گفتگو

اشاره: دولت بدون مرز القاعده در يک جغرافياي بزرگ براي دو دهه دوام آورده و همچنان به نقش‌آفريني در حيات سياسي جهان ادامه مي دهد. ريشه‌هاي اين ماجرا در کجاست؟ گفتگوي زير با استاد جعفريان در همين زمينه است كه پيشتر در شماره 79 «همشهري ديپلماتيک» به چاپ رسيده است.

فرشاد نوروزپور: تاريخ معاصر ايران را مي‌توان به دو نيمه تقسيم كرد؛ معاصر اوليه كه از ابتداي قرن پانزدهم ميلادي آغاز مي‌شود و شامل حكومت‌هاي صفويه، افشاريه، زنديه و قاجاريه بر سرزمين ايران است و دوره معاصر ثانويه هم از اوايل قرن بيستم كه با روي‌كار آمدن حكومت پهلوي مصادف شد و تا همين امروز را دربر مي‌گيرد. آنچه با مطالعه متون تاريخي فهميده مي‌شود محدود و بي‌سر‌انجام بودن روابط خارجي ايران با ديگر سرزمين‌ها در دوره اوليه است. اما روابط با كشورهاي خارجي به شكلي كه عملا به امور حكومت و اداره كشور پيوند بخورد تقريبا از اوايل حكومت قاجار پديدار شد. آنچه مدنظر داريم بررسي جنبه‌هاي مختلف همين روابط در دوران پر فراز و نشيب سلطنت شاهان قاجار و تحول مهم آن دوره يعني جنبش مشروطه است.

پیام حیدرقزوینی: ماریو بارگاس یوسا در بسیاری از آثارش، مثل «سور بز» و «جنگ آخرالزمان»، شخصیتی واقعی یا رویدادی تاریخی را بستر روایت داستانش قرار داده و این اتفاق در رمان جدیدتر او یعنی «رویای سلت» هم افتاده است. یوسا در این رمان به‌سراغ راجر کیسمنت رفته و به‌واسطه روایت زندگی او، تصویری تاریخی از دوره‌ای که استعمار رواج داشته به‌دست داده است. کیسمنت شخصیتی واقعی و اصالتا ایرلندی است که در سال 1864 متولد شد و بعدها به‌واسطه دفاعش از حقوق بویمان آمازون و کنگو به شهرت رسید. او همچنین برای استقلال ایرلند از سلطه انگلستان جنبشی اعتراضی شکل داد و دست‌آخر اعدام می‌شود.

هومان دورانديش: ماشاءالله شمس‌الواعظين از روزنامه‌نگاران دموكراسي‌خواه در جامعه ايران است. روزنامه‌نگاري در ايران پس از انقلاب، به بركت آزاديخواهي توام با فرهيختگي و عقلانيت او، رنگ و بوي ديگري گرفت و جهشي كم‌نظير در تاريخ مطبوعات ايران را تجربه كرد. متن زير گفت‌وگويي است با «آقاي سردبير» درباره مشكلات و مسائل روزنامه‌نگاري در ايران امروز. شمس‌الواعظين در اين مصاحبه راي خودش را درباره مسائل اختلاف‌برانگيزي چون نسبت روزنامه‌نگاران و سياستمداران، فعاليت روزنامه‌نگاران در ستادهاي انتخاباتي نامزدهاي رياست‌جمهوري، مفهوم «بي‌طرفي روزنامه‌نگار»، رابطه روزنامه‌نگاران و مديران مطبوعات، رابطه روزنامه‌نگاران و زندانيان سياسي، نقدهاي اصولگرايان بر روزنامه‌نگاران اصلاح‌طلب، نحوه مجازات روزنامه‌نگاران متخلف، رابطه روزنامه‌نگار با دموكراسي و حقيقت، آينده روزنامه‌نگاري در عصر اينترنت و... بيان مي‌كند.

مژگان صبری: «زیبایی‌شناسی» علمی است که «زیبایی» را موضوع بررسی خود قرار می‌دهد و «زیبایی» مفهومی است که تعاریف و کاربردهای وسیعی دارد؛ از این رو علم «زیبایی‌شناسی» شاخه‌های میان‌رشته‌ای بسیاری یافته‌است؛ در این میان «زیبایی‌شناسی زبان» بویژه «زیبایی‌شناسی زبان قرآن کریم» اخیراً در کانون مطالعه بسیاری از زبان‌شناسان قرار گرفته‌است. دکتر سیدحسین سیدی از جمله پژوهشگرانی است که در این زمینه صاحب تألیفات و مقالات متعددی است. وی استاد زبان عرب و عضو هیأت علمی دانشگاه فردوسی مشهد است که با او درباره «وجوه زیبایی‌شناسی کلام الله» به گفت‌وگو نشستیم. ماحصل این نشست پیش روی شما است.

به نظر نخستين ارتباطات ديپلماتيك جدي حاكمان ايراني با دولت‌هاي غربي از دوره صفويه به وجود آمده است. اين ارتباط بر اساس چه موضوع و به چه شكلي انجام شده است

اکرم احقاقی: حمیدرضا جلائی‌پور همانند بسیاری از اصلاح‌طلبان تاکید دارد که عناصر این جریان باید در شرایط فعلی کشور در فضای جامعه مدنی و در کمک به دولت فعال باشند و در دام «عصبانیت‌های پر سر و صدای افراطیون» نیفتند.

چهل و یک سال پیش در تهران به دنیا آمد. آنطور که در زندگی‌نامه اش آمده از همان ابتدای کودکی علاقه بسیار به فراگیری قرآن و خواندن این کتاب آسمانی داشته و همین علاقه موجب شده در کنار یادگیری هنر قرائت که سرآغاز پیشرفت بسیاری ازهنرمندان صاحب نام موسیقی ایرانی بوده است به یادگیری الحان مختلف موسیقی نیز بپردازد.

نام دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن، بیش از هرچیز، با شاهنامه و ایرانشناسی رقم خورده است. آثار این استاد مسلم حقوق، در زمینه‌ های ادب و فرهنگ دارای نقاط قوت بسیاری است. وی متولد سال 1304 و دارای مدرک دکتری حقوق بین‌ الملل، از دانشکدۀ حقوق دانشگاه سوربن پاریس است. دکتر اسلامی ندوشن، در مدت ۵۰ سال، بیش از ۴۵ کتاب و صدها مقاله در باب فرهنگ و تاریخ ایران و ادبیات فارسی به رشتۀ تحریر درآورده‌ است که از آن میان می توان به کتاب های« ایران را از یاد نبریم»، «داستان داستانها»، «زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه»، «ایران و تنهائیش»، «هشدار روزگار»، «ایران چه حرفی برای گفتن دارد»، «راه و بی راه»، «سخن ها را بشنویم» و ... اشاره کرد.

«امروز نرخ بيكاري در بين جوانان و تحصيلكرده‌ها رقم بسيار بالايي بوده و از متوسط كشور بسيار بالاتر است. عمده بيكاران جوانان هستند. مشكلات اجتماعي از جمله طلاق و ازدواج براي جوانان وجود دارد.» اين سخنان همچنان بوي پدرانه مي‌دهد! چرا پدر؟ اين نام مشهور محمد هاشمي‌رفسنجاني است كه دانشجويان ايراني مسلمان دانشگاه‌هاي امريكا در سال‌هاي قبل از انقلاب به وي داده بودند چون در كنار درسي كه مي‌خواند و مبارزه‌يي كه عليه رژيم گذشته مي‌كرد وظيفه رسيدگي به مشكلات مالي و مكاني و خوابگاهي و... دانشجويان را هم بر عهده داشت.