مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
پیشینه و موقوفات مدرسه علمیه صاحب الامر(ع) آشتیان | ۱۲:۵۳,۱۳۹۶/۸/۲۷|

مدرسه علمیه صاحب الامر(ع) در آشتیان یکی از مهمترین پایگاه های علمی در اینمنطقه طی یک و نیم قرن گذشته است که نقش بسیار مهمی در پرورش عالمان و فرهیختگان این شهر علم پرور داشته است. این مدرسه علوم دینی در اواسط قاجاریه توسط میرزا حسن البرز، وقف و موقوفات بسیاری بر آن قرار داده شد. در ایننوشتار به معرفی بانی، سابقه تاریخی مدرسه، موقوفات و اساتید و دانش آموختگان این حوزه علمیه اشاره شده است.

«معجم» و «مشیخه» در اصطلاح محدثان / محمد رضا جدیدی نژاد | ۱۲:۳۹,۱۳۹۶/۸/۲۷|

«معجم»مصدر میمی است از «أعجم»، به معنای رفع ابهام از کلام یا کتاب به سبب نقطه گذاری و اعراب آن، و در اصطلاح اهل لغت به معنای مرتب کردن ماده اولیه کتاب، مطابق با حروف معجم (الفبا) است.

تاریخچه تشکیلات نظمیه و لغات نظمیه مصوب فرهنگستان ایران (1314-1320 ش) / محسن روستایی – بخش دوم | ۱۱:۱۶,۱۳۹۶/۸/۲۷|

با ا ستفاده از اسناد موجود در آرشیو سازمان اسناد ملی ایران، لغات و مصوبات نخستین فرهنگستان ایران در علوم مختلف شامل: لغات علمی، پزشکی، اداری، نظامی، قضایی و ... به صورت مجزا و کاربردی، به دانش پژوهان و علاقمندان تاریخ معاصر ایران و زبان و ادب فارسی عرضه می شود.

صوفیه از دیدگاه علمای شیعه در قرن گذشته / علیرضا ذکاوتی قراگوزلو - بخش اول | ۱۱:۱۴,۱۳۹۶/۸/۲۷|

بخش مفصلی از مجلد سیزدهم منهاج البراعه، شرح حاج میرزا حبیب الله خویی(م 1324 ق) بر نهج البلاغه از جمله آثار علمای متأخر شیعه، در نقد تصوف است که جهت علمی آن نیرومند است و بر اساس تحقیق و اطلاع نوشته شده و صرف نظر از بعضی زیاده روی های لفظی و با حذف دشنام های رایج ردیه ها، می توان تلخیص و ترجمۀ آن را نمونه ای از نقد شیعه بر صوفی شمرد؛ همچنان که تلبیس ابلیس عمدتاً نقد سنیان حدیثگرا بر صوفی و تصوف است.

دست نوشته های اسماعیلیان بدخشان / مریم معزی | ۹:۲۹,۱۳۹۶/۸/۲۷|

در دور دست‌ها ، پهلو به پهلوی چین ، باریکه سرزمینی است ،‌‌ بسیار مرتفع ، با کوه‌های آسمان بوس و به هم فشرده‌ ، با معبرهای تنگ دشوار گذر، با زمستان‌های سرد نه ‌ماهه‌ ، برخوردگاه چهار تمدن بزرگ آسیا‌: ایران‌، هند‌، چین و آسیای مرکزی که دورترین نقطه است نسبت به همه‌ی آنها و پناهگاهی است امن برای رانده‌شدگان از سراسر این سرزمین‌ها ،نه تنها کسان که حتی باورها و اندیشه‌های کهن ، نه در کنار‌هم که آمیخته با‌هم و نمایان در دست‌نوشته‌هایشان‌: دست ‌نوشته‌های اسماعیلیان بدخشان. نویسنده‌،‌ در این مقاله می‌کوشد با جستجوی میدانی به معرفی آنها بپردازد .

مصلحت عمومی در اندیشه ی سیاسی خواجه رشید الدین فضل الله همدانی / اسماعیل حسن زاده | ۹:۰,۱۳۹۶/۸/۲۷|

رشیدالدین وزیر‌، مورخ و فیلسوف دوره‌ی ایلخانی‌، که شاهد ویرانی‌های ناشی از یورش‌های چند دهه‌ی مغولان و رفتارهای نظارت‌ناپذیر نیروهای مرکز گریز بود‌،‌برای برای برون رفت از بحران اقتصادی و اجتماعی،‌به اصلاحات بنیادی دست‌ زد. ‌او با آگاهی از اندیشه‌ی ایرانشهری به جایگاه و رابطه‌ی فرمانروا و مردم در جامعه‌، موجودیت حیات سیاسی آن دو را قائم به تداوم این رابطه و حفظ آن جایگاه می‌دانست.

دو لوح آهنی کتیبه دار متعلق به مقابر ری از سدۀ ششم هجری / احمد خامه‌یار | ۸:۵۳,۱۳۹۶/۸/۲۷|

در این نوشتار، دو لوح آهنى با کتیبه‌هاى خط کوفى، متعلق به درهاى آستان حضرت عبدالعظیم و برج طغرل بازخوانى و معرفى شده است. از بانیان این دو کتیبه، به عنوان عبدالصمد بن فخراور و عبدالوهّاب بن فخراور قزوینى یاد شده و نویسنده مقاله تلاش کرده است میان این دو ارتباط برقرار کند.

ثمره نظام نوین آموزشی در ایران / مسعود کوهستانی نژاد | ۸:۲۶,۱۳۹۶/۸/۲۷|

عباس اقبال آشتیانی (متولد 1275 هجری شمسی / 1314 هجری قمری– متوفی 1334/ 1375) از رجال و صاحبنام عرصه فرهنگ در تاریخ معاصر ایران است. در کسوت آموزشی، معلمی مدارس و استادی دانشگاه تهران را در پیش گرفت؛ در کسوت مترجمی، کتاب‌ها، مقاله‌ها و رساله‌های متعدد علمی و ادبی را به زبان فارسی ترجمه و منتشر ساخت

«عقل ستیزی» و «جنون ستایی» در شعر آیینی / رضا اسماعیلی | ۸:۱۵,۱۳۹۶/۸/۲۷|

«عاشورا یک حادثه تاریخیِ صرف نبود. عاشورا یک فرهنگ، یک جریان مستمر و یک سرمشق دائمی برای امت اسلام بود. حضرت ابی عبداللَّه (علیه السّلام) با این حرکت – که در زمان خود دارای توجیه عقلانی و منطقی کاملاً روشنی بود – یک سرمشق را برای امت اسلامی نوشت و گذاشت. این سرمشق فقط شهید شدن هم نیست؛ یک چیزِ مرکب و پیچیده و بسیار عمیق است.

وقف و قاعده‌ تکریم انسان‌ها / استاد اکبر ثبوت - بخش اول | ۷:۵۲,۱۳۹۶/۸/۲۷|

سال ۱۳۴۲ بود. در محضر مرحوم حجت‌الاسلام سیدعلی شاهچراغی، «شرح لمعه» را به درس می‌خواندم. یک بار به دلیل مسافرت استاد، نخست می‌خواستیم درس را برای دو هفته تعطیل کنیم و سپس پیشنهاد شد که در این مدت، خدمت آقای علی گلزاده غفوری برسم و زحمت تدریس با ایشان باشد.

درسهایی از نهج‌البلاغه / دکتر مهدی محقق ـ بخش اول | ۷:۴۶,۱۳۹۶/۸/۲۷|

کلمۀ «نهج» به معنی روش است. کلمۀ «بلاغت» نیز از اصطلاحات علمی است که در زبان عربی به علم معانی، علم بیان و علم بدیع و یا به عبارت دیگر «آیین سخنوری» اطلاق می‌شود. در تعریف بلاغت گفته‌‌اند: بلاغت آن است که سخن بر مقتضای حال باشد و این با سخنی که انسان با پدر خود در میان می‌گذارد، فرق می‌کن

چرا در فرهنگ عامّه پایان شاهنامه خوش پنداشته می شود؟ / حمیدرضا اردستانی رستمی | ۱۰:۵۸,۱۳۹۶/۸/۲۴|

مَثَلِ «شاهنامه آخرش خوش است» از پرآوازه‌ترین مَثَل‌ها در فرهنگ ایرانی است. هنگامی‌که برای کسی امری ناخوش رخ می‌دهد و دیگری بِدان خشنود است، در واکنش این سخن را به‌کـار می‌برد. می‌دانیم که شاهنامه با تازشِ تازیان به ایران پایان می‌پذیرد؛ پس چگونه است که پایان آن را خوش پنداشته‌اند؟

الگوهای آزمایش و طبقه‌بندی آن در حکایت‌ها و قصه‌های ایرانی | ۱۰:۴۹,۱۳۹۶/۸/۲۴|

آزمایش یکی از بن‌مایه‌های مهم و تکرارشونده در حکایت‌ها و قصه‌های ایرانی است که با اهداف گوناگون و شیوه‌های مختلف در حکایت‌ها و قصه‌ها ارائه می‌شود. آزمایش‌ها در قصه‌ها و حکایت‌ها معمولاً به عنوان شروطی مطرح شده که شخصیت اصلی یا دیگر شخصیت‌های داستان برای رسیدن به خواسته‌های خود ملزم به انجام آن هستند.

اسطوره دوزخی در قالی ایرانی | ۱۰:۳۵,۱۳۹۶/۸/۲۴|

درخت یکی از عناصر اصلی و قدیمی در نقش‌پردازی فرش در سراسر جهان است. در مناطق متفاوت ایران نیز درخت با اسامی و اشکال گوناگونی، در طراحی فرش مورد استفاده قرار می‌گیرد. درخت حیات یا درخت جاودانگی و بی‌مرگی، به جوهر وجود انسانی در عالم یا به دنیای پس از مرگ اشاره می‌کند و چنین تعریفی، رایج‌ترین توصیف استفاده از نقش درخت در طراحی فرش است؛ اما کاربرد درخت سخنگو یا درخت واق با مفهوم درخت دوزخی در فرش، حیرت‌انگیز است.

رویکردی انسان‌شناختی به نظام طبایع چهارگانه در طب عامۀ ایران / علی‌رضا خدامی | ۱۰:۲۶,۱۳۹۶/۸/۲۴|

باور به وجود عناصر اربعه (آتش، آب، هوا یا باد و خاک) و اخلاط و مزاج‌ها (صفراوی، بلغمی، دموی و سوداوی) و طبایع متناظر با آنها (گرمی، سردی، تری یا رطوبت و خشکی) همچنان از ارکان اصلی طب عامه یا مردمی در ایران محسوب می‌شود. پیشرفت‌های چشمگیر علم پزشکی، مانع از تداوم اندیشه و رفتارهای منطبق با نظام طبایع چهارگانه نشده است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما