مقالات

نمایش تا از مورد
نتیجه جستجو برای :
  • استریچی | اِستـرِیچی \ [e]st[e]reyči\ ، جـایْلْـز لیـتِـن (1880-1932م/ 1258-1310ش)، زندگینامه‌نگار و منتقد انگلیسی. شهرت او به‌سبب نوآوری در شیوۀ نگارش زندگینامه است.
  • استسیخوروس | اِستِسیخوروس \ [e]stesixoro(u)s\ (632 یا 629-556 یا 553ق‌م؛ اش‍ ح 600ق‌م)، شاعر غنایی یونانی. او در هیمِرا (در سیسیل) زندگی می‌کرده، و ظاهراً نام اصلی‌اش تیسیاس یا تِیسیاس بوده است. از اشعار او تنها 48 قطعه باقی مانده است، اما همین مقدار نشان می‌دهد که به گویش دوری (دوریایی) و دربارۀ اسطوره‌های یونانی می‌سرود...
  • استفانوس آرلاندی | اِستِفـانوسِ آرلانـدی \ [e]stefānus-e ārlāndi\ ، نـیـز استفانِ آرلاندی (آرنالدی)، مترجم از عربی به لاتین و پزشک و اخترشناس اهل بارسلونا که در ربع نخست سدۀ 14م در دانشگاه مونپُلیه برآمد. در اسناد مربوط به رویدادهای سال 1319م این دانشگاه، از فردی به نام «استاد استفانوس آرلاندی» به‌عنوان نایب‌رئیس دانشگاه در 131...
  • استفانوس | اِستِفانوس \ [e]stefāno(u)s\ ، نامی یونانی برای مردان. این نام که در زبان یونانی به معنی تاج، کلاه یا سربند است، به‌یاد استفانوسِ قدیس(ه‍ م)، نخستین شهید مسیحی، در میان مسیحیان به‌فراوانی به‌کار می‌رود. استفانوس در مآخذ فارسی به‌صورت اِستِفان، ستِفان و ستِفانوس، و در منابع عربی به‌شکل اِصطِفان و اِصطِفَن نیز ...
  • استفردشر | اِستَفِردشِر \ [e]stafe(o)rd-šer\ ، استانی تاریخی در مرکز انگلستان. این استان در حدود 624‘2 کم‍2 مساحت دارد و دارای 8 شهرستان به نامهای کَنِک‌چِیس، لیچفیلد، استفردشر جنوبی، استفردشر مـورلَندز، استفردشـر شرقـی، نیـوکاسل ـ آندِر ـ لایم، استفرد و تَموِرث است. مورلندز ناحیه‌ای مرتفع در شمال این استان است که دره‌ه...
  • استقلال | استقلال \ esteqlāl\ ، نشریه‌ای سیاسی، انتقادی و خبری که از 1327 تا 1328ق/ 1909 تا 1910م در تبریز چاپ می‌شد. استقلال حاصل تجمع گروهی از مشروطه‌خواهان و مدافعان تبریز به رهبری ستارخان و باقرخان در کنسولگری عثمانی در آن شهر در زمان اشغال شهر به دست نیروهای روس (1327ق) بود. این نشریه از جمادی‌الاول 1327 تا جمادی‌...
  • استقلال، باشگاه فرهنگی ـ هنری | استقلال، بـاشگاهِ‌ فرهنگـی ـ‌ ورزشـیِ bāšgāh-e\ farhagi-varzeši-ye esteqlāl \ ، از باشگاههای صاحب‌نام ورزشی، به‌ویژه فوتبال، در ایران. این باشگاه از آغاز تأسیس تا‌کنون، افتخارهای بسیاری در میدانهای داخلی و بین‌المللی کسب کرده است. رقابت این باشگاه با باشگاه پیروزی (پرسپولیس) سابقه‌ای دیرینه دارد و شمار بسیاری...
  • ارومیه، موزه | اُرومیّه، موزه [mūze-ye orūmiyye(a)]، یکی از موزه‌های بزرگ و مهم کشور. بنای آن در 1346ش/ 1967م در زمینی به وسعت 000‘ 3 م‍ـ 2، بـا زیـر بنـایی به مساحت 200 مـ 2 احداث گردید، و به سبب موقعیت خاص منطقه از جهت غنای آثار فرهنگی و هنری، در سالهای بعد واحدهای ساختمانی دیگری بر آن افزوده گشت.
  • اریسه | اُریسه [orīse(a)]، ایالتی مهم در شرق هند. این ایالت از جنوب شرقی به خلیج بنگال، از جنوب به آندراپرادش، از غرب به مادیا پرادش، از شمال شرقی به بنگال غربی و از شمال به بیهار محدود می‌شود. از لحاظ اداری، ایالت بیهار اکنون به اریسه پیوسته است. مرکز این ایالت شهر بهوبانسوار است. اریسه 707،155 کم‍ 2 وسعت دارد. کوهه...
  • آرلنِد |
  • اُزُرگان |
  • ارم | اُرَم‌، محلی‌ كهن‌ كه‌ در دامنۀ شمالی‌ البرز مركزی‌، در نزدیكی‌ ساری‌، واقع‌ بوده‌ است‌. در برخی‌ منابع‌ این‌ نام‌، آرم‌ آمده‌ است‌ (طبری‌، 9/ 93؛ ابن‌ اسفندیار، 74؛ مرعشی‌، 158). ابن‌ فقیه‌ همدانی‌، به‌ نقل‌ از بلاذری‌ (د 279ق‌)، ضمن‌ برشمردن‌ «رساتیق‌ آمل‌» به‌ دو بخش‌ ارم‌ خواست‌ بالا و ارم‌ خواست‌ پایین ا...
  • اَرلات |
  • اش |
  • اشتس | \eštos\، فایت (ح 1445-1533 م / 849 - 939 ق)، پیکرتراش آلمانی. او از برجسته‌ترین پیکرتراشان سدۀ 16 م آلمان به شمار می‌رود.
  • اشتری یزدی | \aštarī-ye yazdī\، عبدالمحمد، فرزند محمدعلی مستوفی، ملقب و متخلص به «اشتری»، شاعر سدۀ 13 ق / 19 م که نام او را عبدالحمید نیز ثبت کرده‌اند (خاضع، 12؛ فتوحی، 178).
  • اشنور فون کارولسفلد | \(ešnor fon kārolsfeld(t\، یولیوس (1794- 1872 م / 1208- 1289 ق)، نقاش و طراح آلمانی.
  • اشمیت، هلموت | \ešmīt\، هلموت (ز 1918 م / 1297 ش)، صدراعظم آلمان غربی (1974-1982 م). او از سیاست‌مداران مؤثر در حزب سوسیال‌دمکرات آلمان و ناشر هفته‌نامۀ پرخوانندۀ دی تسایت بود.
  • سنبل الطیب | گیاهی علفی، چندساله، خودرو، با ساقۀ بلند و توخالی و شیارهای عمیق روی آن.
  • عسل عسل، محوطه باستانی | محوطه‌ای واقع در فاصلۀ 380‘2 متری غرب تپۀ باستانی تنگ سفیدآب و دو کیلومتری غرب کوه عسل‌عسل.
  • عبدالله، امام زاده | امامزاده‌ای واقع در آبادی لالان، در بخش رودبار قصران.
  • حدیدی | حَدیدی، جواد (1311-1381ش / 1932-2002 م)، از برجسته ـ ترین استادان زبان و ادبیات فرانسوی، پژوهشگر، مترجم و عضو شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
  • ارجذونه | اُرْجُذونه ](a)[orjozūne (در اسپانیایی: آرچیذُنا)، یا ارشذونه، نام شهری است از استان مالاگا (مالقه) در جنوب شرقی اسپانیا. برخی ارشذونه را برگرفته از نام قدیم اتلدونا به معنی «محل روغن‌گیری» دانسته‌اند. این شهر از شمال شرقی به لوخا (لوشه)، از جنوب به کُلمِنار و از غرب به شهر آنْتِکِرا محدود است. ارجذونه شهری ا...
  • آرخلائوس | آرْخِلائوس [ārxelāʿos]، نویسندۀ کتابی کلامی برضد مانویان در سدۀ 4م. او از کشیشان بلندپایۀ منطقۀ شمال بین‌النهرین بود. به گفتۀ سیریل اورشلیمی، او کتاب خود را با عنوان آکتا آرخلایی در سدۀ 4م به زبان سریانی نوشت، اما مدتی بعد این کتاب به زبان یونانی ترجمه شد. این متن که دربارۀ آیین و باورهای مانویان بود، در رد آ...
  • آذر بیگدلی | آذَرِ بیگْدِلی، لطفعلی‌بیگ شاملو (1134-1195ق / 1722-1781م)، شاعر و تذکره‎نویس سدۀ 12ق / 18م. بیگدلی نام طایفه‎ای است از ترکان منسوب به بیگدل‎خان، که در زمان هولاکوخان و به امر وی از ترکستان به شام رفتند و در زمان امیرتیمور از آنجا به ایران آمدند. از این‌روی آنان را بیگدِلی شاملو می‎خوانند (معلم حبیب‎آبادی، 1 ...
  • آذر | آذَر، نام نهمین ماه از سال و سومین ماه از فصل پاییز در سال شمسی در تقویم كنونی ایرانی، و نیز نام نهمین روز از هر ماه شمسی در تقویم ایرانیان قدیم. آذر (آدُر، در تلفظ فارسی میانه) به معنی «آتش» است كه به عقیدۀ زردشتیان یكی از ایزدان بوده است (نك‍ : آتش). در اواخر دوران ساسانی به سبب رعایت نكردن كبیسه‌ها در زمان...
  • اَجُوان |
  • الاستقصا لاخبار دول‌ المغرب‌ الاقصى‌ |
  • تاج‌الدین بن محمد* |
  • تاج‌الدین بن قطب‌الدین* |
  • تاج‌الدین احمد غازی* |
  • ابن یونس، ابوالمظفر | ابوالمظفر جلال‌الدین عبیداللـه بن یونس بن احمد بن عبیداللـه بن هبةاللـه بغدادی ازجی (د 17 صفر 593 ق / 10 ژانویۀ 1197 م)، فقیه حنبلی و وزیر الناصرلدین اللـه عباسی.
  • آتش لکهنوی | آتَشِ لَكْهْنَوی، خواجه حیدرعلی (د 1263ق / 1847م)، متخلص به «آتش»، فرزند خواجه علی‌بخش از شاعران اردو زبان هند. مصحفی (د 1240ق / 1825م) در آغاز ریاض‌الفصحاء (ص 4-10) ذكر او را آورده و سن او را 29 سال نوشته است. چون آغاز نگارش این كتاب 1221ق / 1806م بوده، ولادت آتش باید در حدود 1192ق / 1778م باشد. عشرت لكهنوی ...
  • پنجابی | پَنْجابی‌، مهم‌ترین زبان از شاخۀ شمال غربی خانوادۀ زبانهای‌ هندو آریایی‌ نو كه‌ مركز اصلی‌ رواج‌ آن‌ ایالتهای‌ پنجاب‌ هند و پاكستان‌ است‌. این‌ زبان‌ در ایالتهای‌ هاریانا و هیماچال‌ پرادش‌ هند نیز زبان‌ غالب‌ است‌.
  • آذر و سمندر | آذَر و سَمَنْدَر، یکی از مثنویهای سبعۀ سیاره یا هفت‎گنج محمدحسن زلالی خوانساری، شاعر معاصر شاه‎عباس اول. آذر و سمندر منظومه‎ای است عرفانی، در بحر هزج مسدس اخرب مقبوض (به وزن لیلی و مجنون نظامی)
  • بایزید بیات | بایَزیدِ بَیات، مورخ و دولتمرد ایرانی دربار همایون‌شاه بابری در سدۀ 10ق/ 16م. از احوال او پیش از پیوستن به همایون اطلاع اندکی در دست است (مثلاً ﻧﻜ : بایزید، 244). وی نخستین بار همایون را که به شاه طهماسب صفوی پناهنده شده بود، در زنجان ملاقات کرد. این دیدار در 951ق/ 1544م در مشهد که بایزید در آنجا به تحصیل علم...
  • اشترووه، خاندان | \xāndān-e eštrūve\، خاندانی از ستاره‌شناسان نامدار.
  • اشتهای گرجی | میرزاعبدالله (1245- 1289 ق / 1829-1872 م)، شاعر و خوشنویس دورۀ قاجار كه شهرتش بیشتر به سبب سرودن اشعاری دربارۀ خوردنیهاست. او با تخلص اشتها و سرگشته شعر می‌سروده است.
  • اشکفت گل گل | \eškaft-e golgol\، یک فتح‌نامۀ آشوری در پشتکوه، واقع در استان ایلام امروزی.
  • آماتور |
  • اروند گشنسپ | اَرْوَنْدْ گُشْنَسْپ [arvand gošnasp]، مـرزبـان ایــرانـی گرجستان در دورۀ خسرو یکم (531- 579م). در کتابی از یک نویسندۀ گمنام گرجی با عنوان «مصیبت‌نامۀ اوستاس» چنین آمده است که مقر فرماندهی اروندگشنسپ در تفلیس بود. در آن زمان که دولتهای ایران و بیزانس بر سر استیلا بر لازیکا (بخش غربی گرجستان) با یکدیگر می‌جنگی...
  • استصحاب | استصحاب \ esteshāb\ ، یکی از ادله در برخی مکاتب فقهی و یکی از اصول عملی در مکتب اصولی متأخر امامیه که عبارت است از صدور حکمی در یک موضوع بر پایۀ یقین پیشین در شک کنونی.
  • استفان |
  • استاین، گرترود | اِسـتـایـن \ [e]stāyn\ ، گِـرتـرود (1874-1946م/ 1253-1325ش)، بانوی نویسندۀ آمریکایی. او در پنسیلوانیا زاده شد و در 1898م در رشتۀ روان‌شناسی فارغ‌التحصیل شد. پس از 1903م بیشتر در پاریس می‌زیست و در آنجا محفلی تشکیل داده بود که نویسندگان، آهنگ‌سازان و نقاشان پیشرو، از قبیل پیکاسو، ماتیس و کوکتو، از جملۀ اعضای آ...
  • استتار | استتار\ estetār\ ، در اخترشناسی، پنهان شدن نور یک جسم نجومی، غالباً ستاره، توسط جسم نجومی دیگر، مانند سیاره، قمر، یا ستارۀ دنباله‌دار. برای نمونه، خورشیدگرفتگی (کسوف) همان استتار خورشید توسط ماه است. هنگامی که ستاره‌های بزرگْ پشت ماه پنهان می‌شوند، اخترشناسان می‌توانند میزان کاهش نور آنها و قطرشان را (بر حسب ...
  • استاینمتس | اِستـاینمِتس \ [e]stāynmets\ ، چـارلـز پـروتیـوس (نـام اصلی او در آلمانی: کارْل آوگوست رودُلف اِشتاینمِتس) (1865-1923م/ 1244-1302ش)، مهندس برق آلمانی ـ آمریکایی.
  • استانیسلاف | اِستانیسلاف \ [e]stānislāf\ ، نـیـز در دیـگـر زبـانـهـای اروپایی: استانیسلاس، یا استانیسلاوس، نام دو تن از شاهان لهستان:
  • استالیپین، پیوترآرکادیویچ | اِستالیپین\ [e]stālipin\ ، پیوتر آرکادیِویچ (1863-1911م/ 1280- 1329ق)، سیاستمدار محافظه‌کار روس.
  • استابات ماتر دلرسا | اِستابات ماتِر دُلُرُسا \ [e]stābāt māter dolorosā\ (در لاتین به معنی «مادری اندوهناک ایستاده بود»)، شعری قرون وسطایی به زبان لاتین دربارۀ شب‌زنده‌داری مریم عذرا بر پای صلیب عیسى مسیح که از 1727م تاکنون به عنوان بخشی از دعاهای کلیسای کاتولیک رُمی بر اساس ملودی آوازهای کلیسایی (پلَن‌شان) خوانده می‌شود. سرایندۀ...
  • استاری اسکل | اِستاری اُسکُل \ [e]stāri oskol\ (در روسی: اِستـاریّ آسـکُـل)، شهری در استان بِلگُرُد در غرب روسیه.

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: