مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
فلسفه اخلاق نهاد اخلاق / انشاءالله رحمتی - بخش اول | ۸:۴۳,۱۳۹۸/۱۱/۵|

در معنایی کلی و نه چندان دقیق، فلسفه اخلاق جزء رشته‌های فلسفۀ مضاف است. مضاف به این معنا که فلسفه به یک موضوعی اضافه می‌شود. فلسفه را وقتی به موضوع علم اضافه می‌شود، «فلسفه علم»، وقتی به موضوع تاریخ اضافه می‌شود، «فلسفه تاریخ» و وقتی به موضوع اخلاق اضافه می‌شود، «فلسفه اخلاق» می‌گوییم و به همین سیاق می‌توان از فلسفه دانش‌های مختلف سخن گفت.

دستورنامه فارسی / راهی فدایی | ۱۱:۱۸,۱۳۹۸/۱۱/۲|

دانشمندان جنوب هندوستان در گسترش علم و ادب همواره کوشا بوده اند. از نمونه های بارز آن محمود گاوان شاگرد علامه حافظ ابن حجر عسقلانی (درگذشت: 825 هجری) است. علامه خواجه عمادالدین محمود گاوان (درگذشت:886 هجری) وزیرِ سلطنت بهمنیان بود که در شهر بیدَر (ایالتِ کرناتَک) در 876 هجری «جامعه دینیه» تأسیس کرد که این مدرسه هنوز هم علما و فضلا را تربیت می کند

اهمیت کاغذ در نسخه شناسی / عرفان رضا | ۱۱:۱۲,۱۳۹۸/۱۱/۲|

تاریخ نسخه خطّی یک پیراهن کاغذی است که آیینه فرهنگ و تمدن یک ملت، امرا و سلاطین است. در نسخه شناسی شناخت کاغذ و روشنایی بسیار اهمیت دارد. چه نوع کاغذی تا چه زمانی رواج داشته است؟ کارخانه های کاغذسازی در کجاها بودند؟ مثلاً در هندوستان کاغذ کشمیری، کشمیری طلایی و میناکاری، کاغذ دکنی، کاغذ دهلوی و کاغذ لاهوری بسیار رایج بود. در خارج از هندوستان، کاغذهایِ شیرازی، دمشقی، بغدادی و ماورالنهری بسیار متداول بودند.

ادبیات ایران پیش از اسلام / دکتر زهره زرشناس - بخش دوم و پایانی | ۱۰:۱۰,۱۳۹۸/۱۱/۲|

پارتی، زبان رسمی ایران در دورۀ فرمانروایی سلسلۀ اشکانی (میانه سده سوم ق‌م ـ ربع‌اول سده سوم میلادی)، یکی از زبان‌های ایرانی میانه است. از صورت باستانی این زبان اثری به دست نیامده است؛ اما از دوره میانه آن نوشته‌هایی بر روی سنگ، چرم، سفال، فلز، سکه، مهر و جز آنها به خط کتبیه‌ای پارتی و نوشته‌هایی از مانویان به خط مانوی در دست است.

سیاست پوپولیستی روی دیگر تاریخ مبتذل / داریوش رحمانیان | ۹:۵۱,۱۳۹۸/۱۱/۲|

از حدود 150 سال گذشته كه ایرانیان ناگزیر به گردونه تجدد راه یافته‌اند، تاریخ‌نویسی ایرانی هم بر منهاجی نوین پای گذاشته و سنت كهن تاریخ‌نگاری ما با تكانه‌های سختی مواجه شده است، اگرچه آن‌طور كه داریوش رحمانیان در گفتار پیش رو تاكید می‌كند، همچنان ردپای بسیاری از ویژگی‌های تاریخ‌نگاری گذشته ما در كوشش‌های معاصر پیداست.

در باب علم جغرافیا یا صوره‌الارض و اهمیت آن / حسن بلخاری | ۹:۴۲,۱۳۹۸/۱۱/۲|

الف)اخوان‌الصفا در «الرسائل» خود که به تعبیر هانری کربن، اثری شگرف بر حکما و فلاسفه بعد از خود گذاشت، رساله چهارم از رسائل خود را با عنوان «الرساله الرابعه من القسم الریاضی فی الجغرافیا» نامگذاری کرده‌اند. یعنی اولاً علم جغرافیا را از اقسام علوم ریاضی دانسته و ثانیاً برای آن، جایگاه ویژه و مستقلی قائل شده‌اند. اخوان در همان ابتدا جغرافیا را به «صوره‌الارض» و «الاقالیم» ترجمه کرده‌اند

مفهوم صنعت در میان متفکران مسلمان / رسول جعفریان | ۹:۱۶,۱۳۹۸/۱۱/۱|

مسلمانان چه نگاهی به امر صنعت داشتند؟ صنعت بخش مهمی از تمدن بشری است و رشد و توسعه یا در مقابل، افت و کاستی در آن، می تواند معلول نگره هایی باشد که مردمان در یک جامعه، از زاویه دینی و ارزشی و عرفی به آن دارند. متفکران مسلمان، در تفسیر علوم، چه جایگاهی برای آن قائل بودند؟ صوفیان که در یک دوره طولانی بر نگره های جامعه تسلط داشتند، چه تفسیری از صنعت ارائه می دادند؟

ارده‌خوانی و کاربردهای آن در آیین سوگواری سیستان | ۹:۶,۱۳۹۸/۱۱/۱|

آیین سوگ رسم رایجی است که به قدمت وجود بشر در میان هر قومی ریشه دارد و با آداب و رسوم و شعر و ترانه های خاص عجین شده است. مردم سیستان عمدتاً با تأسی از فرهنگ روستایی از شعر و ترانه برای حفظ و احیای آیین های سوگواری بهره وافی برده اند.

مفهوم‌شناسی زیبایی از منظر غزالی / دکتر حسن بلخاری – بخش اول | ۸:۲۹,۱۳۹۸/۱۱/۱|

«هنر» و «زیبایی» دغدغه مستقل حکمای مسلمان نیست؛ فلذا کمتر تألیف و تصنیفی می‌توان یافت که پیرامون فلسفه هنر و زیبایی‌شناسی حکمای بزرگ مسلمان به رشته تحریر درآمده باشد. در مورد غزالی و تأملات جدی او پیرامون مهمترین مسائل مربوط به جهان‌بینی اسلامی که در آثار متعددش گنجانیده شده است، نیز این فقر وجود دارد گرچه در باره موضوع این نوشتار، ریچارد اتینگهاوزن مقاله کوتاهی با عنوان ‏‎«Al-Ghazzali on Beauty»‎‏ در هنر و اندیشه که به مناسبت هفتاد سالگی کوماراسوآمی در سال ۱۹۴۷ منتشر گردید، نوشته شده است (صص۱۶۰ـ ۱۶۵).۱

تاریخ برای چیست؟ / مایکل لمون - ترجمه محمدحسین وقار - بخش اول | ۱۱:۴۷,۱۳۹۸/۱۰/۳۰|

موضوعاتی هست که فلسفه تحلیلی تاریخ در خصوص سؤال «تاریخ چیست؟» پیش می‌آورد که با آن باید به مثابه سؤالی فلسفی برخورد کرد؛ زیرا رشته درسی دیگری نیست که پاسخ‌های آماده‌ای داشته باشد، و از این نظر، دیدگاه فلسفی همان دیدگاه «حیرت» در برابر همه چیز است، نه فقط چیزهای مبهم بلکه چیزهایی که در غیر این صورت مسلم گرفته می‌شود؛ زیرا بسیار آشنا و بنا بر این ظاهراً بدیهی است. با توجه به این نکته است که فیلسوفان تحلیلی تاریخ فایده تاریخ را هم می‌پرسند.

صدرا و فلسفۀ ایده‌آلیسم آلمان / ارنست ولف‌گازو - بخش دوم و پایانی | ۱۱:۱۴,۱۳۹۸/۱۰/۲۹|

در جهان نیوتن و کانت، حس ششم وهم و پنداری بیش نیست. افلوطین می‌تواند برای از بین بردن شکاف بین صدرا و ایده‌آلیست‌های آلمان مؤثر باشد. بدون شک، ما در سهروردی و صدرا با افلاطون و افلوطین تغییر شکل داده مواجهیم و این امر یقیناً دربارۀ فلاسفه ایده‌آلیست کلاسیک آلمان مثل شلینگ، نووالیس و شلایر ماخر، که افلاطون را به آلمانی زیبا به سخن درآوردند، نیز صادق است.

خرد، اخلاق و سیاست / دکتر رضا داوری اردکانی - بخش سوم و پایانی | ۱۱:۱۱,۱۳۹۸/۱۰/۲۹|

۷ ـ در زمان تجدد و تجددمآبی رسم و راه مقرر تاریخ برای کشورها و ملتها، راه پیشرفت و توسعه فرهنگی و سیاسی و اجتماعی و اقتصادی است. معنی سخن این نیست که مثلا چیزی مثل جبر تاریخ، پیمودن راه توسعه را الزام و ایجاب می‌کند؛ زیرا اگر چنین بود، همه کشورها به پیشرفت و توسعه نائل می‌شدند. مقصود این است که پیشرفت و توسعه اقتضای تاریخ جدید است و امکان آن به این تاریخ تعلق دارد

از اسلام‌گرایی تا اسلام‌ستیزی / رسول جعفریان | ۱۱:۱۶,۱۳۹۸/۱۰/۲۸|

احمد کسروی در سال ۱۳۱۹ از دور شدن متدینین از نشریۀ پیمان خود یاد می کند و می نویسد: «در آغاز پیدایش پیمان، ما چون یاد دین می‌کردیم، اینان پنداشتند با ایشان هم‌باور می‌باشیم، و آن گفتارهای استوار را دربارۀ دینی که ایشان می‌شناسند، می‌نویسیم و کنون که چگونگی را دیگر دیده‌اند، رنجیدگی می‌نمایند».

احسان اشراقی و وظیفه دشوار معلمی تاریخ / مجید تفرشی | ۱۰:۲۶,۱۳۹۸/۱۰/۲۸|

در سال‌های پرهیجان دوران اوج انقلاب اسلامی، اوان تغییر نظام سیاسی كشور از سلطنت به جمهوری اسلامی، درگیری‌های سیاسی اول انقلاب و به دنبال آن انقلاب فرهنگی و تعطیلی اجباری چندساله دانشگاه‌ها، دانشگاه تهران یكی از كانون‌های مهم این حوادث بود و طبعا گروه تاریخ دانشكده ادبیات و علوم انسانی آن دانشگاه، یكی از مراكز مهم این تحولات بودند.

صدرا و فلسفۀ ایده‌آلیسم آلمان / ارنست ولف‌گازو - بخش اول | ۱۰:۸,۱۳۹۸/۱۰/۲۸|

در مرحلۀ کنونی تحقیق بین‌المللی، در حال ورود به وادی جدیدی هستیم که می‌توان آن را «پژوهش و تحقیق جهانی» نامید. جنبه‌های تکوینی این فرایند از دهۀ ۱۹۹۰ شکل گرفتند و این فرایند از ابتدای قرن بیست و یکم رسما آغاز شد و ما در حال ورود به مرحله‌ای واقعا جهانی از تعامل انسان‌ها و تمدن‌هایشان می‌باشیم. اینترنت، ماهواره و تلفن همراه این روند را حتی برای افراد عادی و غیرنخبه نیز ممکن نموده‌ است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما