بهرام بیضایی، شاهنامهپژوهی که جادو میآفرید / علیرضا پنجهای هیچ نمایشنامهنویس صاحب سبکی نداریم که متاثر از کتب مقدس و ادبیات منظوم و منثور قدمایی ما و بهره از مثنوی، کلیله و دمنه، خمسهی نظامی، ویس و رامین، و خاصه شاهنامه نباشد، در شاهنامه، روایت محور است و روایاتش هم داستانهایی که از قصه و افسانه ساخته میشود. 1404/10/8 ۱۳:۵۲
پیشکسوت پیشکسوتان / جلالالدین رفیعفر جلالالدین رفیعفر، استاد مردمشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در این یادداشت نوشت: بدون شک او را میتوان به عنوان یکی از پایهگذاران جامعهشناسی بومی ایران در نظر گرفت. استاد صفینژاد قبل از اینکه یک معلم یا یک پژوهشگر بیبدیل باشد یک انسان شریف به معنی واقعی کلمه بود. 1404/10/8 ۱۳:۳۵
توسعهنیافتگی نبود توسعه نیست، گم شدن در بیابان فنا است / رضا داوری اردکانی رضا داوری اردکانی نوشت:توسعه و توسعهنیافتگی به جهان جدید تعلق دارد. جهانهای قدیم نه توسعهیافته بودند نه توسعهنیافته و هر جهانی به راه خود میرفت و خرد خاص خود داشت. اکنون دو وضع وجود دارد: توسعهیافتگی و توسعهنیافتگی که این یک وضع بدی است که با درک و فهم وضع جهان و شرایط و امکانهای زمان بیگانه است و از آن بیرون باید رفت که متاسفانه راه بیرون رفتن را به آسانی نمیتوان یافت. اما اگر راه پیدا شود، پیمودنش چندان دشوار نیست. من به گشایش این راه فکر کردهام و این مسالهای بزرگ و کاری صعب است. 1404/10/6 ۱۲:۲۹
داستان راهیابی شعر فارسی به جهان غرب / آن ماری شیمل – ترجمه: فریدون بدرهای آنماری شیمل (۱۹۲۲ ـ ۲۰۰۳م) اسلامپژوه، عرفانپژوه و شرقشناس آلمانی سال ها در زمینه الهیات اسلامی، تاریخ ادیان و تصوف در دانشگاههای آلمان، ترکیه و آمریکا تدریس کرد. وی بر آن بود تصویری که اروپای قرون وسطی از اسلام و مسلمانان ارائه داده، مخدوش است و خود کوشید تا حدی آن را تعدیل کند. او آثار متعددی در زمینه الهیات، عرفان و فرهنگ اسلامی تألیف کرد. 1404/10/7 ۱۰:۱۹
بوی جوی مولیان / محمدامین ریاحی محمدامین ریاحی میگوید: بیت «بوی جوی مولیان» رودکی از قرنها پیش تحریف شده و معنی آن فدای موسیقی خوشآهنگ و دلاویز الفاظ شده است. 1404/10/7 ۰۷:۱۲
مبادی هویت ایرانی / محمدعلی اسلامی ندوشن کمتر کسی را در دوران معاصر می شود یافت که به اندازه استاد محمدعلی اسلامی ندوشن از وجوه گوناگون به ایران و تاریخ و فرهنگش پرداخته باشد و همواره دغدغه آن را داشته باشد. نوشتار زیر با محوریت هویت ایرانی، ضمن شناسایی عناصر اصلی این هویت، توانمندی ها، ضعفها و خطرها را بازگو می کند و البته راه چاره را نیز نشان می دهد. 1404/9/29 ۰۹:۲۸
نظامنامۀ کتابخانه در دورۀ قاجار سند تازه ارائهشده در این شماره، گوشهای از نخستین تلاشهای اداری ایران برای تنظیم مقررات کتابخانههای عمومی در سالهای پایانی دورۀ قاجار را نشان میدهد. 1404/8/25 ۱۱:۵۷
مُهر ناصرالدینشاه و مشیرالسلطنه نشان از تاریخ تملک نسخه در محافل درباری نسخه خطی «مجموعه رسائل حکمی و عرفانی» به خط نسخ و کتابتِ محمدبنعلی دامغانی جاجرمی در سال ۶۵۹ قمری در مخزن کتابهای خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی نگهداری میشود. 1404/8/4 ۱۲:۰۴
نسخهای از تاریخ بیهقی در تملک ملک الشعرای بهار نسخه شماره 3139 کتابخانه مجلس، کتاب تاریخ بیهقی اثر ارزشمند ابوالفضل محمد بیهقی (وفات 470 قمری) است. (معرفی شده در فهرست کتابخانه مجلس، جلد 10 (بخش دوم)، صص 709-710). 1404/8/3 ۱۱:۴۴
نگاهی به کارنامه عزتالله فولادوند، مترجم نامدار فلسفه در گفتوگو با حسینعلی نوذری بهگفته نوذری: «میبینید که ایشان چه تکنیکها، شگردها، چموخمها، و شیوههای مشخص و متدهای بسیار جالب، زیبا، بدیع و ابتکاری را در امر ترجمه بهکار میگیرند، بهگونهای که وقتی خواننده آثار ایشان را در دست میگیرد، با آنها اخت میشود و شروع میکند به خواندن». 1404/10/6 ۱۲:۰۱
موزه و حافظه تاریخی در ایران باستان / یوسف منصورزاده گذار از اسطوره به تاریخ یك دستاورد بزرگی برای جامعه بشری بود. طبق اظهارات كالینگوود، استاد فلسفه متافیزیك دانشگاه آكسفورد: تبدیل افسانهنگاری به علم تاریخ، ذات ذهن یونانی نبود، بلكه اختراع قرن پنجم پیش از میلاد بود و هرودت كسی بود كه آن را اختراع كرد 1404/10/2 ۰۷:۵۴
احمد مسجدجامعی: آیین یلدا به «امری ملی» تبدیل شده است وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی بااشاره به اینکه آیین شب یلدا به امرملی تبدیل شده است، ادامه داد: امر ملی جای خود را در نظام فکری باز کرده است، نظام اجرایی هم نمیتواند خود را از آن برکنار کند. 1404/10/1 ۱۴:۱۹
گزارش تصویری برگزاری زادروز جشن ٩٨ سالگی «سیدفتحالله مجتبائی» آیین زادروز جشن ٩٨ سالگی «سیدفتحالله مجتبائی» در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. 1404/9/19 ۱۱:۲۳
گزارش تصویری برگزاری شبِ «دانشنامۀ اسلامیکا» در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی نهصدودپانزدهمین شب از سلسلۀ شبهای مجلّۀ بخارا با همکاری مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و مؤسّسۀ مطالعات اسماعیلی لندن، به «دانشنامۀ اسلامیکا» اختصاص یافت که عصر یکشنبه، دوم آذر در تالار امیرالمؤمنینِ مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. 1404/9/3 ۰۹:۴۵
گزارش تصویری برگزاری پاسداشت دهمین سالروز درگذشت عبدالرّحیم جعفری، بنیادگذار مؤسّسۀ انتشارات امیرکبیر -۲ آیین پاسداشت دهمین سالروز درگذشت عبدالرّحیم جعفری، بنیادگذار مؤسّسۀ انتشارات امیرکبیر با عنوان «امیرِ کبیرِ نشر» به میزبانی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و با همکاری نشر نو، عصر سهشنبه، هشتم مهر برگزار شد. 1404/7/9 ۱۱:۲۶