مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
عقدنامه ای از عهد مظفری / علی مصریان | ۱۴:۴۱,۱۳۹۷/۴/۲۷|

در پژوهش های تاریخی و سندشناختی، عقدنامه ها از اسناد معتبر و درخور اعتنا به شمار می آیند. عقدنامه نوعی سند شرعی است که علاوه بر محتوای حقوقی، اطلاعات مفید فرهنگی ـ اجتماعی، تاریخی، ادبی و هنری را در بطن خود نهفته دارد. عقدنامه ای که در این مقاله معرفی می شود، به سال 1320 قمری در هفتمین سال سلطنت مظفرالدین شاه قاجار منعقد گردیده و صدوهجده سال قمری قدمت دارد.

بررسی نسخۀ مصور شاهنشاهنامه موجود در کتابخانۀ مجلس و شناسایی تصویرگر آن | ۱۴:۳۵,۱۳۹۷/۴/۲۷|

شاهنشاهنامه یکی از نسخ مصور دوره قاجار است که در نیمۀ اول قرن سیزدهم توسط فتحعلی خان صبا سروده شده است. این کتاب در باب شرح فتوحات فتعلی شاه قاجار و تاریخ این سلسله است. نسخه‌های متعددی از شاهنشاهنامه در کتابخانه‌های مختلف موجود است. در این پژوهش، نسخه 15234 کتابخانه مجلس مورد بررسی قرار خواهد گرفت. نسخه مورد نظر دارای 24 تصویر نگارگری است که نگاره‌های آن فاقد هرگونه امضا یا شناسه است.

معرفی نسخۀ خطی کتابِ شیخ صنعان | ۱۴:۳۰,۱۳۹۷/۴/۲۷|

این مقاله تلاشی است برای معرفی یکی از نسخه‌های منحصر به فرد خطی که قریب به دو قرن پیش در سال 1249ق سروده شده است. نام اثر، کتاب شیخ صنعان و سرایندۀ آن محمد حسین بن گل محمد مامقانی است. داستان شیخ صنعان پس از سروده شدن منظومۀ منطق الطیر عطار شهرت یافته و به دلیل ویژگی‌های خاصی که دارد در برخی از آثار ادبی ـ عرفانی و صوفیانۀ بعد از خود تأثیرگذار بوده است.

بازاندیشی ابن‌سینا در موضوع فلسفه و تاثیرات بعدی آن / میلاد نوری | ۱۰:۴۴,۱۳۹۷/۴/۲۷|

یونانیان موضوع اصلی مابعدالطبیعه را علت نخستین موجودات می‌دانستند؛ یعنی آن مبدئی كه منشأ و اصل هرچیزی است. چنان كه نزد افلاطون، مثال اعلی به عنوان خیر محض، زیبایی محض و وحدت محض شایسته‌ترین موجودات برای شناختن است و نزد شاگرد وی ارسطو نیز، موضوع حقیقی و محوری دانش مابعدالطبیعه، موجودات مفارق ازلی و نهایتا محرك نامتحرك اول است.

آیا بدون زبان می‌توان تفکر کرد؟ / دکتر حسین شیخ‌رضایی | ۱۰:۳۲,۱۳۹۷/۴/۲۷|

هیچ زبانی بسنده نیست و نمی‌توان رویای یک زبان بسنده و خالص را داشت. اگر زبان انگلیسی را به‌عنوان زبان زایا و بین‌المللی در نظر بگیریم، بسیاری از توانایی‌های خود را از زبان‌های دیگر به‌دست آورده است و به‌طور مرتب واژه‌سازی در آن انجام می‌شود. در زبان فارسی هم، چون مترجمان ما در حوزه‌های فلسفی کارهای قابل توجهی انجام داده‌اند، زبان فارسی در حوزه فلسفه، نسبت به حوزه‌های دیگر، تواناتر شده است.

علم و کشور / دکتر رضا داوری اردکانی - بخش سوم و پایانی | ۱۰:۲۶,۱۳۹۷/۴/۲۷|

اگر می‌گویند علم جهانی است و به ایتالیا و فرانسه و انگلستان تعلق خاص ندارد، درست می‌گویند؛ اما علم جدید با روح تجدد پیوند دارد یا درست بگویم: با روح تجدد زنده است و پیش می‌رود و حتی جهانی بودنش به تبع جهانی بودن تجدد است. هر چه تجدد استوارتر و ریشه‌دارتر باشد، قدرت علم بیشتر است؛ به عبارت دیگر علم با توسعه تجدد مناسبت دارد و کشورها بر حسب درجه و رتبه و مقامی که در راه توسعه دارند، می‌توانند از علم و پژوهش برخوردار باشند.

حریفان‎ ‎ز مُل و من ز تأمل مستم / علی نوازنی - بخش دوم و پایانی | ۹:۲۸,۱۳۹۷/۴/۲۷|

زوزنی‎ ‎در تاریخ‌الحکماء، همچنان که دانایی خیام‎را با القابی نظیر «امام خراسان و علامه‎‌‎الزمان» می‌ستاید، سروده روشنگری را به‎ ‎او نسبت می‌دهد‏: ‎

شرق شناس محبوب نومحافظه‌کاران / علی اشرف فتحی | ۱۰:۴۶,۱۳۹۷/۴/۲۶|

برنارد لوئیس(2018-1916) را باید در کنار خانم‌ها گرترود بل(1926-1868) و آن لمبتون(2008-1912) به‌عنوان سه اسلام‌شناس و شرق‌شناس برجسته بریتانیایی دانست که ارتباط آنها با سرویس‌های اطلاعاتی و جاسوسی کشورشان و نیز اثرگذاری‌ عمیق‌شان بر سیاست‌های استعماری بریتانیا و سپس امریکا از آنها پژوهشگرانی پر ابهام و خطرناک در ذهن اهالی غرب آسیا ساخته است.

از آغاز تا پایان راه / مسعود آدینه ونـد | ۱۰:۴۱,۱۳۹۷/۴/۲۶|

در نظام اداری دوره «رضاشاه» گسترش کمی صورت گرفت و بسیاری از وزارتخانه‌های دوره قبل، یا درهم ادغام شدند یا تغییر اسم داده یا تقسیم شدند. ازجمله مهم‌ترین این ادارات و وزارتخانه­ ها، «طرق و شوارع» بود که بر امر راه و راهسازی و تنظیم امور حمل و نقل، احداث، توسعه و نگهداری راه‌ها، تربیت کادر فنی مورد احتیاج برای استفاده صحیح از وسایل و ماشین‌آلات جدید نظارت می‌کرد. اولین وزیر طرق و شوارع در ایران «سید حسن تقی‌زاده» بود که به مدت شش ماه این منصب را در اختیار داشت.

ناراضیان و نارضایتی در دهه های پایانی حکومت قاجار / زهره روحی – بخش دوم | ۱۰:۱۵,۱۳۹۷/۴/۲۶|

پس، علیرغم آنکه مسئله ای همچون نفیِ قرارداد رژی ، در وهله نخست به قلمرو اقتصادی و موقعیت به خطر افتاده تجار و بازرگانان ایرانی مربوط میشد ، اما بدیهی است که طولی نمیکشید تا پای آزادیخواهان و مشروطه خواهان به قضیه باز شود و اعتراض را از جایگاه نخستینی که تجار را به تکاپوی اعتراض آمیز واداشته بود، فراتر برند و آنرا به صورت ابزاری مهم در جهت مبارزه ای ملی هم بر علیه استعمار بیگانان و هم در ضدیت با حکومت قاجار درآورند .

حریفان‎ ‎ز مُل و من ز تأمل مستم / علی نوازنی - بخش اول | ۱۰:۱۰,۱۳۹۷/۴/۲۶|

درباره‎ ‎من بر پایه آنچه بر سر زبان‌هاست،‎ ‎داوری مکنر دنیایی‎ ‎که در آن زندگی می‌کنی، آکنده از فریب است‏. بسا‎ ‎که مردمان جملگی چشیده‌اند هنگامی که‎ ‎در دامچاله هرزآب دشنامی، طعنی، شتمی،‎ ‎لعنی، اسیر مانده باشند؛ رفته‌رفته زخمی‎ ‎بر جگر می‌ماند. اگر‎ ‎آن زشت‌یاد، نسبتی ناروا بوده باشد، جراحت‎ ‎جگر، عمیق‌تر است‎. گاه به سیاه‎‌زخمی می‌ماند. زردابی‎ ‎از زخم جگر می‌جوشد. اشک حنایی دل‎ ‎است… ‎

علم و کشور / دکتر رضا داوری اردکانی - بخش دوم | ۱۰:۲,۱۳۹۷/۴/۲۶|

اگر از پنجاه‌هزار مقاله، پنج‌هزار مقاله خوب باشد، باید خشنود بود. آیا دانشمندان ما در سال پنج‌هزار مقاله حاوی و متضمن یافت‌ها و طرحهای نو می‌نویسند؟ درباره علوم پزشکی و مهندسی و علوم پایه چیزی نمی‌گویم؛ اما می‌دانم که در فلسفه و جامعه‌شناسی و حقوق و تاریخ و حتی در اقتصاد، تعداد این قبیل مقالات بسیار اندک است. یک وجه آن هم که معمولا به آن توجه نمی‌شود، این است که برای نوشتن مقاله در علوم انسانی، مقاله‌نویس باید بتواند به زبانی که مقاله می‌نویسد، فکر کند. دانشمندان علوم دقیقه و مهندسان چنین مشکلی ندارند.

سـلطان نثــر: محمدعلی اسلامى ندوشن / احمد جلالى فراهانى | ۱۲:۵۶,۱۳۹۷/۴/۲۵|

نوشتن درباره آثار محمدعلی اسلامى ندوشن و خدمات ارزنده او به فرهنگ و هنر اين مرزوبوم كار صعب و دشوارى است. چه در انتخاب عنوان مناسب و درخور براى اين رند خلوت‌گزیده مطمئناً هر قلمى وامی‌ماند. با اين حال بنا به روايتى، شايد بتوان محمدعلى اسلامى ندوشن را يك سفرنامه نويس قهار، قصه‌گویی مسلط، محققى كامل و مترجمى جامع دانست كه در هر كدام از وادی‌های نقد و داستان و ترجمه و تحقيق و سفرنامه يد طولايى دارد و در هر كدام از اين وادی‌ها بسيط است و صاحب‌نظر.....

حکمت و معرفت «نظامی گنجوی» در مباحث سیاسی و حکومتی / مریم بلوری | ۱۲:۲۶,۱۳۹۷/۴/۲۵|

نظامی گنجوی، اگر چه در ادبیات فارسی شاعری داستان‌سرا محسوب می‌شود و منظومه‌های عاشقانۀ او در دوران دیریاز این سرزمین کهن همواره مورد توجه عموم مردم و اقتفای شاعران قرار گرفته است. با وجود این، به دلیل برخورداری از مناعت طبع، حکمت و زهد والا که در نوع خود بی‌بدیل و ارزشمند است به انحای مختلف دستی در مباحث حکومتی از آستین برآورده و در جای جای منظومه‌های عاشقانه و حتی در مثنوی زاهدانه و عارفانۀ خود به اشارت یا کنایت یا حتی مستقیم و بی‌پروا به ایراد سخن در باب مسائل حکومتی پرداخته و از طرح انتقادات تند و کوبنده ابایی نداشته است.

نشانه‌های مکتب هرمسی در داستانی از اسکندرنامه / هما شهرام‌بخت | ۱۲:۲۱,۱۳۹۷/۴/۲۵|

نظامی، شاعر قرن پنجم هجری حکیمی بود که از علوم مختلف بهره داشت. او در سرایش خمسة خود از این علوم استفاده کرد و از آن‌ها در شکل بخشیدن به اشعار خود بهره گرفت. یکی از علومی که از قرن‌ها پیش رواج خویش را آغاز کرده بود و تا زمان وی نیز اشاعه یافت، علوم هرمسی بود. نظامی از طریق نهضت ترجمه‌ای که در دورة اسلامی رخ داد

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما