میراثدارِ قدردان / جواد کاموربخشایش نقش دکتر محمدجعفر یاحقی در شناساندن فردوسی و شاهنامه و نیز خطه حماسهسرایی ایران، خراسان، کمنظیر است. او سالها دربارۀ فردوسی پژوهش کرده و در زمینههای مختلف، از تألیف و تصحیح و ترجمه، بیش از ۶۲ عنوان کتاب و بیشتر از ۳۴۰ مقاله، منتشر کرده است. 1404/12/4 ۱۱:۵۰
آذرتاش آذرنوش؛ استاد زبان عربی، شیفتۀ زبان فارسی / مریم حسینی ۲۹ بهمن ۱۳۱۶ خورشیدی، زادروز یکی از برجستهترین دانشمندان تاریخ زبان و ادبیات ایران است. آذرتاش آذرنوش چهرهای ماندگار بر صفحات زرین یادنامۀ استادان دانشگاههای ایران و جهان است. 1404/12/2 ۱۱:۵۰
آموزگار خرد ایرانی و اخلاق کمآزاری / حسن اسدی تبریزی در شخصیت دکتر اصغر دادبه، شور و شوق و عشق با عقلانیت از نوع خرد ایرانی و قدرت مدیریت و راهبری خردمندانه امور و وقار و فرّ استادی با تواضع جمع شده است و سالهاست که دوستان و شاگردان ایشان از مکتب او ایراندوستی، خیرخواهی، کمآزاری، گرهگشایی از مشکلات، مروت و جوانمردی و استقامت و تلاش در راه هدف آموختهاند. 1404/11/28 ۱۰:۵۱
داستان راهیابی شعر فارسی به جهان غرب / آن ماری شیمل – ترجمه: فریدون بدرهای آنماری شیمل (۱۹۲۲ ـ ۲۰۰۳م) اسلامپژوه، عرفانپژوه و شرقشناس آلمانی سال ها در زمینه الهیات اسلامی، تاریخ ادیان و تصوف در دانشگاههای آلمان، ترکیه و آمریکا تدریس کرد. وی بر آن بود تصویری که اروپای قرون وسطی از اسلام و مسلمانان ارائه داده، مخدوش است و خود کوشید تا حدی آن را تعدیل کند. او آثار متعددی در زمینه الهیات، عرفان و فرهنگ اسلامی تألیف کرد. 1404/10/7 ۱۰:۱۹
بوی جوی مولیان / محمدامین ریاحی محمدامین ریاحی میگوید: بیت «بوی جوی مولیان» رودکی از قرنها پیش تحریف شده و معنی آن فدای موسیقی خوشآهنگ و دلاویز الفاظ شده است. 1404/10/7 ۰۷:۱۲
مبادی هویت ایرانی / محمدعلی اسلامی ندوشن کمتر کسی را در دوران معاصر می شود یافت که به اندازه استاد محمدعلی اسلامی ندوشن از وجوه گوناگون به ایران و تاریخ و فرهنگش پرداخته باشد و همواره دغدغه آن را داشته باشد. نوشتار زیر با محوریت هویت ایرانی، ضمن شناسایی عناصر اصلی این هویت، توانمندی ها، ضعفها و خطرها را بازگو می کند و البته راه چاره را نیز نشان می دهد. 1404/9/29 ۰۹:۲۸
«حب وطن» / محمدعلی فروغی محمدعلی فروغی: اگر مهر من نسبت به وطن تنها از آن سبب باشد که خود از آن مرز و بوم هستم و بخواهم این عنوان را وسیلهی مغایرت خویش و بیگانه قرار داده و از اختلاف و نفاق بین مردم برای خود استفاده کنم این وطنپرستی نیست، خودپرستی است، و مانند تعصب دینی آن جماعت از ارباب ادیان که اختلاف دین و مذهب و نفاق بین مردم را وسیلهی منافع و اعتبارات شخصی و فرقهای قرار میدادند مذموم است، و باید مردود باشد. 1404/12/3 ۱۱:۵۹
نظامنامۀ کتابخانه در دورۀ قاجار سند تازه ارائهشده در این شماره، گوشهای از نخستین تلاشهای اداری ایران برای تنظیم مقررات کتابخانههای عمومی در سالهای پایانی دورۀ قاجار را نشان میدهد. 1404/8/25 ۱۱:۵۷
مُهر ناصرالدینشاه و مشیرالسلطنه نشان از تاریخ تملک نسخه در محافل درباری نسخه خطی «مجموعه رسائل حکمی و عرفانی» به خط نسخ و کتابتِ محمدبنعلی دامغانی جاجرمی در سال ۶۵۹ قمری در مخزن کتابهای خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی نگهداری میشود. 1404/8/4 ۱۲:۰۴
اهمیت رمزگشایی مفاهیم در گفتوگو با ابراهیم فتوت فتوت معتقد است: «زیمرمن در این کتاب موفق شده پیچیدهترین مفاهیم فلسفی را بدون آنکه از عمقشان کاسته شود، بهزبانی «روایتگونه» و قابلفهم بیان کند». 1404/11/28 ۱۱:۰۸
«تحول تاریخنگاری در ایران معاصر» در گفتوگو با امیرسعید الهی امیرسعید الهی گفت: در سالهای اخیر مورخان کوشیدهاند که رابطه میان تاریخ و ایدئولوژی را پر کنند و متوجه شدهاند که کاربرد زبان علمی در تاریخنویسی نمیتواند در بستری ایدئولوژیک رشد کند. در کشورهایی که رهبری خودکامه آن برای تامین منافع خود یک قرائت رسمی از تاریخ ایجاد میکند، تاریخنگاری را به نوعی ایدئولوژی تعبیر میکند که این امر را در دوران آتاتورک در ترکیه و تشکیل «بنیاد تاریخی ترک» شاهد بودیم. 1404/11/28 ۱۱:۰۶
چرا فروپاشی صفویه هنوز مسئله امروز تاریخ ایران است؟ کتاب «ریشهیابی یک سقوط تاریخی» با تمرکز بر شکافهای اجتماعی، نگاه رایج به فروپاشی صفویه را به چالش میکشد؛ مهدی موسوی خوانساری از ضرورت بازخوانی اجتماعی تاریخ ایران میگوید. 1404/11/28 ۱۰:۵۶
گزارش تصویری برگزاری زادروز جشن ٩٨ سالگی «سیدفتحالله مجتبائی» آیین زادروز جشن ٩٨ سالگی «سیدفتحالله مجتبائی» در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. 1404/9/19 ۱۱:۲۳
گزارش تصویری برگزاری شبِ «دانشنامۀ اسلامیکا» در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی نهصدودپانزدهمین شب از سلسلۀ شبهای مجلّۀ بخارا با همکاری مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و مؤسّسۀ مطالعات اسماعیلی لندن، به «دانشنامۀ اسلامیکا» اختصاص یافت که عصر یکشنبه، دوم آذر در تالار امیرالمؤمنینِ مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. 1404/9/3 ۰۹:۴۵
گزارش تصویری برگزاری پاسداشت دهمین سالروز درگذشت عبدالرّحیم جعفری، بنیادگذار مؤسّسۀ انتشارات امیرکبیر -۲ آیین پاسداشت دهمین سالروز درگذشت عبدالرّحیم جعفری، بنیادگذار مؤسّسۀ انتشارات امیرکبیر با عنوان «امیرِ کبیرِ نشر» به میزبانی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و با همکاری نشر نو، عصر سهشنبه، هشتم مهر برگزار شد. 1404/7/9 ۱۱:۲۶