گفتگو

مهدی گوهری گفت: برادران امیدوار به اقلیم‌های متفاوتی از کره زمین در طی سفر ۱۰ ساله خود قدم گذاشتند از صحراهای سوزان تا سرمای قطب، از شهر نیویورک تا قبایل بدوی آمازون. این گستردگی مقاصد سفر باعث شده آنها اثرگذاری جغرافیا بر فرهنگ را با چشمان خود ببینند و در سفرنامه خود خواننده را از آن آگاه کنند. اینکه اقلیم سرد قطب سبک زندگی و فرهنگ خاص خود را برای اسکیموها رقم زده در سفرنامه برادران امیدوار مشهود است.‌

سجاد آیدنلو، پژوهشگر، گفت: ویژگی برجسته شاهنامه در قیاس با آثار ملل دیگر (یونان، هند و اروپایی)، «وجه ملی» بسیار پررنگ آن است. بسیاری از حماسه‌های دیگر، روایت درگیری‌های درون‌قومی است، اما شاهنامه گزارش جان‌فشانی یک ملت به نام ایران در برابر سرزمین‌های دیگر است. گزارش‌های مستند داریم که از دوره صفویه، ایرانیان در میدان جنگ با عثمانی‌ها شاهنامه می‌خواندند و این کار روحیه شجاعت به آن‌ها می‌داد.

کشور ما در طول تاریخ با تهاجم‌های بی‌شماری روبه‌رو شده است و در تهاجم‌ها، زبان ملت غالب، بر زبان ملت مغلوب، چیره می‌شود. باوجود همۀ این تهاجم‌ها، زبان ا قوام مهاجم نتوانسته، زبان فارسی را ببلعد. دلیل این ماندگاری در قدرت زبان فارسی است.

نوزدهم اردیبهشت در تقویم رسمی کشور به عنوان روز اسناد ملی و میراث مکتوب ثبت شده است؛ روزی که به یمن بزرگداشت شیخ کلینی، محدث بزرگ شیعه نامش با شناسنامه تاریخی ایران گره خورده است. اما این مناسبت تقویمی، برای پژوهشگران حوزه تاریخ و فرهنگ یادآور مسیری پرفراز و نشیب و گاه مسدود برای رسیدن به اسنادی است که هویت یک ملت را در دل خود جای داده‌اند.

آیت الله محقق داماد از اعضای شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و عضو پیوسته و رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی با انتقاد از سکوت دولت‌ها در نقض حقوق بشر و حقوق بشردوستانه گفت: چرا باید دولت‌ها در مقابل چشم بشریت جهان، ۱۶۷ کودک بی‌گناه در حال تحصیل را در دبستان بکشند، در حالی که دنیا ساکت باشد. تاریخ، سکوت دولت‌ها را فراموش نخواهد کرد که چنین ضربه‌ای به اخلاق بشریت زده شد.

هادی جعفری گفت:‌در سمپوزیوم افلاطون، موسیقی و رقص در کار نیست و به‌جای تفریح، هر میهمان مأمور می‌شود که یک خطابه فلسفی درباره اروس (خدای عشق) تنظیم کند. این تصمیم افلاطون، در واقع یک بیانیه‌ فلسفی و کمابیش انقلابی در تاریخ فرهنگ یونان باستان به شمار می‌رود. در این سمپوزیم، اروس، نه‌فقط یک نوع احساس شخصی، بل‌که یک نیروی برانگیزاننده‌ آموزش فضیلت و آفریننده‌ نوعی گفتمان فلسفی به شمار رفته است.

آندری ولوس، نویسنده برجسته روس، با رمان «بازگشت به پنج‌رود» جانی دوباره به کلمات پدر شعر فارسی بخشیده است. او که با نگاهی شرقی به بازخوانی عصر زرین سامانی نشسته، در این اثر درخشان، روایتگر سفر غریب و فیلسوفانه رودکیِ نابینا به زادگاهش است. در ادامه، گفت‌وگوی اختصاصی ایبنا با این خالق صاحب‌سبک را می‌خوانید که با ترجمه دقیق «آبتین گلکار» آماده شده تا پرده از چالش‌های بازآفرینی جهان شاعر بوی جوی مولیان بردارد.

استاد عبدالمجید ارفعی پژوهشگر و کارشناس زبان‏های باستانی، شهریور ۱۳۱۸ در بندرعباس به دنیا آمد. زبان‏های سومری، اوستایی، پارسی باستان، پهلوی و اکدی را در نزد استادان بزرگی آموخت و از معدود آگاهان به زبان ایلامی در جهان بود. در سال ۱۳۵۳ موفق به دریافت درجه دکتری از مؤسسه ‏‌شرق‌‏شناسی دانشگاه شیکاگو شد.

سید جواد میری گفت:‌تمام دغدغه من این بوده است که، نخست، تخیل عالمانه و آگاهانه انسانی محدود نشود؛ بلکه باید به تخیل پروبال داد. به همین دلیل بر مفهوم «تخیل» تأکید کرده‌ام؛ مفهومی که بیشتر در حوزه ادبیات، شعر، هنر، نقاشی، مجسمه‌سازی و هنرهای تجسمی به‌کار می‌رود. اتفاقاً سخن من این است که جامعه‌شناسی باید ریشه‌های هنری خود را بازیابی کند.

اواخر سال گذشته هم‌زمان با درگذشت یورگن هابرماس گفت‌وگویی با حسین مصباحیان درباره اندیشه‌های این متفکر آلمانی انجام دادیم. هابرماس از نسل دوم متفکران مکتب فرانکفورت است که بعدها تلاش کرد با نگاهی انتقادی به بنیان‌گذاران این مکتب، تئودورآدورنو و ماکس هورکهایمر، از آنان فاصله بگیرد. مصباحیان باور دارد از دو منظر ایده‌ها و رویکردها می‌توان اندیشه‌های یک متفکر را ارزیابی کرد.