مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
ساختار ساختارها / محمدرضا شفیعی کدکنی | ۱۲:۴۸,۱۳۹۶/۱۱/۲۹|

بر اساس تاملات فرمالیست های روس و دانشمندانی چون لوی اشتروس در باب مفهوم ساخت و ویژگی های آن، هرگونه تغییر در درون یک ساخت، مجموعه عناصر سازنده آن ساخت را تحت تاثیر قرار می دهد. این تحولات مربوط به ساختار ساختارهای هر دوره است. هرگاه ساختار ساختارها در اوج باشد، ساختارهای دیگر نمی توانند در انحطاط مطلق باشند و برعکس. وقتی از این دیدگاه به تاریخ فرهنگ ایران عصر اسلامی نگاه کنیم، حدود قرن چهارم عصری است که ساختار ساختارها در اوج است و بنابراین همه ساختارهای کوچک تر چون شعر، نثر، موسیقی، عرفان، طب و معماری نیز در جایگاه بلندی قرار دارند.

تعامل صوفیه نخستین با عقل؛ از آغاز تا اواخر قرن پنجم | ۱۲:۴۴,۱۳۹۶/۱۱/۲۹|

موضوع اصلی این مقاله، بررسی طرز برخورد عرفای نخستین با مفهوم بنیادین عقل است. بدین منظور چهل اثر عرفانی را که یا توسط صوفیه پنج قرن نخست اسلامی نوشته شده بودند و یا مشتمل بر گفتارهای آن ها بودند، بررسی کردیم.

پیشینه تاریخی و مبانی نظری سره نویسی / باقر صدری نیا | ۱۲:۳۶,۱۳۹۶/۱۱/۲۹|

با وجود مطالعات سودمندی که در باب سره نویسی انجام گرفته، هنوز برخی از جوانب آن به درستی بررسی و گزارش نشده است، چنان که بر اساس اطلاع ما تا کنون درباره پیشینه تاریخی و مبانی نظری آن پژوهش خرسندکننده ای به سامان نرسیده است.

الگوی پوشش در داستان خسرو و شیرین نظامی | ۱۲:۳۴,۱۳۹۶/۱۱/۲۹|

توصیف مختصات ظاهری شخصیت داستانی یکی از عناصر اصلی شخصیت پردازی است که شامل وصف چهره، اندام، پوشش و حرکت می شود. از این بین عنصر پوشش در داستان های نظامی گنجوی، از عناصر برجسته ای است که علاوه بر پرداخت زیبایی شخصیت، از لحاظ جمال شناسی نیز قابل بررسی و تامل است.

بازتاب و کارکردهای سحر و جادو در افسانه های سحرآمیز / پگاه خدیش | ۱۲:۳۰,۱۳۹۶/۱۱/۲۹|

افسانه های سحرآمیز یا افسانه های پریان از برجسته ترین انواع ادبیات شفاهی به شمار می آیند. این افسانه ها، که در فهرست جهانی طبقه بندی قصه های عامیانه آرنه - تامسون - اوته با شماره های 300 تا 749 مشخص شده اند، یادگار زمانی هستند که در ذهن انسان نخستین، هر شیء و پدیده ای قدرتی جادویی و ماوراءطبیعی داشت و از نیروی محدود انسان فراتر بود.

کلام شیعی در عرفان بایزید ثانی | ۱۲:۶,۱۳۹۶/۱۱/۲۹|

این مقاله به بررسی اجمالی مؤلّفه های کلام شیعی در عرفان علی بن عنایت الله بسطامی بایزیدی، ملقّب به بایزید ثانی در متن کتاب روضة العارفین می پردازد. نویسنده یکی از عرفا و محدّثان شیعة قرن 10 و 11 هجری است که رسالة روضةالعارفین را در تبیین مسائل توحیدی، اعتقادی، عرفانی و آداب سیر و سلوک تحریر کرده است.

رزمنامۀ کنیزک / دکتر رقیه شیبانی‌فر | ۱۰:۲۲,۱۳۹۶/۱۱/۲۹|

رزمنامۀ کنیزک از آثار برجسته و شاخص ادب حماسی ایران به زبان گورانی و روایتی از یادگار زریران است. این حماسه از ارزشهای ویژه‌ای برخوردار است که «شاید پس از یادگار زریران اصیل‌ترین و پس از شاهنامۀ فردوسی ناب‌ترین اثر حماسی ایران باشد.»(رزمنامۀ کنیزک، ص 9). این اثر همراه با حماسه‌هایی چون رستم و زنون و رستم و زردهنگ از آن دسته داستانهای گورانی است که نمونۀ فارسی ندارد.

بازتاب باورهای اساطیری رستنی ها در شاهنامۀ فردوسی | ۱۰:۱۳,۱۳۹۶/۱۱/۲۹|

شاهنامه آیینه ای تمام نما از هویت و باورهای کهن ایرانیان در گذشته های دور تا پایان دورۀ ساسانیان است. بسیاری از باورهای کهن ایرانی در هر سه بخش این شاهنامه به ویژه در دورۀ اساطیری و حماسی تجلی یافته است. رستنی ها، پدیده هایی هستند که در اسطوره ها و باورهای توتمی و آنیمیسمی که شکل هایی از دین های ابتدایی اند نقش درخور تأملی دارند.

کلام محوری در ادب پارسی | ۹:۲۱,۱۳۹۶/۱۱/۲۹|

سنت فکری فلسفی غرب از روزگار افلاطون و ارسطو، و حتی پیش تر از آن، تا قرن بیستم و در اندیشه و آرای فردینان دو سوسور، زبان شناس سوئیسی، تحت تأثیر رویکردی دوقطبی، گفتار را بر نوشتار ترجیح می داده است. در این نگره، انتقال کامل معنا از طریق «گفتار» امکان پذیر می نمود. حال آنکه نوشتار تنها فرع و جانشین گفتار قلمداد می شد و این انمکان دست نایافتنی به نظر می رسید.

اخلاق فضیلت‌گرا در انحصار ارسطو(ئیان)؟ / محمدحسین میرمحمدی | ۸:۴۴,۱۳۹۶/۱۱/۲۹|

اخلاق فضیلت گرایانه که از یونان باستان تاکنون، مطمح نظر بسیاری از فیلسوفان قرار گرفته است، با نام ارسطو پیوند خورده است. هرجا سخنی از فضیلت گرایی اخلاقی به‌میان می آید، بی درنگ نام ارسطو و شیوۀ فلسفی وی خصوصا در کتاب اخلاق نیکوماخوس به ذهن متبادر می شود.

اخلاق کاربردی و حرفه‌ای / گوران کلست‏ - بخش اول | ۸:۲۷,۱۳۹۶/۱۱/۲۹|

گسترش اخلاق کاربردی در دهه‌های اخیر، برای فلسفه و جامعه اهمیت به‌سزایی داشته است. این مقاله بر آن است که این حوزه از تحقیق فلسفی را توصیف کند. همچنین دربارۀ رابطه اخلاق کاربردی با سیاست‌های اجتماعی و اخلاق حرفه‌ای بحث می‌شود.

تاریخ علمی / راجر اسپالدینگ و کریستوفر پارکر – بخش سوم | ۸:۱۷,۱۳۹۶/۱۱/۲۹|

با ماگناکارتا (Magna carta)، «ملت یکی شد و مفهوم یگانگی را تشخیص داد؛ این تشخیص پیش از اینکه رشد مورد نظر آغاز شود، لازم است. این امر نخستین بیان مشخص خود را در ماگنا کارتا پیدا کرد.»

خویشکاری های موبدان در شاهنامه | ۱۳:۲۸,۱۳۹۶/۱۱/۲۸|

در ایران باستان موبدان همواره یکی از مقامات برجستۀ جامعه به شمار می آمدند و در دربار شاهان نفوذی فوق العاده داشتند. این امر به خوبی در مشهورترین حماسۀ ملی ایران نمود یافته است و به حدی اهمیت دارد که با بررسی نقش و جایگاه موبدان در شاهنامه چگونگی ارتباط دین و حکومت در ایران باستان مشخص می شود.

نقد و تحلیل تعاریف صوفی و تصوف | ۱۳:۲۲,۱۳۹۶/۱۱/۲۸|

عرفان و تصوف اسلامی یکی از جریان های مهم فکری و فرهنگی است که از زمان پیدایش تاکنون تأثیرات فراوانی بر فرهنگ ایرانی اسلامی و زبان و ادبیات فارسی بر جای گذاشته است. از این جهت ضروری است تا ابعاد مختلف این طریقة فکری و عملی شناخته شود.

کرامت های تخیلی در تصوّف / قهرمان شیری | ۱۳:۱۶,۱۳۹۶/۱۱/۲۸|

برخی از کرامت های موجود در کتاب های صوفیه در ظاهر بسیار غیرعقلانی و غیرطبیعی به نظر می رسند که هم باورکردن آن ها دشوار است و هم موجودیت آن ها با پاره هایی از تعلیمات اساسی در شریعت و طریقت تعارض دارد. در پدیدآمدن این گونه کرامت ها بیش از هرچیز عامل های خارج از اندیشه های عرفانی و حتّی مغایر با قاعده های محو و فنای فردیت دخالت داشته است، یعنی خلوت ها و استغراق های صوفیان گاه به جای تمرکز مطلق بر یاد حق، به عرصه ای برای خیال بافی های فردی و حضور ساکنان ملکوت و محوریت مشایخ تبدیل شده است.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما