مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
مسافر اقلیم اسلام ایرانی / احسان تاجیک | ۱۱:۲۳,۱۳۹۸/۸/۲۵|

شاید بتوان هانری کربن را اندیشمند پژوهندة فرهنگ ، حکمت و سنّت اسلام و ایران دانست ، که با تاثیر پذیری از فرهنگ ایران و اسلام به نظریه " اسلام ایرانی "رسید. اسلام ایرانی در نظر کربن بر ذهن و ضمیر ایرانیان متجلی شده و از عمق و ژرفای خاصی برخوردار بوده و این نگاه تاویلی به عنوان تفکر و جهان‌بینی کربن ریشه در نگاه فلسفی و عرفانی دارد .

این نام بلند و نفیس / بهمن فاطمی | ۱۰:۳۰,۱۳۹۸/۸/۲۵|

نوشتن از شخصیتی مانند سعید نفیسی در یادداشتی كوتاه، چنان كه حق مطلب درباره این ادیب، تاریخ‌نگار، نویسنده، مترجم و پژوهشگر بلندآوازه ادا شود، قدر مسلم كار آسانی نیست. در این نوشته كوتاه با مروری بر چند جنبه از فعالیت‌های مهم و كارنامه پر و پیمانش، یادی می‌كنم از این مرد فرهنگ‌ساز و شخصیت ذوالابعادش در قلمرو فرهنگ ایرانی.

وقتی تهران عذر لندن را خواست / محمود فاضلی | ۱۴:۱۵,۱۳۹۸/۸/۲۲|

پس از رد پیشنهاد مشترك ترومن- چرچیل، دولت ایران درصدد قطع رابطه سیاسی با دولت انگلیس برآمد. تصمیم نخست‌وزیر به قطع رابطه اجتناب‌ناپذیر بود زیرا پس از خلع ید از شركت نفت و اخراج كاركنان خارجی از خوزستان، انگلیسی‌ها به انواع تبلیغات و كارشكنی‌ها در داخل و خارج علیه ایران دست زده بودند.

ابن‌سینا می‌پرسید «چرا چیزها وجود دارند درحالی‌که می‌توانستند نباشند؟» / پیتر آدامسون | ۹:۲۶,۱۳۹۸/۸/۲۱|

این روزها فیلسوفان دیگر آن‌قدر برجسته نیستند که لقب داشته باشند. لقب‌ها در قرون میانه رایج‌تر بود. هر مدرسی‌ای۱ که سری در میان میان سرها درآورده بود لقبی داشت: بوناونتوره «دکتر ملکوتی»، آکویناس «دکتر فرشته‌خو» و دونس اسکوتوس با لقب «دکتر باریک‌بین» شناخته می‌شد. در جهان اسلام هم فیلسوفان برجسته چنین افتخاری را کسب می‌کردند. از بین این‌ها، هیچ‌کدام مناسب‌تر از عنوانِ «شیخ‌الرئیس» نبود.

مردم کدام فردوسی و شاهنامه را می پسندیدند؟ / سجاد آیدنلو | ۹:۱۲,۱۳۹۸/۸/۲۱|

منظور از تلقّیات عامیانه درباره فردوسی و شاهنامه، روایات، باورها و دانسته های عامّه مردم ایران – به غیر از طبقه اهل قلم و فرهیختگان- است که هم خاستگاه و شیوه حفظ و انتقال آنها شفاهی بوده و هم برخلاف آگاهی ها و خواسته های دسته دیگر (ادبا و مورّخان) مجال کتابت نیافته است.

شرق شناسی چیست و ایران شناس کیست؟ / رضا داوری اردکانی | ۸:۴۱,۱۳۹۸/۸/۲۱|

به همت دانشگاه تهران، انجمن ایرانی مطالعات جهان، بنیاد سعدی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، «کنفرانس بین المللی مطالعات ایران معاصر»، در دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران برگزار شد. رضا داوری اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم یکی از سخنرانان این کنفرانس بود. متن زیر سخنرانی ایشان در این کنفرانس لست:

موحد از نسل زریاب و زرین‌كوب / رسول جعفریان | ۱۴:۳۴,۱۳۹۸/۸/۲۰|

استادان مرحوم دكتر علی‌اكبر فیاض، دكتر زریاب‌خویی و دكتر زرین‌كوب استادانی بودند كه در فضای دانشی بیرون از حوزه علمیه به مباحث تاریخ اسلام پرداختند و آثار درخوری پدید آوردند. شاید در این جمع بتوان از مرحوم محمدابراهیم آیتی به عنوان پیشكسوت پژوهش‌های تاریخ اسلامی در میان دانشگاهیان یاد كرد

​طنز و طنازی و یادی از ابوالقاسم حالت / نصرالله حدادی | ۱۱:۳۲,۱۳۹۸/۸/۱۹|

در دو هفته‌ای که تعداد روزهای تعطیل آن زیاد بود ـ از جمعه سوم آبان تا چهارشنبه 15 همین ماه ـ گذرم بالاجبار به شمال کشور افتاد و از هوای فرح‌فزای آن و باران همیشه لطیفش استفاده کردم و به هنگام بازگشت، آن هم از جاده زیبای چالوس، شاهد هجوم ده‌ها هزار خودرو از تهران به سمت شمال بودم و صف طویل خودروهای در ترافیک مانده و ازدحام جاده چالوس، از سیاه‌بیشه، 85 کیلومتری کرج ـ تا اتوبان تهران ـ کرج ادامه داشت و این خیل عظیم، برای تمدد اعصاب و استفاده بهینه از تعطیلات آخر هفته، راهی شهرهای شمالی کشور شده بودند و یقینا مسافت چهار پنج ساعته بین تهران تا چالوس را می‌باید دو تا سه برابر این زمان، صبر و طاقت می‌داشتند، تا به مقصد و مقصود برسن

در جستجویِ ممکن‌ها / عیسی عبدی | ۹:۴۱,۱۳۹۸/۸/۱۸|

گمانه زنی و فرضیه سازی معمولا ذاتی انسان هاست به طوری که در ذهن فرد رشته‌ای از احتمالات، فرض ها و امکان‌ها برای فکر کردن در مورد رویدادهای گذشته شکل می‌گیرد. انسان‌ها همچون رویدادها در بعد زمان معنا پیدا می‌کنند و در تعامل با هم هستند. اما دیدی که انسان‌ها هنگام وقوع رویداد دارند با دیدی که بعد از رویداد در ذهن آنها شکل می گیرد متفاوت است.

اندیشه انتقادی چیست؟ / منوچهر ذاكر | ۹:۵,۱۳۹۸/۸/۱۸|

عمده سخنان و آموزه‌های مكتوب و شفاهی كه در هر جامعه‌ای به اشكال گوناگون، انتشار و ابلاغ می‌شوند در یك هدف مشتركند: قبولاندن، تلقین باور و متقاعد كردن مخاطبین برای پذیرفتن حرف، داعیه یا استنتاج مورد نظر آنها. این هدف ایجاب می‌كند صاحبین سخن به انواع و اقسام روش‌های اقناعی، استدلالی و احیانا القای تاثرات احساسی توسل جویند.

کلانتر تاریخ‌نویس / رضا مختاری | ۱۰:۱۴,۱۳۹۸/۸/۱۳|

انقلاب مشروطه تنها در حوزۀ نهادسازی از وجه ایجابی برخوردار نبود، بلکه در این دوره، در حوزۀ تاریخ و ادبیات هم تحول مهمی رخ داد. اگر مردم در نهادهای جدید همچون مجلس شورا و انجمن‌های بلدی دخیل و نقش‌آفرین شدند، در تاریخ‌نگاری مشروطه هم از مردمانی سخن گفته شد یا مردمانی سخن گفتند که تا پیش از این از آنان چندان نشانی نبود.

فقیه دلیر / مصطفی ایزدی | ۱۳:۶,۱۳۹۸/۸/۱۱|

اهمیت و ارزش عالم دینی در اندیشه اسلامی به حدی است كه شاید نتوان هیچ صاحب منصب دیگری را در ردیف او دانست. به شرط اینكه عالم دینی در هر مرتبتی كه باشد، ده‌گانه زیست انسانی را با فهم درست از جهان پیرامونی خویش و با خودسازی پسندیده و رفتار هوشمندانه در درون خود نهادینه كند تا علم او برای هدایت جامعه انسانی سودمند باشد و مردم را برای رسیدن به كمال مطلوب آماده كند.

در ذکر جمیل استاد مظاهر مصفا / دکتر قاسم صافی | ۱۰:۲۹,۱۳۹۸/۸/۱۱|

رندان تشنه لب را آبی نمی‌دهد کس گویی ولی‌شناسان رفتند از این ولایت اندوه فقدان استاد و دوستی بزرگوار و شریف و عالم مهذّب و انسانی با صفا دکتر مظاهر مصفا برای این بنده، جانگزا و دردناک است خاصه که هنوز قلبم از زخم فراق عموزاده گرامیم دکتر محمدابراهیم صافی جراح و متخصص بیماری‌های چشم و مهذب به سجایای انسانی و خدمتگزاری به محرومان، التیام و آرامش نیافته است.

تصمیم برای خروج از گفت‌وگوی بی‌پایان / یحیی شعبانی | ۱۱:۱,۱۳۹۸/۸/۴|

امروزه مجادلات فراوان پیرامون کارل اشمیت از سوی اندیشمندان متعدد و بعضاً مخالف هم، اشمیت را به متفکری زنده تبدیل کرده است. این امر علی‌رغم لعن و نفرین و سانسورهای فراوانی که در دهه‌های اخیر شامل حال وی شده است، شگفت‌انگیز می‌نماید. از سوی دیگر، ستایش‌های فراوانی که از اندیشۀ وی انجام می‌شود نیز موضوع را پیچیده‌تر می‌کند.

بزرگداشت پیمان در فرهنگ ایراني / فریدون جنیدی | ۱۰:۶,۱۳۹۸/۸/۴|

ایرانیان با پدیدار کردن بزرگداشت مهر، نماد ِ پیمان و روشنیِ نگاهبان و نگرنده به پیمان‌ها، گامی بزرگ را برای بزرگداشت پیمان در سراسر جهان برداشتند و بدانروی مهر را دارنده هزار گوش و ده هزار چشم نامیدند تا همه پیمان‌داران و پیمان‌شکنان را در سرتاسر گیتی در پرتو راستی ببیند و به آنان پاداش و سزا دهد. پیشتر در بررسی جشن «مهرگان» گفته شد که واژه «مهر» در زبان پهلوی «میتر» از گونه کهن‌ترِ «میترَ» یا «میثرَ» برمی‌آید که معنایش پیمان و نام ایزد پیمان است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما