سبک نثر در افسانه های عامیانه مکتوب
سبک نثر در افسانه های عامیانه مکتوب

ادبیات عامیانه، در نقد ادبی جایگاه ویژه ای دارد و بررسی آن، دستاوردهای قابل توجهی در عرصه مطالعات زبانی، ادبی و محتوایی ازجمله اطلاعات تاریخی، فرهنگی و جامعه شناختی دارد.

1400/3/26 ۱۰:۳۱
کنایه و قطب مجازی زبان در تاریخ بیهقی
کنایه و قطب مجازی زبان در تاریخ بیهقی

رومن یاکوبسن (1982-1896) زبان شناس و نظریه پرداز روسی با پذیرفتن دیدگاه سوسور (1913-1857) درخصوص دو محور جانشینی و هم نشینی، زبان را به دو قطب استعاری و مجازی تقسیم کرده و بر این باور است که قطب استعاری مخصوص شعر و بر مبنای رابطه شباهت در محور جانشینی است و قطب مجازی مخصوص نثر و بر پایه رابطه مجاورت در محور هم نشینی شکل می گیرد.

1400/3/26 ۱۰:۲۳
نقالی های مکتوب به عنوان یک ژانر ادبی در نثر فارسی
نقالی های مکتوب به عنوان یک ژانر ادبی در نثر فارسی

«نقالی های مکتوب»، داستان های بلند عامیانه ای هستند که در طی سنّت نقالی و داستان گزاری از شکل شفاهی - با حفظ برخی ویژگی های زبان مردم- به شکل مکتوب درآمده اند. سنّت داستان گزاری، سنّتی دیرپا در ایران بزرگ است که همواره منابع لازم برای آفرینش آثار ادبی ارزشمند را فراهم نموده است.

1400/3/26 ۱۰:۱۷
ادامه مطلب
چند خصلت از سعید نفیسی / عیسی صدیق
چند خصلت از سعید نفیسی / عیسی صدیق

آشنائی من با سعید نفیسی از 1297 خورشیدی و همکاری من با او از 1304 آغاز شد. در آن تاریخ من معلم مدرسۀ حقوق و دارالمعلمین بودم و پس از نمایندگی در مجلس مؤسسان (در آذر ماه 1304) ریاست کابینۀ وزارت فواید عامه را موقتاً بر عهده گرفته بودم.

1400/3/18 ۱۱:۰۶
پیدایش منطق / علیرضا فیض
پیدایش منطق / علیرضا فیض

تاریخ علم را در این تردید نیست که وضع و تدوین منطق محصول دوره های متأخر تمدن و فرهنگ بشری است، و این بدان معنی نیست که دانشمندان و متفکران دوره های قدیم با بررسی های منطقی و راه و روش فکر و استدلال و استنتاج بکلی بیگانه بوده اند

1400/3/17 ۱۴:۴۷
دانشگاه جندی شاپور در قرنهای نخستین اسلامی / محمد محمدی
دانشگاه جندی شاپور در قرنهای نخستین اسلامی / محمد محمدی

در مقاله ای که به مناسبت تشکیل نخستین کنگرۀ ایرانشناسان از نویسندۀ این سطور انتشار یافت این مطلب عنوان شده بود که آثار فرهنگی ایران در حملۀ اعراب چنانکه معروف است یکباره از میان نرفت؛ بلکه بسیاری از آن آثار تحول یافت و از صورتی ایرانی به کسوت عربی درآمد و به تدریج در فرهنگ و تمدن عربی و اسلامی تحلیل رفت

1400/3/17 ۱۴:۲۴
ادامه مطلب
عکس‌های تاریخی حرم حضرت معصومه موجود در آرشیو شنیداری- دیداری کتابخانه مجلس
عکس‌های تاریخی حرم حضرت معصومه موجود در آرشیو شنیداری- دیداری کتابخانه مجلس

اول ذی‌القعده، سالروز ولادت حضرت فاطمه معصومه (س)، دختر گرامی امام موسی کاظم (ع) و خواهر امام علی‌ابن موسی‌الرضا (ع) است. مطابق با منابع قدیمی شیعه، حضرت فاطمه معصومه در تاریخ 1 ذی‌القعده سال 173 قمری متولد شده و مادر ایشان نجمه خاتون نام دارند. ایشان که برای دیدار با برادر خود امام رضا (ع) از مدینه به ایران سفر کرده بودند، در میانه راه بیمار شده و در دهم ربیع‌الثانی سال 201 قمری در شهر قم درگذشتند.

1400/3/23 ۱۰:۳۲
قیام 15 خرداد به روایت روزنامه‌ها
قیام 15 خرداد به روایت روزنامه‌ها

بخش نشریات کتابخانه مجلس با مجموعه ۵ هزار عنوان نشریه معتبر از قدیمی‌ترین مجلات فارسی‌زبان چاپ داخل و خارج کشور، نشریات مرتبط با ایران و جهان اسلام به زبان‌هایی غیر فارسی، شب‌نامه‌ها و... مرکزی مهم در سیر پژوهش‌های تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی و خصوصاً بررسی‌های ادواری یکصد سال اخیر، محسوب می‌شود.

1400/3/12 ۱۲:۳۵
نهم خرداد ماه، سالروز تصویب قانون انحصار دولتی قند و چای توسط مجلس شورای ملی و تأمین مالی برای ساخت راه‌آهن در ایران
نهم خرداد ماه، سالروز تصویب قانون انحصار دولتی قند و چای توسط مجلس شورای ملی و تأمین مالی برای ساخت راه‌آهن در ایران

در تاریخ سه شنبه بیست و نهم اردیبهشت ماه 1304 هجری خورشیدی، در جلسه صد و شصت و نهم از دوره پنجم مجلس شورای ملی، نمایندگان مجلس بررسی لایحه انحصار قند و چای را با بررسی خبر کمیسیون قوانین مالیه راجع به انحصار قند ، شکر و چای آغاز کردند.

1400/3/10 ۰۹:۳۷
ادامه مطلب
«تفکر نقادانه» و «زیست پرسشگرانه» در گفت‌و‌گو با دکتر سیامک زند رضوی
«تفکر نقادانه» و «زیست پرسشگرانه» در گفت‌و‌گو با دکتر سیامک زند رضوی

جامعه‎‌ای که به اصول «دیالوگ» پایبند است و فرهنگ مونولوگ در ساحت اجتماعی و ساختار تاریخی آن حضور کمرنگی دارد اغلب نسل پرسشگرتر و مطالبه‌‎گرتری را تربیت می‎‌کند و به تبع این زیست پرسشگرانه، تفکر نقادانه هم در آن جامعه ریشه‌‎های عمیق‌‎تری‏ می‌‎گیرد. به این اعتبار، می‎توان گفت؛ «دیالوگ»، «زیست پرسشگرانه» و «تفکر نقاد» سه مؤلفه‌‎ای هستند که بر هم تأثیر و تأثر متقابل دارند.

1400/3/24 ۰۹:۰۷
فلسفه پول گئورگ زیمل در گفت‌وگو با جواد گنجی مترجم و پژوهشگر
فلسفه پول گئورگ زیمل در گفت‌وگو با جواد گنجی مترجم و پژوهشگر

در هفته‌های پایانی سال 1399 ترجمه جدیدی از مهم‌ترین اثر گئورگ زیمل (1918-1858) فیلسوف-جامعه‎شناس برجسته آلمانی توسط نشر مركز منتشر شد: فلسفه پول با ترجمه مشترك جواد گنجی و صالح نجفی بر پایه ترجمه انگلیسی تام باتومور و دیوید فریز.بی. كتاب زیمل پول را به عنوان عاملی ساختاری برای فهم تمامیت زندگی بشر درنظر می‌گیرد.

1400/3/24 ۰۸:۳۶
گفت‌و‌گو با مقصود فراستخواه جامعه شناس درباره مدیریت اجتماعی کرونا
گفت‌و‌گو با مقصود فراستخواه جامعه شناس درباره مدیریت اجتماعی کرونا

گفت‌و‌گو با مقصود فراستخواه جامعه شناس و استاد دانشگاه را در شرایطی می‌خوانید که خیز چهارم بیماری کرونا را در کشور پشت سر گذاشته ایم، اما چالش‌ها و مشکلات اجتماعی و اقتصادی ناشی از آن همچنان باقی مانده است.

1400/3/22 ۰۸:۵۵
ادامه مطلب
تصاویری از گنجینه پنج‌هزار ساله ایران در لندن
تصاویری از گنجینه پنج‌هزار ساله ایران در لندن

۳۰۰ اثر از پنج‌هزار سال پیش تا تاریخ معاصر ایران در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن به نمایش گذاشته شده است، اما آن‌ها چه آثاری هستند که توجه تاریخ‌دان‌ها و رسانه‌های خارجی را به خود جلب کرده‌اند.

1400/3/8 ۱۱:۲۵
گزارش تصویری اعطای جایزۀ گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار
گزارش تصویری اعطای جایزۀ گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار

پنجمین و ششمین مراسم اعطای جایزۀ گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار صبح روز سه شنبه 22 مهرماه 1399 با حضور تنی چند از اعضای هیئت داوری ، نمایندۀ بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی و برندگان این دوره در مرکز دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

1399/7/23 ۱۱:۰۳
گزارش تصویری آیین رونمایی از مجموعۀ پنج جلدی جغرافیای جامع ایران
گزارش تصویری آیین رونمایی از مجموعۀ پنج جلدی جغرافیای جامع ایران

آیین رونمایی از مجموعهٔ پنج‌جلدی «جغرافیای جامع ایران»، به‌صورت آنلاین، با حضور آقایان کاظم موسوی بجنوردی، دکتر عباس سعیدی، دکتر فرهاد عزیزپور و مهندس احمد آرین‌نیا صبح روز دوشنبه ۱۴ مهر در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

1399/7/14 ۱۶:۱۲
ادامه مطلب

مداخل برگزیده

  • عالی قاپو، کاخ
    حسین پورنادری

    یکی از مهم‌ترین کاخهای سلطنتی عصر صفویه واقع در غرب میدان نقش جهان اصفهان، و یکی از 4 عنصر معماری شاخص در این میدان

    ادامه مطلب
  • آقابزرگ تهرانی
    محمد کاظم موسوی بجنوردی

    آقا‌بزرگ تهرانی \āqā-bozorg-e tehrānī\، محمد‌محسن ابن علی بن ‎محمدرضا ‎بن‎ ‎محسن ‎بن علی‎اکبر (11 ربیع‎الاول 1293- 13 ذیحجۀ 1389 ق / 6 آوریل 1876- 20 فوریۀ 1970 م)، ‎فقیه و کتاب‌شناس شیعی امامی. 

    ادامه مطلب
  • اصناف
    مهدی کیوانی

    \asnāf\، جمع‌ صِنف‌، به‌ معنای‌ گونه‌ و نوع‌، در اصطلاح یعنی‌ دسته‌های‌ مستقلی‌ از پیشه‌‌وران‌ كه‌ فعالیت‌ مشابهی‌ دارند.

    ادامه مطلب
  • خواندمیر
    سید علی آل داوود

    غیاث‌الدین محمد، پسر همام‌الدین پسر جلال‌الدین محمد پسر برهان‌الدین محمد هروی، و مشهور به خواندمیر (ح 880-942 ق / 1475-1535 م)، از معروف‌ترین مورخان و ادیبان ایران و جهان اسلام در قرن 10 ق. وی در هرات زاده شد و در گجرات درگذشت.

    ادامه مطلب
  • بحرین
    محمدحسن گنجی

    بَحْرِیْن، کشوری که در 1349ش/ 1970م در پی کشمکشهایی میان دولتهای ایران و انگلستان پدید آمد و سرانجام با همه‌پرسی سازمان ملل متحد و موافقت دولت ایران به استقلال رسید و در 1350ش/ 1971م به عضویت آن سازمان پذیرفته شد. نظام حکومتی بحرین مشروطۀ سلطنتی است و بنابر قانون‌اساسی از 3 قوۀ مقننه، مجریه و قضایی تشکیل یافته است.

    ادامه مطلب

تازه های نشر مرکز

اخبار و گزارش

کارگاه و سمینار

مقالات دائرة المعارف بزرگ اسلامی براساس موضوع

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: