مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
پیوند آتش نوروزی با سرچشمه گرما و روشنی / میرجلال‌الدین کزازی | ۱۰:۳۸,۱۳۹۷/۱۲/۲۶|

«چهارشنبه‌سوری یکی از جشن‌هایی است که پیوندی تنگ با نوروز دارد. به سخنی دیگر، ایرانیان با برگزاری جشن چهارشنبه‌سوری به پیشباز نوروز می‌روند. پیوند نمادشناختی و بنیادین چهارشنبه‌سوری با نوروز برمی‌گردد به یکی از ویژگی‌ها و خاستگاه‌های جشن و آئین نوروز که پیوند این آئین و جشن است با خورشید، با روشنایی، با گرما. نوروز سویمندی خورشیدی نیز دارد. ما در آئین‌های نوروزی نشانه‌هایی بسیار می‌توانیم از ستایش و گرامیداشت خورشید را، چونان کانون روشنایی و گرما بیابیم. از همین روست که چهارشنبه‌سوری پیوندی تنگ و ساختاری با آتش دارد.

سالنامه‌های شاهی در ایران باستان / طاهر فتاحی | ۱۰:۳۵,۱۳۹۷/۱۲/۲۶|

ایرانیان یکی از معروفترین ملل دنیا در امور تشکیلاتی هستند. دستگاه دیوانسالاری حکومت‌های ایران در دوران پیش از اسلام یکی از جالب‌ترین موارد حکومتی آن روزگار به شمار می‌رود این دیوانسالاری از دوران مادها (550-708پ.م) شروع شده و با شاهنشاهی هخامنشی (330-550پ.م) و اشکانی (250پ.م تا224م) تکامل یافته و در دوران ساسانی (651-224 م) به اوج خود رسیده است. یکی از موارد نظام دیوانسالاری دفاتر ثبت وقایع یا به اصطلاح سالنامه‌های شاهی است که در اینجا به شرح مختصری از آن در دوران هخامنشی تا ساسانی می‌پردازیم.

سنایی؛ کورسو شمعی که خورشید شد / دکتر محمد بقایی (ماکان) | ۱۰:۲۷,۱۳۹۷/۱۲/۲۶|

سنایی؛ کورسو شمعی که خورشید شدسنایی یکی از ستارگان درخشان آسمان شعر فارسی و از چهره‌هایی است که تحولی چشمگیر در محتوای آن پدید آورد، چندان که شاعران بزرگ بعد از او از سبک و شیوه‌اش پیروی کردند. دفتر شعر او را می‌توان به دو قسمت کاملا متمایز تقسیم کرد.

الگوی تحول تاریخی در شاهنامۀ فردوسی / سیدحسین شهرستانی | ۱۰:۳,۱۳۹۷/۱۲/۲۶|

بُن و اساس هر تمدن و فرهنگ، در زبان و سنت زبانی آن ریشه دارد. زبان مأمن و مأوای تمام آن حقایقی است که تجربۀ ما از جهان را صورت بخشیده و نسبت ما با اشیاء را سامان می دهد. زبان ودیعه گاه معانی و عواطف بنیادی حیات و ضامن بقاء و تداوم فرهنگها و اقوام و ملل است. زبان نمایندۀ همۀ حیثیاتی است که فرهنگ را از طبیعت در شکل خام و غیرانسانی آن متمایز می سازد و بدین سبب در طرح اساسی مابعدالطبیعه از ارسطو به بعد، فصل ممیّز انسان از حیوان، «نطق» و سخن قلمداد گردیده است.

میراث فرهنگی در یونسکو و ثبت جهانی نوروز ‏/ احمد جلالی - بخش سوم | ۹:۲۱,۱۳۹۷/۱۲/۲۶|

پیش از این اشاره کردیم که پس از مرحله اول ثبت چند ملیتی نوروز در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال ۲۰۰۹ میلادی، مجمع عمومی سازمان ملل، در ۲۳ فوریه ۲۰۱۰، طی قطعنامه‌ای، روز اول فروردین (۲۱ مارس) را به عنوان «روز جهانی نوروز» نام‌نهاد و آن را به عنوان یک مناسبت بین‌المللی به رسمیت شناخت. در اینجا می‌خواهم برای آنان که به اهمیت این اسناد واقفند و تاثیر بین المللی آن را می شناسند، محتوای این قطعنامه را بیشتر توضیح بدهم تا بخصوص خوانندگان نوجوان به درجات و مفاهیم مندرج در مقدمه، و سپس اصل تصمیم مصوب آشنا شوند.

شهر جدید، شهر ملال و غربت است / رضا داوری اردکانی | ۱۲:۰,۱۳۹۷/۱۲/۲۲|

رضا داوری اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی با عنوان «غربت و ملال در شهر تجدد و درد توسعه نیافتگی در دوران تجدد مآبی» سخنرانی را صبح امروز در همایش بین‌المللی «همگرایی و واگرایی؛ گفت‌و‌گویی میان فرهنگی- میان دینی» که در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد، ایراد کرد که متن آن به شرح زیر است:

نیچه، قهرمان تراژیک کهکشان فلسفه / سعیدرضا خوش‌شانس | ۱۱:۳۵,۱۳۹۷/۱۲/۲۲|

کارل لودویک کشیش لوتری کلیسای روکن در لایپزیگ پروس، در مراسم غسل تعمید پسرش که در ۱۵ اکتبر ۱۸۴۴ متولد شد چنین سخن راند: «تو ای ماه اکتبر! که در طول سالیان مهم‌ترین رخدادهای زندگی من در تو روی داده است، امروز با آنچه روبه‌رو هستیم بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین این رخدادها است.

صراحت ریاسوز- خاطره‌ای از استاد ایرج افشار / ابوالحسن مختاباد | ۸:۲۲,۱۳۹۷/۱۲/۲۱|

هر سال که از درگذشت استاد ایرج افشار می‌گذرد، خدمات فرهنگی و نقشی که او در فرهنگسازی این بوم و بر داشته است، بیشتر بر روزن می‌افتد. استاد افشار ۱۸ اسفند ۱۳۸۹ دل به دیار باقی داد؛ اما هنوز شاگردان و یارانش از انبان و گنجینه‌ پر و پیمانی که او بر جای گذاشته است خوشه بر می‌گیرند و با انتشار عمومی این آگاهی‌ها، جامعه فرهنگی و اهل کتاب و فرهنگ را با آن دانش و داشته‌ها آشنا می‌سازند. کتاب قطوری که اوایل امسال از روزنوشت‌ها و بخشی از زندگینامه خودنوشت محمدعلی فروغی منتشر شد، نمونه‌ای از همان بازمانده‌هاست.

میراث فرهنگی در یونسکو و ثبت جهانی نوروز / احمد جلالی – بخش دوم | ۸:۷,۱۳۹۷/۱۲/۲۱|

در بخش اول گفتیم که چگونه کنوانسیون‌هایی با موضوع میراث فرهنگی در یونسکو پدید آمد. یکی از آنها «کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس»۱‎ ‎ بود که در سال ۱۳۸۴ ( ۲۰۰۳ میلادی) تصویب شد که بر اساس آن، آیین باستانی «نوروز» در مرحله اول با عضویت هفت کشور ایران، جمهوری آذربایجان، هند، قرقیزستان، پاکستان، ترکیه و ازبکستان در هشتم مهرماه ۱۳۸۸ ( سی ام سپتامبر ۲۰۰۹) ثبت جهانی شد.

۱۸ اسفند سالروز درگذشت استاد ایرج افشار / مجید جلیسه | ۱۲:۱۷,۱۳۹۷/۱۲/۱۹|

استاد مرحوم افشار مرد تکرار ناشدنی عرصه تحقیق و پژوهش در ایران است. حجم فعالیت‌های این بزرگمرد ایران‌شناس و تاثیر این فعالیتها در حوزه‌های مرتبط آنقدر زیاد و کم نظیر است که شما کمتر پژوهشی در حوزه ایران‌شناسی داخل و یا خارج ایران را می‌بینید که از افشار تاثیر نگرفته باشد.

در وصف روشنفکران عرفی / سارا اکبری | ۱۲:۱۴,۱۳۹۷/۱۲/۱۹|

بحث دربارۀ روشنفکری و جریان‎های روشنفکری در تاریخ جدید ایران یکی از مهم‎ترین مسائلی است که در حوزه تحولات فکری جامعۀ ایران وجود دارد؛ ازاین‎رو، کندوکاو در علل و عوامل و زمینه‎ها و شناخت بسترهای شکل‎گیری روشنفکران ایرانی از قرن نوزدهم به این‎سو حائز اهمیت به ‎نظر می‎رسد. بررسی تاریخ روشنفکری ایران چه‎بسا می‎تواند در ترسیم و فهم و تفسیر تحولات تاریخ معاصر ایران، از قاجاریه به این‎سو، گام مهمی باشد.

داهی کبیر، ابوریحان بیرونی / دکتر حسن بلخاری | ۹:۴۶,۱۳۹۷/۱۲/۱۹|

الف) دوم رجب ۱۴۴۰ق، دقیقاً مصادف با هزارمین سالروز فوت یکی از بزرگترین و بی‌نظیرترین دانشمندان ایرانی است. به تعبیر و روایت بسیاری از مورخان، روز وفات او دوم رجب ۴۴۰ق بوده است؛ بنابراین دقیقاً هزار سال از وفات این نادرة دوران عصرخویش می‌گذرد. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با حضور دکتر ولایتی و دکتر محقق و این حقیر طی نشستی علمی ـ خبری در تالار آینه انجمن، اعلام ‌خواهد نمود در سال آیندة شمسی تحقیقات و تتبعاتی را با عنوان «هزاره ابوریحان بیرونی» آغاز خواهد کرد.

ترجمه مفاهیم علوم انسانی و سردرگمی نشانه ها / عیسی عبدی | ۱۳:۳۸,۱۳۹۷/۱۲/۱۸|

ترجمه به عنوان یک کنش نشانه شناختی ومعنا گزارانه همواره در طول تاریخ مورد توجه فرهنگها و حکومت ها بوده است. نمی توان این ضرورت تاریخی را در شکل دهی به نظام گفتگویی جهانی و کنش و میانکنش فرهنگی نادیده گرفت. ترجمه در گذر زمان با گسترش دانش و تأسیس دانشگاه ها اهمیت زیادی به خود گرفته است.

افشار از غم روزگار به کاردرمانی و کوه‌درمانی می‌پرداخت / سید فرید قاسمی | ۱۳:۲۱,۱۳۹۷/۱۲/۱۸|

سید فرید قاسمی در بخش «دریغ» کتاب «جُست‌نوشت» از ایرج افشار یاد می‌کند و او را تاریخ‌پژوهی می‌داند که فراز و فرودهای روزگار نکته‌هایی به آموخته و از وی هوشمندی ساخته بود که بی‌تکلف و معتدل سعی داشت جز کار به هیچ چیز فکر نکند.

میراث فرهنگی در یونسکو و ثبت جهانی نوروز / احمد جلالی – بخش اول | ۹:۴۸,۱۳۹۷/۱۲/۱۸|

در اصطلاح یونسکو، «میراث جهانی» یعنی مواریث فرهنگی و تاریخی که فراتر از یک ملت و یک سرزمین، ارزش جهانی دارد و به همه بشریت متعلق است. تا قبل از تاسیس یونسکو در ۱۳۲۴ خورشیدی (۱۹۴۵ میلادی) و پایان جنگ جهانی دوم، چنین عنوانی شناخته شده و آشنا نبود، و ابزارهای بین المللی برای حفاظت از آن وجود نداشت. یکی از آثار شوم این جنگ انهدام آثار تاریخی بسیار در کشورهای درگیر بود.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما