بررسی تطبیقی مرگ اندیشی از دیدگاه خیام و عطار
بررسی تطبیقی مرگ اندیشی از دیدگاه خیام و عطار

اندیشیدن درباره ی مرگ و سخن گفتن از آن یکی از بن مایه های رایج در ادبیات و جریان اندیشگانی یک قوم است. ادبیات هر ملت زمینه ای مناسب برای بازتاباندن و شناسایی اندیشه های ایشان درباره ی مرگ خواهد بود. از سوی دیگر به دلیل ناشناخته بودن ماهیت این پدیده، پیوسته، دیدگاه های اندیشمندان مختلف با یکدیگر متفاوت و گاه متناقض بوده است.

1400/2/8 ۱۲:۰۴
یک روایت از دو شکست (بحثی در روایت فردوسی و سعدی از شکست ایران از تازیان و مغولان)
یک روایت از دو شکست (بحثی در روایت فردوسی و سعدی از شکست ایران از تازیان و مغولان)

در این مقاله کوشیده شده است تا براساس اصل دیسکورس، یعنی اعتقاد و افکاری که در یک دوره در جامعه رواج داشته و به گونۀ فراگیر مطرح می شود و همگان پیرامون آن سخن میگویند و راه حل ها و یا پیشنهاداتی را عنوان می کنند، به مسئله مورد نظر سعدی یعنی شکست ایرانیان از مغول و نسبت این امر به قضا و قدر از دیدگاه سعدی پرداخته شود که در باب پنجم بوستان آمده است.

1400/2/8 ۱۰:۵۳
سهم سعدی در تکوین شعر غنایی فارسی / هوشنگ رهنما
سهم سعدی در تکوین شعر غنایی فارسی / هوشنگ رهنما

نویسنده مقاله معتقد است که سعدی در کلام خود از جادویی سحرآمیز بهره می گیرد که این چنین همگان را شیفته کلام خود می سازد. زبان در دست سعدی هم چون موم است و او این حداکثر بالقوه های کلامی یا منتهای زبان را با نزدیک تر ساختن زبان گفتار و زبان نوشتار از سویی و همآمیزی زبان نثر و زبان شعر از سوی دیگر میسر می سازد.

1400/2/7 ۱۴:۰۹
ادامه مطلب
ممدوح محبوب در غزل های عاشقانه سعدی / بهروز ثروتیان
جهان مطلوب سعدی در بوستان / غلامحسین یوسفی
جهان مطلوب سعدی در بوستان / غلامحسین یوسفی

پسندها و آرزوهای سعدی در بوستان بیش از دیگر آثار او جلوه گر است. به عبارت دیگر سعدی مدینۀ فاضله ای را که می جسته در بوستان تصویر کرده است. در این کتاب پرمغز از دنیای واقعی - که آگنده است از زشتی و زیبایی، تاریکی و روشنی، و بیشتر اسیر تباهی و شقاوت – کمتر سخن - می رود بلکه جهان بوستان همه نیکی است و پاکی و دادگری و انسانیت یعنی عالم چنان که باید باشد، و به قول موبوی «شربت اندر شربت است».

1400/2/1 ۰۹:۳۷
زمان تولد و اوایل زندگانی سعدی / عباس اقبال
زمان تولد و اوایل زندگانی سعدی / عباس اقبال

این مقاله سعی دارد زمان تولد و اوایل عهد زندگانی سعدی را که سعدی در طی آن اولین شاهکار هنری خود را به دست مردم داده بررسی کند و دلایل اصرار این امر نزد مورخین این است که با حذف عده سنین خردسالی و جوان، دوره ای را که فرد عقلا و عادتا ممکن است از آن زمان به بعد منشا اثری بزرگ یا عملی سترگ شود

1400/1/31 ۱۶:۴۱
ادامه مطلب
احکام روزه در کتاب جامع عباسی شیخ بهائی(ره)
احکام روزه در کتاب جامع عباسی شیخ بهائی(ره)

احکام و مسائل مربوط به روزه از کتاب شریف "جامع عباسی"(چاپ سنگی) اثر شیخ بهائی(ره) دانشمند بزرگ شیعه(وفات 1031 قمری) با تصحیح و حواشی آیت الله سید محمد کاظم طباطبائی یزدی(ره)

1400/2/7 ۱۱:۱۳
دست نوشته‌های پدر داستان نویسی ایران در مورد سعدی،‌ منتشر شد
آرشیو ملی ایران، اسنادی از تجاوز عراق پیش از آغاز جنگ تحمیلی منتشرکرد
ادامه مطلب
روشنفكری و حقیقت درگفت ‌وگوی مصطفی ملكیان با عبدالكریم سروش
روشنفكری و حقیقت درگفت ‌وگوی مصطفی ملكیان با عبدالكریم سروش

گفت‌وگوی عبدالكریم سروش و مصطفی ملكیان در «كلاب هاوس» برای مخاطبان اندیشه در ایران، رویدادی قابل توجه و حائز اهمیت است. دو روشنفكر اثرگذار در سال‌های پس از انقلاب به ویژه در دهه‌های70 و 80 خورشیدی كه هر دو از بستر جریان نواندیشی دینی برآمدند، اگرچه سروش در این 4 دهه همواره از تعبیر مناقشه برانگیز «روشنفكری دینی» دفاع كرده، در حالی كه ملكیان از همان ابتدا از «پارادوكسیكال بودن» آن سخن گفته و در تطور فكری خود حتی از جریان «نواندیشی دینی» نیز فاصله گرفته است.

1400/2/6 ۰۹:۰۱
گفت‌وگو با امید طبیب‌زاده به مناسبت انتشار ویراست تازه «تحلیل وزن شعر عامیانه فارسی»
گفت‌وگو با امید طبیب‌زاده به مناسبت انتشار ویراست تازه «تحلیل وزن شعر عامیانه فارسی»

«تحلیل وزن شعر عامیانه فارسی» پژوهشی است از امید طبیب‌زاده که ویراست نخست آن چند سال پیش منتشر شده بود و به‌تازگی ویراست دوم آن که همراه با تغییراتی اساسی است در نشر کتاب‌بهار به چاپ رسیده است. اشعار عامیانه فارسی بخشی مهم از ادبیات شفاهی‌‌اند و مخاطب اصلی‌شان در طول تاریخ مردمان عادی بوده‌اند یعنی مردم و طبقاتی که در ادبیات مکتوب رسمی اغلب جایی نداشته‌اند و خاموش بوده‌اند.

1400/2/6 ۰۸:۲۴
شهادتنامه‌های مسیحیان ایران مسیری تازه در قلمرو دولت ساسانی است
شهادتنامه‌های مسیحیان ایران مسیری تازه در قلمرو دولت ساسانی است

سجاد امیری باوندپور می‌گوید: در سال‌های اخیر مطالعات تطبیقی میان منابع تلمودی و سریانی (به خصوص شهادتنامه‌های مسیحیان ایران در عهد ساسانی) مسیر تازه‌ای در بررسی دقیق‌تر جوامع دینی ساکن در قلمرو دولت ساسانی گشوده است.

1400/2/4 ۱۰:۳۹
ادامه مطلب
گزارش تصویری اعطای جایزۀ گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار
گزارش تصویری اعطای جایزۀ گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار

پنجمین و ششمین مراسم اعطای جایزۀ گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار صبح روز سه شنبه 22 مهرماه 1399 با حضور تنی چند از اعضای هیئت داوری ، نمایندۀ بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی و برندگان این دوره در مرکز دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

1399/7/23 ۱۱:۰۳
گزارش تصویری آیین رونمایی از مجموعۀ پنج جلدی جغرافیای جامع ایران
گزارش تصویری آیین رونمایی از مجموعۀ پنج جلدی جغرافیای جامع ایران

آیین رونمایی از مجموعهٔ پنج‌جلدی «جغرافیای جامع ایران»، به‌صورت آنلاین، با حضور آقایان کاظم موسوی بجنوردی، دکتر عباس سعیدی، دکتر فرهاد عزیزپور و مهندس احمد آرین‌نیا صبح روز دوشنبه ۱۴ مهر در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

1399/7/14 ۱۶:۱۲
گزارش تصویری از رونمایی از نسخۀ‌برخط دانشنامه‌های مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
گزارش تصویری از رونمایی از نسخۀ‌برخط دانشنامه‌های مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی

آیین رونمایی از نسخۀ‌برخط (آنلاین) دانشنامه‌های مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی روز سه شنبه، یکم مهر ماه 1399، با سخنرانی کاظم موسوی بجنوردی، اشرف بروجردی، علی بهرامیان، محمدمهدی محمودی، علی موسوی بجنوردی و مسعود تاره در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

1399/7/13 ۰۸:۲۴
ادامه مطلب

مداخل برگزیده

  • زولبیا و بامیه
    آناهیتا شیروانی بروجنی

    زولبیا به صورت شبکۀ نازک و تخت، و بامیه به شکل لقمه یا میله، نوعی شیرینی‌اند که با حضور در سفرۀ افطار ماه رمضان، جایگاه یک شیرینی آیینی را در فرهنگ مردم پیدا کرده‌اند. 

    ادامه مطلب
  • روزه
    حسن اکبری بیرق

    روزه، خودداری موقت از خوردن و آشامیدن و برخی کارهای دیگر، به نشانۀ زهد و ریاضت، یا پیروی از دستورات دینی. 

    ادامه مطلب
  • اردیبهشت
    احمد تفضلی

    اُرْدیبِهِشْت [ordībehešt]، نام دومین ماه از سال و دومین ماه از فصل بهار در سال شمسی در تقویم کنونی ایرانی و نام سومین روز از هر ماه شمسی در تقویم ایرانیان قدیم. نام این ماه در پهلوی به دو صورت اَرْدْوَهِشْت (بندهشن، 35، سطر 8) یا اُرْدْوَهِشْت («بندهش»، 18، سطر 2) آمده، و این صورتها خود از صورت فرضی ایرانی باستان اَرْته وَهیشْته یا رْته وَهیشتْه (در اوستا اَشه وَهیشته، نام دومین امشاسپند) مشتق شده است. 

    ادامه مطلب
  • افطاری
    نسیم عظیمی پور

    اِفْطاری، هرگونه خوراکی و نوشیدنی که روزه‌دار با آن روزۀ خود را می‌گشاید. 

    ادامه مطلب
  • حسن(ع)، امام
    مریم صادقی,حسن اکبری بیرق

    حَسَن (ع)، اِمام، فرزند علی بن ابی‌طالب (ع) و امام دوم شیعیان. امام حسن (ع) در 15 رمضان 3 ق / 29 فوریۀ 625 م، از بطن دختر پیامبر (ص)، فاطمۀ زهرا (ع) متولد شد.

    ادامه مطلب

تازه های نشر مرکز

اخبار و گزارش

کارگاه و سمینار

مقالات دائرة المعارف بزرگ اسلامی براساس موضوع

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: