس
تاریخچه تئاتر در ایران
تاریخچه تئاتر در ایران

تاریخچه تئاتر در ایران دقیقاً مشخص نیست، اما نمایش‌های آیینی مربوط به سوگ سیاوش و کین ایرج، دال بر قدمت هنر نمایش در ایران پیش از اسلام است.

1400/12/14 ۱۵:۵۶
منهج الهدایه رضا قلی‌خان هدایت در وقایع کربلا
ادامه مطلب
«مساله خواندن در ایران معاصر» در گفت‌وگو با رضا ماحوزی
دلایل مخالفت متشرعان و صوفیان با ملاصدرا در گفت‌وگو با موسی اکرمی
گفت‌وگو با همایون خداد مولف کتاب «تاریخ شفاهی کاخ گلستان» به مناسبت روز جهانی موزه و میراث فرهنگی
گفت‌وگو با همایون خداد مولف کتاب «تاریخ شفاهی کاخ گلستان» به مناسبت روز جهانی موزه و میراث فرهنگی

همایون خداد در تشریح تاریخ شفاهی کاخ گلستان گفت: تاریخ شفاهی کاخ گلستان کانونی است پاس دارنده روایت‌ها و در بردارنده یادمان‌ها؛ روایت‌هایی که هر یک می‌توانند گرهی از نادانسته‌های دیروز بگشایند.

1401/2/28 ۱۰:۲۹
ادامه مطلب
حضور رئیس مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی در آیین تشییع آیت‌الله‌العظمی موسوی بجنوردی
تشکیل شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی پس از دوسال
تشکیل شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی پس از دوسال

نخستین جلسۀ شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی)، پس از دوسال وقفه، که ویروس عالم‌گیر کرونا سبب شده بود، در آخرین روزهای سدۀ چهاردهم خورشیدی، عصر سه‌شنبه، هفدهم اسفند برگزار شد.

1400/12/18 ۱۳:۴۵
گزارش تصویری بازدید شهردار منطقه یک تهران از مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی
ادامه مطلب

مداخل برگزیده

  • شاهنامه
    محمد جعفری (قنواتی)

    حماسۀ ملی ایرانیان سرودۀ ابوالقاسم فردوسی.

    ادامه مطلب
  • سعدی
    حسن ذوالفقاری

    مشرف‌الدین مصلح شیرازی، از بزرگ‌ترین شاعران و نویسندگان ایرانی که آثار ماندگارش گنجینۀ فرهنگ عامۀ عصر او ست. 

    ادامه مطلب
  • خیام خوانی
    مصطفی باباخانی

    خَیّامْ‌خوانی، یا خیامی، از گونه‌های شاد و سرگرم‌کنندۀ موسیقی بوشهر، ویژۀ بزمها، مجلسها و هم‌نشینیهای شبانه. 

    ادامه مطلب
  • خیام
    حسین معصومی همدانی,یونس کرامتی,علی میرافضلی

    ابوالفتح عمر بن ابراهیم نیشابوری، فیلسوف، ریاضی‌دان، منجم، پزشک و شاعر قرنهای 5 و 6 ق / 11 و 12 م.

    ادامه مطلب
  • خلیج فارس
    عباس سعیدی

    خَلیجِ فارْس، پیشرفتگی بزرگ آب در خشکی، و بخشی از دریای پـارس باستان در جنوب ایران.  نام و نام‌گذاری: این بدنۀ آبی بزرگ از زمان باستان تاکنون، پیوسته «دریای پارس» یا «خلیج فارس» نام داشته است

    ادامه مطلب

تازه های نشر مرکز

اخبار و گزارش

  • طرح «بانک اطلاعات گونه‌های زبانی ایران»

    جلسۀ مقدماتی همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی و پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در خصوص تدوین طرح «بانک اطلاعات گونه‌های زبانی ایران»

    ادامه مطلب
  • از آثار رشدیه چه استفاده‌ای می‌توان کرد؟

    مهرداد فردیار، نویسنده و پژوهشگر گفت: اهمیت کتابی که باقریان چاپ کرده به ارزش تاریخی و اسنادی آن برمی‌گردد. مجموعه آثار رشدیه بخشی از تاریخ آموزش‌وپرورش در ایران است. یک بحث دیگر آن است که اکنون از آثار رشدیه چه استفاده‌ای می‌توان کرد؟ این مجموعه آثار ما را از پیشینه‌ کارهایی که در آموزش‌وپرورش انجام شده آگاه می‌کند و درمی‌یابیم که سابقه‌ کارهایی که الان انجام می‌دهیم چه بوده است.

    ادامه مطلب
  • سید حسین نصر: «خیام» شاعر و فیلسوف باده پرست نیست

    سید حسین نصر گفت: رباعیات خیام در واقع مانند رباعیاتی است که سایر بزرگان ما در جنب آثار فلسفی خود می‌سرودند؛ لذا اتهام زدن به «خیام» به عنوان یک شاعر و فیلسوف باده پرست و ابی قوری (اپیکوری) اصلاً صحیح نیست.

    ادامه مطلب
  • جستاری درباره فردوسی / میثم موسوی

    کتاب شاهنامه مثنوی‌یی حماسی است که گویی مهمترین سند عظمت زبان فارسی محسوب می‌شود. از این منظومه‌ی چهل و هشت هزار بیتی [و یا پنجاه هزار و اندی بیتیِ برخی از چاپ‌ها] تصحیح‌های متعددی چون چاپ مسکو، لندن، هند، فریدون جنیدی و جلال خالقی مطلق صورت گرفته است.

    ادامه مطلب
  • حكیم عصیان و اعتراض

    داریوش شایگان اندیشمند معاصر ایرانی، پنج اقلیم حضور را نام می‌برد كه هر یك نحوه‌ای از گشودگی فرد ایرانی از رهگذار زبان فارسی به هستی را آشكار می‌سازند.

    ادامه مطلب

کارگاه و سمینار

  • بررسی جایگاه ایران‌شناسی در شناسایی مطالعات تمدنی و تقارب فرهنگی

    به مناسبت بزرگداشت روز ملی ایران‌شناسی و در راستای گفتگوهای جهانی ایران‌شناسی اولین نشست تخصصی بنیاد ایران‌شناسی و دانشگاه آزاد اسلامی واحد آکسفورد با موضوع: «نقش و جایگاه ایران‌شناسی در شناسایی مطالعات تمدنی و تقارب فرهنگی»، دوشنبه ۲ خرداد ۱۴۰۱، برگزار می‌شود.

    ادامه مطلب
  • دیدار و گفتگو با محمد جعفری قنواتی

    دویست و بیست و نهمین نشست از سلسله جلسات صبح پنجشنبه‌های مجله بخارا اختصاص یافته است به دیدار و گفتگو با محمد جعفری قنواتی. این نشست در ساعت نه و نیم صبح پنجشنبه بیست و نهم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۱ با حضور: علیرضا حسن‌زاده، ابراهیم دم‌شناس، ارسطو میرانی و علی دهباشی در محل کتابفروشی فرهنگان قریب برگزار می‌شود و به صورت مجازی پخش خواهد شد.

    ادامه مطلب
  • نشانه‌شناسی مونس‌العشاق سهروردی

    دانشمندان از قدیم به دانش نشانه‌ها توجه داشته‌اند و سخن را به نظم، نثر و شعر تقسیم کرده‌اند یا در ریاضیات اعداد را به زوج، فرد، گویا و اصم نامیده‌اند. آنچه امروز به عنوان دانش نشانه‌ها می‌شناسیم در پی علم نشانه‌ها در قدیم است.

    ادامه مطلب
  • مراسم روز ملی بزرگداشت حکیم خیام نیشابوری

    انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسبت روز ملی بزرگداشت خیام نیشابوری مراسم پاسداشت این حکیم و شاعر برجسته ایرانی را چهارشنبه ۲۸ اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ در فضای مجازی برگزار می‌کند.

    ادامه مطلب
  • بزرگداشت احمد سمیعی گیلانی؛ فخر گیلان و شهریار ویرایش ایران

    احمد سمیعی گیلانی، چهره ماندگار در رشته ادبیات و ویرایش، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، پژوهشگر، مترجم و ویراستار، زاده‌ی ۱۱ بهمن‌ماه ۱۲۹۹ که او را پدر ویرایش در ایران می‌شناسند، سرزمینش گیلان را هر بار به یمن وجود، بزرگواری لفظ و لطافت طبع شادمانی تازه می‌بخشد.

    ادامه مطلب

مقالات دائرة المعارف بزرگ اسلامی براساس موضوع

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: