مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
بر مدار فرهنگ و ایران / محمد صادقی | ۱۰:۴۹,۱۳۹۷/۱۰/۲۶|

دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن (زاده ۱۳۰۴) از بزرگترین نویسندگان ایران است که همواره در مسیر حقیقت‌جویی، عدالت‌طلبی، آزادی‌خواهی حرکت کرده و در زمینه‌های مختلف ادبی و اجتماعی آثار درخشانی پدیدآورده است. او که دانش‌آموخته حقوق بین‌الملل از دانشگاه سوربن پاریس است، غیر از مدت کوتاهی که به کار در دادگستری شیراز مشغول بوده، به تدریس در دانشگاه پرداخته، زندگی خود را به «قلم» بسته و کتاب‌های ارزشمند و پرباری را نوشته و ترجمه کرده است.

بررسی سبک شاهنامه / دکتر جلال خالقی مطلق - بخش ششم و پایانی | ۱۰:۴۶,۱۳۹۷/۱۰/۲۶|

در بخشهای پیشین افزون بر صنایع لفظی و معنوی، به مواردی چون تکرار، مَثَل، تمثیل، پند، مفاخره، خطبه، شخصیّت‌‌سازی از طبیعت و اشیا، منش‌سازی و روانکاوی اشاره شد و شواهدی ذکر شد. اینک بخش پایانی به نقل از شاهنامة چاپ انجمن مفاخر. هنگامی که مردم در توران از سیاوش استقبالی گرم می‌کنند، سیاوش به یاد ایران می‌افتد و برای اینکه پیران متوجه غمش نشود، رو را به سوی دیگر می‌کند؛ ولی پیران به حال او پی می‌برد و از تأثر لب به دندان می‌گزد:

آیینه شفاف اسلام ایرانی / كاظم موسوی بجنوردی | ۸:۸,۱۳۹۷/۱۰/۲۶|

بیش از سیصد و پنجاه سال است كه خاورشناسان، اسلام‌شناسان و ایران‌شناسان كاركرده و ده‌ها هزار رساله و كتاب و مقاله تالیف كرده‌اند و طبعا ما ایرانی‌ها همیشه مترجم آثار این دانشمندان بودیم. پس از انقلاب اسلامی ایران ضرورت به وجود آمدن مركزی در ایران برای تحقیق در همه عرصه‌های فرهنگ ملی و اسلامی و همه مذاهب اسلامی و به‌ویژه مذهب تشیع كه مركز كوران حوادث بیداری اسلامی و انقلاب اسلامی شده بود پدید آمد كه در پی آن مركز دایره المعارف بزرگ اسلامی (مركز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی) در اسفند 1362 شكل گرفت.

زیدیه و منابع مکتوب امامیّه / حسن انصاری قمی | ۹:۱۸,۱۳۹۷/۱۰/۲۵|

مناسبات میان دو گرایش عمدۀ شیعه، یعنی امامیه و زیدیه، از همان آغاز شکل گیری این دو گرایش وجود داشته است. گرچه در کوفه رجال شیعه در گرایش های مختلفی دسته بندی می شدند، اما در قرن دوم هجری با وجود نزاع های حاد میان زیدیه و امامیه، شاهد یک داد و ستد فرهنگی میان این دو فرقه هستیم که به ویژه در حدیث شیعی خود را نشان می دهد. پس از آغاز غیبت صغرای امام عصر (ص) زمینۀ اجتماعی برای نزدیکی دو فرقه و یا دست کم، کم رنگ شدن نزاع عا میان آنان ایجاد شد؛ چرا که در غیبت امام غایب، طبعاً حساسیت امامیه نسبت به دعاوی امامت از سوی رهبران زیدی کم تر شد..

امیرکبیر و غرب ایران / دکتر محمدعلی سلطانی - بخش سوم و پایانی | ۸:۵۴,۱۳۹۷/۱۰/۲۵|

«ناصرالدین شاه مستوفی ‌الممالک و ظل‌السلطان را به تلگراف حضوری احضار کردند. وی به تصور این که مربوط به مسأله خوزستان است، حاضر نشد؛ اما معلوم گردید قضیه مربوط به خروج و طغیان شیخ عبیدالله می‌باشد و غلبه او بر قسمتی از آذربایجان. در تلگرافخانه پس از شرح کشّافی از حرکات شیخ عبیدالله در میاندوآب و ارومیه و مراغه و غیره، به ظل‌السلطان فرمان داد که از سفر خوزستان منصرف گشته و معجلا خود را به همدان برساند تا در آنجا نقشه کار به او تعلیم شود که از همدان به طرف تهران و یا به سمت آذربایجان حرکت کند.»

چه خوب شد که به دنیا آمدید! / دکتر ژاله آموزگار | ۸:۵۲,۱۳۹۷/۱۰/۲۵|

تولد آدمی یکی از شگفتی‌های بزرگ طبیعت است. هر روز در سراسر جهان میلیون‌ها بار این معجزه به وقوع می‌پیوندد. هر روز میلیون‌ها انسان پا به عرصه‌ وجود می‌گذارند. از این میان، بسیار کسان روزمرگی می‌کنند: زندگی نبات‌گونه‌ای را ادامه می‌دهند، مدار زندگی را طی می‌نمایند و تولد را به مرگ می‌رسانند.

هنرِ حکیم معنوی / حسن بلخاری قهی | ۸:۴۹,۱۳۹۷/۱۰/۲۵|

(‎‏ آن‌گاه که فلسفه در جهان یونانی تکوین و نخستین بذر‌های اندیشه فلسفی جوانه زد، فلاسفه یونانی هماره خود را با پدیده‌ای به نام هنر (و به تعبیر آنان ‏Techne‏) مقابل و مواجه یافتند، و دقیقاً از همین روست که در سپیده‌دم پیدایی این فلسفه، گرگیاس سوفسطایی (این سوفیستِ معاصر، اما مسن‌تر از سقراط)، در رساله خود با عنوان خطابه در ستایش هلن به تأملات نظری در باب هنر پرداخته و نقاشی و پیکره‌سازی را دو هنری دانست که قادرند حاسه دیدن را با کمال فنی خود ارضا نمایند.

در منقبت دکتر سلیم نیساری / دکترمهدی محقق | ۸:۴۵,۱۳۹۷/۱۰/۲۵|

‏قطب‌الدّین شیرازی در آغاز التّحفه‌السعدیه، یعنی شرح حال کتاب قانون ابن‌سینا، آنجا که از تمدّن و بقای نوع انسان سخن می‌راند می‌گوید «هر مدینة فاضله‌ای نیازمند به چهار مزیّت است: فرمانروای دادگر، پزشک ماهر، آب جاری، بازار رواج. سپس می‌گوید آن شهری که در آن این صفات وجود داشته باشد مانند «تبریز» که بهشتی از بهشت‌های روی زمین است؛ فیها ما تشتهی الأنفس و تلذّ الأعین».

الگوی عاطفی مواجهه ما با امر قدسی / جبار رحمانی | ۱۲:۳۷,۱۳۹۷/۱۰/۲۴|

سال ۱۳۸۷، در یکی از روزهای پاییزی در جشنی از هندوها در معبدی در شهر دهلی شرکت کرده بودم. در آن جشن، در جلوی الهه شیوا، عده ای زن و مرد، جوان و بزرگسال، در ریتم شادی از موسیقی می‌رقصیدند، آنها برای مواجهه و تکریم خدای شیوا، می‌رقصیدند. آنها شادمانه، تجربه دینداری را به اوج می‌رساندند، آنهم با رقص و آواز و خنده های زیبا در پیش خدایشان. لحظه‌ای دچار شوک شدم. ما چگونه مواجه می‌شویم، آنها چگونه مواجه می‌شوند، اوج تجربه دینی ما در کنج فضای مذهبی در میانه جمع، آنهم موقعی است که با حالتی حزن آلود دعایی می‌خوانیم، یا روضه‌ای گوش می‌دهیم، در اوج تجربه دینی نیز اشک می‌ریزیم.

پژوهشگری که هرگز به خانه‌اش نرسید / علی اشرف صادقی | ۱۰:۹,۱۳۹۷/۱۰/۲۴|

مرحوم احمد تفضلی (۱۶ آذر ۱۳۱۶– ۲۴ دی ۱۳۷۵) از دوستان نزدیک من بود و دوستی ما از دوران دانشجویی در دانشگاه تهران شروع شد. البته ایشان سه سال از من زودتر وارد دانشگاه شده بودند و پس از اتمام تحصیلاتشان در ایران یک بورس چهارساله از انگلستان دریافت کردند و برای ادامه تحصیل به لندن رفتند. من هم سه سال بعد همان بورس را گرفتم و به کشور فرانسه و شهر پاریس رفتم.

امیرکبیر و غرب ایران / دکتر محمدعلی سلطانی - بخش دوم | ۱۰:۳,۱۳۹۷/۱۰/۲۴|

نیکیتین می‌نویسد: عزیزخان مکری چون به تهران رسید، به امر شاه (ناصرالدین شاه) دایره انتظامی در پایتخت دایر کرد که کردهای مکری ساوجبلاغ و کلهر و کرند و افشار به فرماندهی علیخان پسر عزیزخان مکری در آن خدمت می‌کردند. به پاداش این خدمت به درجه سپهبدی در ارتش ایران ارتقا یافت (۱۳۶۶ :۳۵۸). این ارتقا و اعتماد تا بدانجا اوج گرفت که در سال ۱۲۶۷ق که ناصرالدین شاه به همراه میرزا تقی‌خان امیرکبیر به اصفهان رفت و در پایتخت نیابت را به بهرام‌میرزا معزالدوله عموی خود واگذاشت، عزیزخان به جهت نظم قشون و شهر و ارک در تهران ماند و در حقیقت اختیار تمام کارهای لشکری و کشوری در تهران در دست عزیزخان مکری قرار گرفت.

غزالی؛ از جنگ با «دیگران» تا جنگ با «نفس» / محمدجعفر امیرمحلاتی - ترجمه: محمد غفوری | ۱۲:۱۳,۱۳۹۷/۱۰/۲۳|

ابوحامد غزالی (درگذشت: ۵۰۵ ه.ق) شیعه نبود، بلکه اشعری و از پیروان مکتب فقهی شافعی بود. وی کوشید تا اخلاق فلسفی را با فقه و تصوف درهم آمیزد. وی با برگرفتن چند مفهوم اخلاقی، افلاطونی و ارسطویی، برخی از انگاره‎های معیارینی را که فارابی و مسکویه بار دیگر مطرح کرده بودند، از نو تعریف کرد.

خداوند به مثابه عاشق اول/ ویلیام چیتیک | ۹:۲۹,۱۳۹۷/۱۰/۲۳|

مورخان دریافته ‏اند آیین تصوف قابلیت چشم گیری در جذب توده ‏ها و نفوذ در فرهنگ عامه داشته است. خوانش صوفیه از قرآن از طریق جذبۀ شخصی مرشدان پرهیزگار و آثار ادبی گسترده‏ ای انتقال یافته است که بیشتر آن در قالب شعر و آوا است. الهی ‏دانان و فقهای اسلام ترجیح می ‏دادند که رساله ‏های خشک و رسمی خویش را به زبان عربی، که زبان جهانی مسلمانان در عرصۀ علم و دانش بود، بنگارند.

پنجره ای به وسعت دیدن / محمدجعفر یاحقی | ۹:۱,۱۳۹۷/۱۰/۲۳|

امروز که همه دست‌ها بر سینۀ جوانان می ‌خورد و نسل نو همیشه پشت در می مانند و افق آینده را کمتر می بینند، باز کردن یک پنجره به وسعت دیدن می تواند لبخندی باشد به اهمیت یک کامیابی. آدمی برای اقناع حس خودخواهی- در معنای مثبت و سازندۀ آن- نیاز به تأیید دارد. تا آنجا که اگر انسان را - پشت به ارسطو- «حیوان نیازمندِ تأیید» تعریف کنیم، نباید به خطا متهم شویم.

اشکِ اشکانیان / مجتبی شهرآبادی | ۸:۵۴,۱۳۹۷/۱۰/۲۳|

شاهنشاهی اشکانیان (۲۴۷ پیش از میلاد-۲۲۴ پس از میلاد) در تاریخ ایران به سبب رهایی بخشیدن ایران از تسلط بیگانگان، احیای دولت ملی و البته به سبب بلندمدت‌ترین سلطنت خاندانی که قریب به پنج سده به درازا کشید، اهمیتی بی‌نظیر دارند. پهناوری دولت اشکانیان در دوره اقتدار از رود فرات در بین‌النهرین تا هندوکش و از کوه‌های قفقاز تا خلیج  فارس را شامل می‌شد.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما