مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
زال، نماد مدارا با دگران / علیرضا قراباغی | ۹:۲۶,۱۳۹۸/۶/۲۷|

شاید بتوان زال را مرز میان دو بخش اسطوره‌ای و پهلوانی شاهنامه دانست. شخصیت‌های شاهنامه، جنبه‌های گوناگون ویژگی‌های فرهنگی فردی و اجتماعی ما را نشان می‌دهند ولی زال، چیز دیگری است! با‌ زاده شدن او، از یك‌ سو پهلوانان به‌ جای پادشاهان اساطیری به میدان شاهنامه می‌آیند و از سوی دیگر عشق در شاهكار فردوسی پدیدار می‌شود. ولی خردمند طوس با داستان زال مفهوم ارزشمندتری را كه در فرهنگ ایران زمین وجود دارد، بیان می‌كند. همان مفهومی كه امروز بیشتر در تركیب واژه‌هایی مانند رواداری، مدارا، دگراندیشی و سبك زندگی به‌ كار می‌بریم.

یک کسی عاشورا را از دست ما نجات دهد! | ۱۲:۳۰,۱۳۹۸/۶/۲۶|

متن زیر یادداشتی است که رسول جعفریان، استاد تاریخ دانشگاه تهران با عنوان «یک کسی عاشورا را از دست ما نجات دهد!» در کانال تلگرامی‌اش نگاشته است: «این روزها، به وفور شاهد تحلیل‌های اجتماعی سیاسی متفاوت از عاشورا هستیم و می‌دانیم، سالهاست، هر کسی با استناد به جمله‌ای از امام حسین (ع) یا رفتاری از آن حضرت، یک تفسیر سیاسی خاصی ارائه می‌کند.

هم‌سرایی با دشمنان ایران/ مجید اسدی | ۱۰:۲۵,۱۳۹۸/۶/۲۶|

نخست باید به ‌این نکتۀ مهم حتماً توجه شود که دفاع از ماهیت ملی و منافع آن هرچند بر شهروندان هر جغرافیایی لازم است، اما این امر ناظر بر این ادعا نخواهد بود که ما خواستار جامعه‌ای مانند جامعۀ مورد نظر در نگاه نخستینی فیلم دهکده ساختۀ نایت شیامالان هستیم که شیوه‌ای از زندگی را در ناب‌ترین شکل خود بر اساس ترس به تصویر می‌کشد که ‌اعضای دهکده نباید از دیوار یا حصار دهکده خارج شوند زیرا هیولاهای خطرناکی با عنوان «آن‌ها که حرفشان را نمی‌زنیم» نابودشان می‌کنند.

درباره زمان / سیدموسی دیباج - بخش اول | ۱۰:۲۱,۱۳۹۸/۶/۲۶|

استفاده ارسطو از واژگان پیش و پس در تعریف زمان دقیق است. ارسطو پیش و پس را در مرتبه اول مکانی می‌داند. برخی از مکانی دانستن «قبل» و «بعد» و یا «پیش» و «پس» اظهار تعجب کرده‌اند؛ حال آنکه اندیشه دقیق و منطقی ارسطویی در این انتخاب آشکار است.

محتوا و شکل نکاح‌نامه‌های دورۀ ناصری | ۱۴:۴۲,۱۳۹۸/۶/۲۵|

هدف: شناسایی وضعیت اجتماعی و اقتصادی زوجین در نیمۀ دوم قرن سیزدهم در ایران براساس محتوا و شکل نکاح‌نامه‌ها. روش/ رویکرد پژوهش: در این پژوهش پس‌از استنساخ و بازخوانی اسناد نکاح‌نامه‌های موجود در آرشیو سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران، اطلاعات مربوط به محتوای تاریخی نکاح‌نامه‌ها ازجمله پایگاه اجتماعی زوج و زوجه و مشخصات ساختار سندی نکاح‌نامه‌ها دسته‌بندی شد.

«كالج» به جای «یونیورسیتی» / رضا منصوری | ۱۱:۱۸,۱۳۹۸/۶/۲۵|

عیسی خان صدیق از رجال سیاسی و فرهنگی برجسته معاصر، از پایه‎گذاران دانشگاه ایرانی و طرفه آنكه از نخستین نویسندگانی است كه درباره آموزش عالی مدرن در ایران نوشته است. انتشار ترجمه رساله دكترای در دانشگاه كلمبیا (1310) او با عنوان «ایران مدرن و نظام آموزشی آن» از این حیث سخت مغتنم است، اگرچه متاسفانه چنان‌كه در جلسه نقد و بررسی این كتاب بارها ذكر شد، این ترجمه چنان‌كه باید و شاید دقیق و قابل استفاده نیست و به اذعان سخنرانان و مخاطبان این نشست، ضروری است كه این برگردان به‌طور كامل بازنویسی شود.

سنت و سنت‌گرایی / انشاءالله رحمتی - بخش سوم و پایانی | ۸:۱۴,۱۳۹۸/۶/۲۴|

در روایات ائمه(ع) از قیاس نهی شده است. منظور از قیاس، همان «استدلال تمثیلی» در منطق است که بر این قاعدۀ بدیهی بنا می‌شود که «حکم ‌الامثال فیما یجوز و فیما لایجوز، واحد». دو امری که از جهات ذی‌ربط به همه شبیهند، حکم واحدی دارند.

خوشه‌چین خرمن بزرگان ایران / علی دهباشی | ۷:۵۹,۱۳۹۸/۶/۲۴|

دكتر عبدالحسین زرین‌كوب متعلق به عصر درخشانی از ظهور بزرگان ایرانی است كه از سال‌های آغازین قرن گذشته، آغاز شد و در فهرستش نام‌هایی مانند علامه علی‌اكبر دهخدا، علامه محمد قزوین، ملك‌الشعرای بهار، بدیع‌الزمان فروزانفر، مجتبی مینوی، دكتر معین، دكتر صفا، عباس اقبال آشتیانی و ابراهیم پورداوود و... می‌درخشند.

دهه 40، طرح «داك» سیاست / عباس عبدی | ۷:۳۵,۱۳۹۸/۶/۲۴|

در دهه 60 خورشیدی در مدارس كشور طرحی را به اجرا گذاشتند به نام طرح «كاد» كه دانش‌آموزان هفته‌ای پنج روز درس می‌خواندند و یك روز هم به كارآموزی می‌رفتند تا با محیط كار و مسائل آن آشنا شوند. در واقع محور آموزش بود و در كنارش كارورزی محدودی هم وجود داشت.

ارتباط میان فریدون با ایزد آب در تمدن ایلام | ۱۳:۱۶,۱۳۹۸/۶/۲۳|

مانند بسیاری از اساطیر ایرانی، فریدون نیز این قابلیت را دارد که در متون ودایی پیگیری شود؛ اما پس از جست‌وجو در این متون، تفاوت‌هایی میان نقش‌های فریدون در متون ودایی و میانه ایرانی دیده می‌شود. تاریخ ایران بسیار کهن‌تر از استقرار آریایی‌ها در این فلات است؛ پس این امکان وجود دارد که ریشه‌هایی از این اساطیر را به‌صورت موجود در متون میانه، در تمدن‌های پیش از آریایی ایران نیز پیگیری کرد که تمدن ایلامی یکی از این تمدن‌هاست.

برده و برده داری در ایران / زهره روحی - بخش چهارم | ۱۳:۵,۱۳۹۸/۶/۲۳|

می خواهیم بگوییم که در دوران باستان ، کشاورزی و برده داری ، دو وضعیت توأمان بودند . کار، کار بردگان در زمینهای کشاورزی ، و نیز آبیاری و تأسیسات مورد نیاز ، آن چیزی بود که توسط همانها انجام میگرفت. و اما نکته ای جالب در دولت فئودالیته ساسانی ، ظهور طبقه جدیدی به نام «سوار» است. سوارها ، زمینداران کوچک و میانه حالی بودند که زمین خود را در ازای خدمت در سواره نظام دولت ، دریافت کرده بودند.

نابایسته‌های مجالس حسینی / عبدالحسین طالعی | ۱۲:۵۵,۱۳۹۸/۶/۲۳|

مجالس حسینی، به عنوان نماد بارز دو رکن رکین دین، تولی و تبرّی، خوان گستردۀ معنویّت و ایمان اند برای مردمی که دل به خاندان نور داده‌اند و گردن به آستان وحی نهاده‌اند.

بررسی تطبیقی آرای فكری خواجه نظام‌الملك طوسی و فضل‌الله روزبهان / عارف دانیالی | ۱۲:۲۷,۱۳۹۸/۶/۲۳|

خواجه نظام‌الملك طوسی (485-408ق) از مقتدرترین وزرای تاریخ ایران قدیم است كه سیاست‌گذاری فرهنگی دو تن از پادشاهان بزرگ سلجوقی (آلب ارسلان و ملكشاه) را به مدت سی سال در كنترل خود داشت. در این میان، اقدامات خواجه برای استقرار مدارسِ نظامیه، در بررسی تاریخ تحولات فكری جهان اسلام جایگاه بسزایی دارد. تأسیس نظامیه‌ها در راستای بسط دستگاه‌های معرفتی پیچیده‌ای بود كه می‌كوشید نظام عقیدتی مستحكمی را برای پشتیبانی از سازمان سیاسی مسلط فراهم آورد. ماجرای دوستی و همكاری مشهور خواجه با غزالی از همین نظامیه‌ها شروع می‌شود.

برگی از خردورزی تشیع / حسن انصاری | ۱۴:۱۵,۱۳۹۸/۶/۲۰|

چند نكته درباره زیدیه و میراث ایرانی/ یمنی آنان اشاره: در میان معارف و دانش‎های موسوم به «علوم انسانی» اعم از فلسفه، جامعه‎شناسی، اقتصاد، سیاست، روانشناسی و ... تاریخ بیش از بقیه در معرض سوءتفاهم، سوءبرداشت، تحریف، گزینش و خوانش غلط قرار می‎گیرد، خواه این قرائت‎های غیرعلمی و غیرانتقادی تعمدا و با انگیزه‎های آگاهانه صورت بگیرد و خواه از سر ناآشنایی یا به منابع تاریخی یا ناآگاهی نسبت به رویكردهای عالمانه و نظری دقیق اتفاق بیفتد.

حقوق و اخلاق / دکتر محسن اسماعیلی - بخش اول | ۱۰:۴۹,۱۳۹۸/۶/۱۷|

آقای دکتر اسماعیلی، حقوقدان، مجتهد، مدرس دانشگاه تهران و تنها عضو غیرمعمم مجلس خبرگان رهبری است و شاید برجسته‌ترین شاگرد و پروردة مرحوم آیت‌الله‌العظمی حاج‌آقا مجتبی تهرانی که بیش از فقه و اصول، در اخلاق آوازه داشت و سالیان سال به تدریس اخلاق پرداخت و اکنون شاگرد برومندش که خود در مسند استادی است، رساله‌ای عالمانه «در باب حقوق اجتماعی و احکام اخلاقــی» نگاشته و بر آن است که در رسالــه‌هــای توضیــح‌المسائل دو تغییر مهم باید انجام بگیرد: حذف برخی مسائل غیرکاربــردی، افزودن احکام اخلاقی و ضروریات اعتقادی. وی خـود کـوشیـده اسـت در ایـن کتاب بخشی از این خلأ را جبران کند.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما