علی اصغر خان حکمت شیرازی و بنای آرامگاه و مجسمه سعدی / منصور رستگار فسایی
علی اصغر خان حکمت شیرازی و بنای آرامگاه و مجسمه سعدی / منصور رستگار فسایی

این مقاله به تلاشهای افراد مختلف به ویژه علی اصغر حکمت و روندهای انجام شده برای ساخت بنای آرامگاه و مجسمه سعدی، بر اساس خاطرات خود آقای حکمت، اشاره دارد. حکمت در سال 1327 برنامه نوبنیاد خود برای ایجاد آرامگاه جدید سعدی را عملی می سازد.

1400/1/31 ۱۶:۴۴
نگاه هُجویری به موسیقی در کشف‌المحجوب / محسن حجاریان
نگاه هُجویری به موسیقی در کشف‌المحجوب / محسن حجاریان

علی ابن عثمان هُجویری (ابوالحسن علی ابن عثمان بن علی الغزنوی الجولابی الهُجویری) ازعارفان سده پنجم هجری است و همانگونه که خود می گوید، در مکتب صوفیه، اساتید فراوان دیده که از جمله آنها فضل محمد بن حسن الخُتلی و ابوالعباس احمد بن محمد الشقانی و ابوالقاسم گورگانی و خواجه مظفر را می توان نام برد. او سفرهای متعدد به سرزمین های آذربایجان و دمشق و طوس و اوزکند و تربت ابوسعید ابوالخیر و شهر مرو و سمرقند داشته و روزگاری نیز درعراق سکنی گزیده است.

1400/1/31 ۱۱:۰۷
سعدی و نظریۀ اخلاقی کم‌آزاری / اصغر دادبه
سعدی و نظریۀ اخلاقی کم‌آزاری / اصغر دادبه

این مقاله با هدف تبیین موضوع نظریه اخلاقی کم‌آزاری در دو بخش سامان یافته است که در بخش نخست نگاهی گذرا به نظریه‌های اخلاقی متفکران یونان و در بخش دوم نظریه‌های اخلاقی متفکران ایران زمین مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

1400/1/31 ۰۹:۵۷
ادامه مطلب
زمان تولد و اوایل زندگانی سعدی / عباس اقبال
زمان تولد و اوایل زندگانی سعدی / عباس اقبال

این مقاله سعی دارد زمان تولد و اوایل عهد زندگانی سعدی را که سعدی در طی آن اولین شاهکار هنری خود را به دست مردم داده بررسی کند و دلایل اصرار این امر نزد مورخین این است که با حذف عده سنین خردسالی و جوان، دوره ای را که فرد عقلا و عادتا ممکن است از آن زمان به بعد منشا اثری بزرگ یا عملی سترگ شود

1400/1/31 ۱۶:۴۱
شجاعت اخلاقی سعدی در آثارش / ایرج وامقی
شجاعت اخلاقی سعدی در آثارش / ایرج وامقی

این مقاله سعدی را دارای شجاعت اخلاقی میداند و این امر را با استناد به آثارش بررسی می کند. شجاعت اخلاقی سعدی در تمام آثارش دیده می شود ولی در قصاید او به شدت جلوه پیدا می کند.

1400/1/31 ۰۹:۵۰
داستان شیخ صنعان در منطق الطیر عطار / محمدجواد مشکور
داستان شیخ صنعان در منطق الطیر عطار / محمدجواد مشکور

این قصه درازترین و دل آویزترین داستانی است که در منطق الطیر عطار آمده است. پهلوان آن پیری است فرتوت به نام شیخ صنعان که پس از سالهای دراز عبادت و قریب پنجاه سال اعتکاف در کعبه و رسیدن به مقام کشف و شهود و داشتن چهارصد مرید سالک، شبی در خواب دید که بتی را در روم سجده می کند برای درک تعبیر آن با مریدان بسوی روم رفت اتفاقاً به دختری ترسل دل بست و از شریعت و طریقت بگسست و به جای خانه کعبه این بار معتکف کوی یار شد.

1400/1/25 ۱۰:۱۵
ادامه مطلب
دست نوشته‌های پدر داستان نویسی ایران در مورد سعدی،‌ منتشر شد
آرشیو ملی ایران، اسنادی از تجاوز عراق پیش از آغاز جنگ تحمیلی منتشرکرد
ایرج افشار و ترجمۀ انگلیسی دائرة المعارف بزرگ اسلامی
ایرج افشار و ترجمۀ انگلیسی دائرة المعارف بزرگ اسلامی

انتشار جلد اول اسلامیکا در آبان ماه سال ۸۷ را می توان رویدادی خاص در دانشنامه نویسی در ایران تلقی کرد، زیرا برای نخستین بار دانشنامه ای ایرانی و به زبان فارسی به انگلیسی ترجمه و در سلسله انتشارات بریل در لیدن، یکی از با سابقه ترین ناشران جهان منتشر شد. بدین ترتیب، نه فقط خاورشناسان و ایران شناسان، بلکه دیگر پژوهشگران و علاقه مندان در سطح جهانی امکان یافتند از تحقیقات ایرانیان در موضوعات مربوط به ایران و اسلام برخوردار شوند.

1399/12/18 ۰۹:۰۷
ادامه مطلب
گفت‌وگو با نیلوفر چینی‌چیان، پژوهشگر حوزه اخلاق و سیاست
گفت‌وگو با نیلوفر چینی‌چیان، پژوهشگر حوزه اخلاق و سیاست

صلح، دوستی و همزیستی همواره آرزوی بشر و از اهداف اصلی ادیان، مكاتب فكری بشری و نظام‌های سیاسی است. مفاهیم پرچالشی كه اساسِ زندگی مدنی بشر را تشكیل می‌دهند. رسیدن به جهانی عاری از خشونت، آرمانی است كه باید با تلاش جمعی و در سطح جهانی به واقعیت بپیوندد. دكتر نیلوفر چینی‌چیان استاد دانشگاه و پژوهشگر و نویسنده حوزه اخلاق و سیاست و جریان فكری جماعت‌گرایی معاصر در ایران است كه در زمینه مناسبات اخلاق و سیاست تمركز كرده است، به‌خصوص در آرای جماعت‌گرایان و بازتعریفِ ضرورت و لزوم آن در عصر حاضر برای جامعه جهانی و جامعه ایران.

1400/1/31 ۰۹:۲۲
عاملیت انسان در گفت ‌وگو با دكتر خسرو باقری
عاملیت انسان در گفت ‌وگو با دكتر خسرو باقری

كشاكش میان عاملیت انسان و ساختارها، یكی از مباحث رایج و داغ در حوزه علوم اجتماعی است، صورتی دیگر از بحث قدیمی جبر و اختیار در فلسفه. در بحث عاملیت و ساختار از این بحث می‌شود كه آیا انسان‌ها توانایی تغییر در شرایط موجود و فراتر رفتن از ساختارها را دارند، یا اینكه هر چه می‌كنند، در نتیجه شرایط ساختاری است. كتاب «عاملیت انسان؛ رویكردی دینی و فلسفی» نوشته خسرو باقری به‌ تازگی توسط انتشارات رشد منتشر و راهی بازار نشر شده است.

1400/1/30 ۱۰:۵۶
شیوع سانتیمانتالیزم در گفت‌وگو با رضا عابدینی، گرافیست
ادامه مطلب
گزارش تصویری اعطای جایزۀ گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار
گزارش تصویری اعطای جایزۀ گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار

پنجمین و ششمین مراسم اعطای جایزۀ گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار صبح روز سه شنبه 22 مهرماه 1399 با حضور تنی چند از اعضای هیئت داوری ، نمایندۀ بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی و برندگان این دوره در مرکز دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

1399/7/23 ۱۱:۰۳
گزارش تصویری آیین رونمایی از مجموعۀ پنج جلدی جغرافیای جامع ایران
گزارش تصویری آیین رونمایی از مجموعۀ پنج جلدی جغرافیای جامع ایران

آیین رونمایی از مجموعهٔ پنج‌جلدی «جغرافیای جامع ایران»، به‌صورت آنلاین، با حضور آقایان کاظم موسوی بجنوردی، دکتر عباس سعیدی، دکتر فرهاد عزیزپور و مهندس احمد آرین‌نیا صبح روز دوشنبه ۱۴ مهر در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

1399/7/14 ۱۶:۱۲
گزارش تصویری از رونمایی از نسخۀ‌برخط دانشنامه‌های مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
گزارش تصویری از رونمایی از نسخۀ‌برخط دانشنامه‌های مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی

آیین رونمایی از نسخۀ‌برخط (آنلاین) دانشنامه‌های مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی روز سه شنبه، یکم مهر ماه 1399، با سخنرانی کاظم موسوی بجنوردی، اشرف بروجردی، علی بهرامیان، محمدمهدی محمودی، علی موسوی بجنوردی و مسعود تاره در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

1399/7/13 ۰۸:۲۴
ادامه مطلب

مداخل برگزیده

  • سفره نذری
    ملیحه کرباسیان

    نذری که با مراسمی خاص ادا می‌شود و انواع گوناگون دارد. نذر، نوعی مبادله با جهان مینوی و نیروهای فوق طبیعی است (همایون‌سپهر، 9).

    ادامه مطلب
  • زولبیا و بامیه
    آناهیتا شیروانی بروجنی

    زولبیا به صورت شبکۀ نازک و تخت، و بامیه به شکل لقمه یا میله، نوعی شیرینی‌اند که با حضور در سفرۀ افطار ماه رمضان، جایگاه یک شیرینی آیینی را در فرهنگ مردم پیدا کرده‌اند. 

    ادامه مطلب
  • روزه
    حسن اکبری بیرق

    روزه، خودداری موقت از خوردن و آشامیدن و برخی کارهای دیگر، به نشانۀ زهد و ریاضت، یا پیروی از دستورات دینی. 

    ادامه مطلب
  • اردیبهشت
    احمد تفضلی

    اُرْدیبِهِشْت [ordībehešt]، نام دومین ماه از سال و دومین ماه از فصل بهار در سال شمسی در تقویم کنونی ایرانی و نام سومین روز از هر ماه شمسی در تقویم ایرانیان قدیم. نام این ماه در پهلوی به دو صورت اَرْدْوَهِشْت (بندهشن، 35، سطر 8) یا اُرْدْوَهِشْت («بندهش»، 18، سطر 2) آمده، و این صورتها خود از صورت فرضی ایرانی باستان اَرْته وَهیشْته یا رْته وَهیشتْه (در اوستا اَشه وَهیشته، نام دومین امشاسپند) مشتق شده است. 

    ادامه مطلب
  • افطاری
    نسیم عظیمی پور

    اِفْطاری، هرگونه خوراکی و نوشیدنی که روزه‌دار با آن روزۀ خود را می‌گشاید. 

    ادامه مطلب

تازه های نشر مرکز

اخبار و گزارش

کارگاه و سمینار

مقالات دائرة المعارف بزرگ اسلامی براساس موضوع

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: