کهنه یادداشت


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
چگونه می‌توان ایرانی بود؟ چگونه می‌توان ایرانی نبود؟ / دکتر عبدالحسین زرین‌کوب | ۸:۳۹,۱۳۹۶/۱۰/۲۰|

تقریبا دویست سال پیش در عهد روشنگری، منتسکیو ـ نویسنده و فیلسوف فرانسوی ـ با لحنی طنزآمیز و پرکنایه که در سراسر «نامه‌های ایرانی» او جلوه دارد، سؤالی تفکربرانگیز در دهان از حیرت بازماندة ‏پاریسی‌های کنجکاوی گذاشت که درباره ‏شکل غریب و قصه‌های حرمسرای دو مسافر ایرانی ـ ‌‌ریکا و ازبک ـ از روی تعجب و فضولی پچ و پچ می‌کردند و با هیجان تمام می‌پرسیدند:

شاه شیخ ابواسحاق… / ابن‌بطوطه - ترجمه دکتر محمدعلی موحد | ۸:۳۰,۱۳۹۶/۱۰/۲۰|

سلطان شیراز در آن هنگام که به آنجا رسیدم، شاه ابواسحاق پسر محمدشاه ینجو (اینجو) بود که پدرش وی را به نام شیخ ابواسحاق کازرونی به این نام نامیده است. سلطان ابواسحاق یکی از بهترین سلاطین و مردی بود خوش هیکل، خوبروی، نیک خوی، کریم، خوش اخلاق و فروتن؛ سپاهی نیرومند و کشوری پهناور داشت. عدد لشکریان او در حدود پنجاه هزار و مرکب از افراد ترک و ایرانی بودند، اما خواص و نزدیکان وی همه اصفهانی بودند…

سیری منطقی در شناخت مدارک تاریخی اسلام / محمدعلی شیخ | ۱۲:۴۳,۱۳۹۶/۱۰/۱۹|

تاریخ در اسلام اصولاً دو امر را مد نظر دارد. یکی آثار مترتب بر زندگانی پیامبر (ص) (جنگها-کارها-گفتارها و موقعیت هایی که افعال و اقوال در آنها انجام پذیرفته است) دیگری گذشته قبائل عرب قبل از اسلام(جنگها-انساب) که بخش اخیر ذخائر شعری و لغوی قبائل مذکور را نیز در بر دارد.

سرآغاز فلسفه و نخستین متفکران یونانی / جلال الدین مجتبوی | ۱۲:۳۸,۱۳۹۶/۱۰/۱۹|

زادگاه فلسفۀ یونانی و گاهوارۀ تفکر غربی، حاشیۀ شرقی یونان یعنی ساحل آسیای صغیر بود. در اینجا در ایونیا، تحت حکومت لودیا و ایران، اتفاقی در قرن ششم پیش از میلاد رخ نمود که ما آن را آغاز فلسفۀ غربی یا اروپایی می نامیم. نخستین متفکران یونان اهل ایونیا بودند و هومر نیز به جهان ایونیایی تعلق داشت. این نکته اهمیت دارد که بزرگترین شاعر یونان و نخستین فکر منظم فلسفی و جهان شناسی یونانی به ایونیا متعلق است.

درسی از تاریخ بیهقی "حسنک" / عزیز الله جوینی | ۱۳:۱۹,۱۳۹۶/۱۰/۱۸|

سرگذشت حسنک وزیر در تاریخ بیهقی، از شیرین ترین و پرهیجان ترین واقعه هایی است که به قلم توانای ابوالفضل بیهقی نوشته و پرداخته شده است. وی کوشیده است که با آوردن داستان های فرعی از قبیل: جنگ عبدالله بن زبیر و برادرش مصعب با عبدالملک مروان، و قصۀ هارون و آل برمک و واقعۀ قتل ابن بقیه در زمان حکومت عضد الدولۀ دیلمی، آن را پربار تر و گیراتر کند و یا با ذکر ابیاتی از تازی و فارسی آن داستان را آرایش و زینت بخشد.

جان آتش اندام / محسن ابوالقاسمی | ۱۳:۱۰,۱۳۹۶/۱۰/۱۸|

بیا ای شاه خودکامه، نشین بر تخت خودکامی / بیا بر قلب رندان زن، که صاحب قرن ایامی برآور دودها از دل، به جز در خون مکن منزل / فلک را از فلک بگسل، که جان آتش اندامی در آن دریا که خونست آن، زخشک و تر برونست آن / بیا بنما که چونست آن، که حوت موج آشامی

اهمیت دوات و دوات داری در ایران و نقش آن در تمدن اسلامی / سوسن بیانی | ۱۵:۹,۱۳۹۶/۱۰/۱۳|

از آن هنگام که بشر برآن شد تا با مرکب، یعنی نخستین نمایشگر بی زبان و آرام افکار و علم و ادب، بر روی پاپیروس، برگ نخل، عاج، چوب و چرم حیوانات و غیره به نوشتن پردازد، بی شک برای حفظ و نگاهداری آن ظرفی ساخت که شکل و ترکیب این ظرف در میان اقوام گوناگون، گونه گونه بود.

آشنائی ما با فلسفه و دانش نوین باختری / محمدتقی دانش پژوه | ۱۴:۳۰,۱۳۹۶/۱۰/۱۳|

مردم ایران در روزگار ساسانی، شاید برای نخستین بار، هم از راه دیرها و دانشگاههای آرامی که در شهرهای انطاکیه و ادس و نصیبین و تیسفون و قنسرین و جندی شاپور بنیاد نهاده شده و جندین دانشمند ایرانی در آنجاها به بار آمده و در ترجمۀ کتابهای فلسفی یونانی و نگارش رساله های علمی به زبان های پهلوی و سریانی دست داشته اند

عرفان و اسلام / رضا داوری اردکانی | ۱۴:۱۷,۱۳۹۶/۱۰/۱۳|

معمولا الفاظ عرفان و تصوف را به جای هم و به یک معنی به کار می برند ولی هر یک از این دو لفظ تاریخ خاص خود دارد هرجند که تاریخ این هر دو در پایان به هم پیوسته و با هم جمع شده اند در اینجا مجال آن نیست که تاریخ الفاظ عرفان و تصوف و سیر معانی این دو لفظ را بازگوئیم

نوآوران قرن ششم هجری / برات زنجانی | ۱۴:۳۰,۱۳۹۶/۱۰/۱۰|

نکتۀ جالبی که از مطالعۀ ادبیات قرن پنجم و ششم هجری به دست می آید این است که در آثار اغلب گویندگان این دوره صورخیال (اعم از تشبیه و استعاره و کنایه و مجاز)به سبب تکرار و استعمال زیاد به صورت مبتذل درآمده به عبارت دیگر شکل قالبی و ثابت پیدا کرده است. شاعر برای تصویر موضوع مورد نظر خود از یک یا چند قالب شناخته شده و معروف که سال ها زبانزد گویندگان بوده است استفاده می کند.

مثل در ادب پارسی / سید محمد رادمنش | ۱۴:۴,۱۳۹۶/۱۰/۱۰|

مثل به طور کلی در حکم راهنمائی است که با اشارات خود انسانها را به حقیقتی سوق می دهد و آنها را به هدفی مرتبط می سازد. مثل نشان دهندۀ راه است، و وسیله ای است برای تفکر و برای بیدار کردن و سوق دادن مردم بسوی هدف های واقعی زندگی. بنابراین، مثا اصلاً وسیله است نه هدف، گرچه در عین حال، هم نمونه است و هم نموداری است از یک واقعیت عینی.

«میرزا فتعلی آخوند زاده» و فلسفه غرب / کریم مجتهدی | ۱۵:۲۰,۱۳۹۶/۱۰/۹|

اگر قرار باشد فهرستی از اسامی مردان متجدد و ترقی خواه صدوپنجاه سال اخیر ایران تهیه شود، بدون شک نام میرزا فتحعلی آخوندزاده به حق جزو پنج نفر اول خواهد بود. شهرت تجدد خواهی و اصلاح طلبی آخوندزاده در میان روشنفکران معاصر به اندازه ای است که عده زیادی از آنان بدون آنکه با آثار او آشنایی مستقیمی داشته باشند، یا منابع اصلی اندیشه های او را مورد بررسی قرار دهند به جرأت از او به عنوان متفکری بزرگ که با دوراندیشی خطوط اصلی پیشرفت و تعالی را برای هموطنان خود رسم کرده نام می برند.

ویژگیهای نقاشی مکتب صفوی / جواد گل محمدی | ۱۴:۱۹,۱۳۹۶/۱۰/۹|

نقاشی از هنرهای اولیه انسان است کهنمونه های نخستین آن را در غارهای پیش از تاریخ مشاهده می کنیم. طبیعت پیرامون انسان همواره در زندگی و فکر بشر مؤثر بوده و انسان نیز به نحوی آنها را در آثار ابداعی خود منظور کرده است. بنابراین نقاشی نموداری از هنر، ذوق، تفکر، اندیشه و تجربه هنرمندانی است که با زبان رنگها مفاهیمی را بیان می کنند.

گزارشی از پازند / ژاله آموزگار | ۱۳:۲,۱۳۹۶/۱۰/۹|

پازند کلمه ایست مرکب از دو جزء پاو زند که از : paiti و azanti قدیم می آید که جزء اول آن را هم به معنی «ضد» و هم به معنی «دربرابر» می توان گرفت. جزءدوم که خود با شخصیتی جداگانه در ادبیات باستانی ما شناخته شده است معنی گزارش و شرح و بیان را می دهد.

حواس پنجگانه از نظر فلسفه اشراق / سید جعفر سجادی | ۱۲:۳۶,۱۳۹۶/۱۰/۹|

نخست باید توضیح داد که اصول بحث فلاسفۀ قدیم در باب حواس پنجگانه ظاهری و باطنی یکی است. و همانطور که برای هر یک از حواس ظاهری عضوی خاص قائلند که آن حس و عملیات آنرا متعلق به آن می دانند در موضعی بودن حواس باطنی هم تقریباً همه متفق اند و برای هر حسی از حواس پنجگانۀ باطنی موضعی خاص و عصوی مخصوص قائل شده اند

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما