مقالات

نمایش تا از مورد
نتیجه جستجو برای :
  • جو |
  • جدیدگرایان، جنبش اصلاح‌طلبانه | جَدیْدگِرایان، جُنْبِشِ اِصْلاحْ‌طَلَبانه، جنبشی به‌ویژه در زمینۀ آموزشی در تاتارستان و آسیای میانه. این جنبش که حدوداً از نیمه‌های سدۀ 13ق/ 19م به بعد در میان مسلمانان تجددخواه این مناطق آغاز شد، در برخی نقاط از قلمرو آموزش فراتر رفت و جنبه‌هایی از اصلاحات فرهنگی و اجتماعی را هم دربرگرفت.
  • ابن فراء |
  • توزی | تَوَّزی، ابومحمد عبدالله بن محمد بن هارون، راوی و لغت‌شناس سدۀ 3ق/ 9م. وی را گاه توَّجی و یا به اشتباه، ثَورِی نیز خوانده‌اند (ابوحیان توحیدی، الامتاع، 3/ 13؛ سیوطی، المزهر، 2/ 407؛ بغدادی، هدیه، 1/ 440). نسبت وی به شهر تَوَّز (یا تَوَّج) از توابع فارس می‌رسد (یاقوت، بلدان، 1/ 894). او از موالی قریش بود، به ه...
  • توکلی دده | تَوَکُّلیْ دَده، از دراویش مولوی‌ بوسنی در سدۀ 11ق/ 17م. نام، سال تولد و مرگ او معلوم نیست. توکلی دده نیز تخلص شعری او ست (خانجی، 43). با توجه به اینکه شاگردش، دبرلی وجدی، در 1080ق/ 1669م وفات کرده است، می‌توان نتیجه گرفت که توکلی دده در نیمۀ نخست سدۀ 11ق می‌زیسته است. بوگدانویچ وفات او را 1035ق حدس زده است (...
  • اکرم بی* |
  • افطار* |
  • اغمات | شهری قدیم و كوچك در جنوب كشور مغرب حدود 40 كیلومتری جنوب شرقی شهر مراكش كه در كنار نهری به نام وادی وریكه یا وادی اغمات واقع است (عنان، حاشیه، 2 / 118؛ صدیق، 58، 59). نام این شهر در منابع، غالباً اَغمات (مثلاً نك‍ : سمعانی، 1 / 320؛ یاقوت، 1 / 225) و به ندرت آغمات (نك‍ : عبدالله، 171؛ ابن خطیب، اعمال ... ، 16...
  • اغالبه* |
  • اصلح کشمیری | محمد، از تذكره‌نویسان و شاعران فارسی‌زبان شبه قاره در سدۀ 12 ق / 18 م، متخلص به میرزا و نیز اشهر. نیاكان او هندو مذهب بودند. به گفتۀ مؤلف واقعات كشمیر، پدرش اسلم خان سالم كشمیری (د 1119 ق) به اتفاق 3 برادر دیگر خود در خدمت شیخ محسن فانی كشمیری (د 1082 ق) اسلام آورد (نك‍ : راشدی، 122). اصلح در خاندانی اهل علم ...
  • استپاناکرت | اِسْتِپاناكِرْت‌، مركز قراباغ‌ عليا كه‌ در دوران‌ حاكميت‌ شوروی با عنوان‌ ولايت‌ خود مختار قراباغ‌ كوهستانی‌ (تركی‌: داغلی‌ قراباغ‌ مختار ولايتی‌، و روسی‌: ناگورنو كاراباخسكايا آوتونومنايا اوبلاست‌) شهرت‌ داشته‌ است‌(«دائرۀ المعارف‌ آذربايجان شوروی»‌ ؛ IX/ 34؛ BSE3, XXIV(2)/ 527).
  • اسد بن فرات | اَسَدِ بْنِ فُرات‌، ابوعبدالله‌ (142-213ق‌/ 759- 828م‌)، فقیه‌، قاضی‌ و از عوامل‌ مؤثر در تدوین‌ فقه‌ مالكی‌. نیای‌ وی‌ سنان‌ با بنی‌ سلیم‌ نسبت‌ ولاء داشت‌، اما ابن‌ خطیب‌ (1/ 430) نیای‌ او را بشر بن‌ اسد مُرّی‌ دانسته‌ است‌ (نیز نک‍ : ابن‌ ابار، 2/ 380).
  • اسراء |
  • بیزانس، دولت |
  • بیرام ولی |
  • پانی پتی، محمد | پانیْ پَتی‌، محمدبن‌ محمود ملقب‌ به‌ جلال‌الدین‌ محمدكبیر الاولیاء (د 765ق‌ / 1363م‌)، صوفی‌ برجستۀ طریقۀ چشتیۀ صابریه‌ در هند.
  • بغدادی، اسماعیل | بَغْدادی‌، اسماعیل‌ بن‌ محمد امین‌، معروف‌ به‌ اسماعیل‌ پاشا بغدادی (1255-1339ق‌ / 1839-1920م‌)، كتاب‌شناس‌ و فهرست‌نگار مشهور. وی‌ چنانکـه‌ خود گوید: نَسَب‌ به‌بابان‌، یكی‌ از خاندانهای‌ كرد حاكم‌ بر شهرزور و سلیمانیه‌ می‌برد
  • بکر سویاشی | بَكْرِ سوباشی (صوباشی)، شحنۀ بغداد در دوران سلطان مراد چهارم، پادشاه عثمانی. از جزئیات زندگی بكر آگاهی چندانی در دست نیست. برخی از مآخذ او را رومی‌تبار و ساكن بغداد دانسته‌اند (محبی، 1 / 455).
  • بنیانی | ​​​​​​​بَنْیانی، فیض‌الله بن زین‌العابدین بن حسام ازمعروف‌ترین مورخان و نویسندگان سدۀ 9ق / 15م در هند.
  • بدویه | بَدَویّه، یکی از طریقه های پرطرفدار صرفیه در مصر که در قرن 7ق/ 13 م توسطاحمدیه و سطوحیه نیز معروف است.
  • بحرالروم |
  • ابن عربی |
  • ابن شاذان |
  • آهارونیان | آهارونیان \āhārūniyān\، لئون، کارآفرین و پیش‌کسوت صنعت حمل‌و‌نقل تجهیزات سنگین، رئیس شورای خلیفه‌گری ارامنۀ تهران، و از نخستین تولیدکنندگان سوسیس و کالباس در ایران.
  • آشتیانی |
  • آباده | آباده، شهری در استان فارس، مركز شهرستان آباده با 240‘39 نفر جمعیت (آمار استان در 1364ش) واقع در °31 و ´11 عرض شمالی و °52 و ´40 طول شرقی كه 400‘2 متر از سطح دریا ارتفاع دارد (سازمان برنامه، 22)، گاهی به سبب آنكه با آبادۀ طَشْك كه در حومۀ نیریز است، اشتباه نشود، از این شهر با نام آبادۀ اِقلید یاد می‌كنند. سیما...
  • آغری داغ |
  • افشار، بنیاد موقوفات | افشار، بنیاد موقوفات \bonyād-e mowqūfāt-e afšār\، (نام کامل: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی)، بنیادی غیرانتفاعی برای فعالیتهای فرهنگی، علمی و آموزشی. محمود افشار یزدی (1272، یزد ـ 1362 ش، تهران) هستۀ نخستین این بنیاد را در 1337 ش تشکیل داد و اندوخته‌های مالی و بخشی از املاک روستایی و مستغلاتش را تا 1341 ...
  • حکیم رکنا* |
  • آرندونک | آرندونک تحصیلات دانشگاهی را در رشتۀ زبان عربی و تاریخ و معارف اسلامی در دانشگاه لیدن دنبال کرد. در 1919م با گذراندن پایان‎نامه‎ای با عنوان «آغاز امامت زیدیان در یمن»، به راهنمایی اسنوک هورگرونیه2، به دریافت درجۀ دکتری در زبان و ادبیات سامی نائل آمد. وی برای فراهم آوردن مطالب پایان‎نامۀ خود مدتی را در لندن سپر...
  • اسماعیلیه | اسماعیلیه \ esmāˀiliy[y]e(a)\ ، استان‌، شهر و آبراهی در کشور مصر.
  • استوناوند | اُستوناوَند \ ostunāvand\ ، دژی باستانی بر فراز دامنه‌های جنوبی البرز در انتهای حوضۀ آبخیز حبله‌رود، که ویرانه‌هایی از آن برجاست.
  • ازمیر | اِزْمیر [ezmīr]، استان و شهر مرکز آن، از بنادر مهم غرب ترکیه، در کنار خلیجی به همین نام در دریای اژه.
  • ارشاد | اِرْشاد [eršād]، ضمیمۀ فارسی روزنامۀ ترکی‌زبان ارشاد که در باکو به چاپ می‌رسید. ارشاد باکو از 1905م/ 1323ق به مدیریت احمدبیگ آقایف قراباغی روزانه به زبان ترکیِ رایج در آذربایجان انتشار می‌یافت. پس از حدود 3 ماه (12 ژانویۀ 1906م/ 16 ذیقعدۀ 1323ق)، ضمیمه‌ای فارسی نیز که «ورقۀ فارسی روزنامۀ ارشاد» خوانده می‌شد، ...
  • ارته سوراس | اَرْته سوراس [arta sūrās]، برگردان یونانی نام چند شخصیت ایرانی که صورت ایرانی باستان آن بایستیŗtasūra-٭ و فارسی باستان ŗtaөūra-٭ به معنای «دارای نیروی رته (نظم گیهانی)» بوده باشد و صورتهای اکدی و ایلامی آن نیز در کتیبه‌ها آمده است ( ایرانیکا، II/652؛ مایرهُفر، 166؛ هینتس، I/771؛ هلک، 703).
  • برق |
  • صدا و سیما، گسل | ز گسلهای منطقۀ شمیران. این گسل که در برشهای کنارۀ بزرگراه آفریقا و خیابان ولیعصر (ع) به خوبی دیده می‌شود،
  • علوم، فرهنگستان | مؤسسه‎ای فرهنگی با شخصیت حقوقی مستقل، وابسته به نهاد ریاست‎جمهوری، واقع در خیابان دربند، در محدودۀ منطقۀ 1 شهرداری تهران.
  • بهمنیار |
  • جمال آباد، دره | جمال‌آباد، دره \ darre-ye jamāl-ābād\ ، یا درۀ گهوارک، درۀ جمال‌آباد متشکل از 3 دره است که هر 3 به موازات هم و به فاصلۀ کمی از یکدیگر قرار گرفته‌اند. درۀ گهوارک در قسمت انتهایی یال خشک‌چال میان درۀ رحمان‌آباد و درۀ سوئک واقع گردیده است. جهت این دره تقریباً شمال به جنوب، و شیب آن به سمت منطقۀ مسکونی جمال‌آباد ...
  • پیرجبار | پیرجبار \ pīr-jabbār\ ، زیارتگاهی بدون بنا، در فاصلۀ 3 کیلومتری جنوب شرقی آبادی گرمابدر، در سمت جنوب رودخانۀ خاتون‌بارگاه و در دامنۀ سمت شمال کوه سره‌چال و مزارع چارزگرد، در °51 و ´38 و ´´55 طول شرقی، و°35 و ´58 و ´´44 عرض شمالی، و در ارتفاع 526‘2 متری از سطح دریا. در لابه‌لای درختانی که در کف رودخانۀ خاتون‌ب...
  • سهیل، بوستان | بوستانی در محلۀ قیطریـه. بوستان سهیل با مساحت 250 مـ2 در شمال بزرگراه صدر، خیابان دستور (شهید قلندری)، خیابان میرزاپور، نبش کیکاووس در حریم ناحیۀ 7، محلۀ 13، منطقۀ 1 شهرداری تهران واقع است.
  • سادات آباد |
  • ابن رومی |
  • ابن هشام |
  • ابوالحسن گلستانه |
  • بدرالدین حسن بن عمر بن حبیب |
  • بختنصر |
  • برسق | بُرْسُق (ﻣﻘ 490ق/1097م)، از امیران سلاجقۀ بزرگ، از روزگار طغرل تا برکیارق، برسق (پرسق) در زبان ترکی شرقی، به معنی حیوانی به نام «گورکن» (EI2, I/336). از زندگی برسق تا دورۀ طغرل اول اطلاعاتی در دست نیست. اولین اشاره به نام وی، زمانی است که طغرل در 452ق/1060م اورا به شحنگی بغداد گماشت (ابن اثیر، 10/8-9). از این...
  • بسربن ابی ارطاة | بُسْرِ بْن‌ اَبی‌ اَرْطاۃ، ابوعبدالرحمان‌، از سرداران‌ معاوية بن‌ ابی‌ سفيان‌. نام‌ بسر معمولاً به‌ نيايش‌ ابوارطاۃ اضافه‌ شده‌ است‌، اما از آنجا كه پدرش ارطاة نام داشت‌ (ابن‌ حزم‌، 170؛ ابن‌ عبدالبر، 1 / 157)، در برخی‌ از منابع‌، نام‌ وی به‌ گونه بسر بن‌ ارطاۃ نيز آمده‌ است

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

عضویت در خبرنامه.

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: