مقالات

نمایش تا از مورد
نتیجه جستجو برای :
  • شاخ | عضوی دفاعی در بالای پیشانی برخی از جانوران گیاه‌خوار و نشخوارکننده که در فرهنگ مردم کاربردهایی متفاوت دارد.
  • شاباش | پول و سکه‌ای که در عروسیها و جشنها به عروس و داماد، و خوانندگان، نوازندگان و رقصندگان می‌دهند.
  • شاباز، سفرنامه | گزارش سفر آبسالوم شاباز به ایران با عنوان «سرزمین شیر و خورشید». شاباز در 1 شعبان 1263 ق / 15 ژوئیۀ 1847 م، به‌عنوان مبلغ مسیحیت، به ایران آمد و سپس مشاهدات و تجارب خود را در این اثر منتشر کرد.
  • سینی |
  • سینه‌زنی | نوعی سوگواری همراه با نظم و مراسم خاص. سینه‌زدن رسمی است مذهبی که به‌ویژه در عزای حسین (ع) اجرا می‌کنند؛
  • سینمای مردم‌شناسی | سینمایی که بر بخش خاصی از زندگی، کار، مناسبات، کیفیت ارتزاق، و آداب و سنن و مناسک مردم بومی معطوف است و اعتقادات، خلق‌وخو، رفتار، مثلها، افسانه‌ها و طرز آرایه و آرایش آنها را بازتاب می‌دهد.
  • سینما و فرهنگ مردم | اقتباس سینمایی از آیینها، مراسم و افسانه‌ها. سینمای ایران از آغاز تا امروز مشکل ضعف فیلم‌نامه داشته است، و فیلم‌نامه‌نویسها به‌جای استفاده از تاریخ، پیشینۀ هویتی ملت ایران، آداب‌ورسوم فولکلوریک، ادبیات کهن و داستانهای معاصر، عمدتاً منابع الهام خود را فیلمهای مصری، هندی و هالیوودی قرار داده‌اند.
  • سیمیا | از علوم غریبۀ کهن. صاحبان این علم با به‌کارگیری دانش حروف و تسخیر افلاک و سیارات، كه همانند موجودات زنده دارای روح پنداشته می‌شوند، به امور خلاف عادت و طبیعت دست می‌زنند، و یا امور غیرواقعی را به چشم مردم همچون امور واقعی جلوه می‌دهند.
  • سیمرغ | پرنده‌ای یاریگر در اسطوره‌ها و افسانه‌ها. سیمرغ در اوستا به‌صورت مِرغوسَئِنَ به کار برده شده است.
  • سیل | جریان شدید آب که بر اثر پدیده‌های طبیعی همچون بارانهای شدید و پیاپی، طغیان رودخانه‌ها، ذوب‌شدن ناگهانی برفها و گاه عوامل غیرطبیعی، مثل خراب‌شدن سد رخ می‌دهد.
  • سیسمونی | رخت و لوازم نخستین فرزند نوعروس که مادر عروس آنها را تهیه می‌کند و با آدابی خاص به خانۀ دخترش می‌فرستد.
  • سیزده‌به‌در | روز مقابله با نحسیِ سیزدهمین روز سال. مردم در این روز از خانه‌هایشان بیرون می‌روند و راهی دشت و صحرا می‌گردند و با جشن و پای‌کوبی و انواع بازیها و سرگرمیها، همراه با پاره‌ای از رفتارها و اعمال اعتقادی، به‌اصطلاح نحسی سیزده را «به‌در» می‌کنند.
  • سیزده | عددی که در اغلب فرهنگهای جهان، از‌جمله در فرهنگ مردم ایران، نحس و بد‌شگون به شمار می‌رود و مردم جهان از کاربرد این عدد در زندگی روزمرۀ خود دوری می‌کنند.
  • سیراب‌شیردان | از خوراکهای سنتی که در آن، دستگاه گوارش ــ به‌جز رودۀ ــ حیوانات علف‌خوار و نشخوار‌کننده چون گوسفند، بز و گاو، به روشهای مختلف و با ترکیب مواد دیگر پخته می‌شود و در تداول عامه، به‌صورت «سیراب شیردون» یا «سیرابی» نیز آمده است.
  • سیر | گیاهی خوراکی، با کاربرد درمانی و آیینی. این گیاهْ علفی و پیازدار است و برگهایی باریک و دراز و گلهایی به رنگ سفید کدر با لکه‌های کوچک قرمز دارد و قسمت مورد استفادۀ آن، همان غده‌های زیرزمینی‌اش است.
  • سید | عنوانی احترام‌آمیز در حوزۀ فرهنگی ایران، ویژۀ کسانی که با پیامبر اکرم (ص) ارتباط نَسَبی دارند. این واژه بار ارزشی مثبتی نزد عموم مردم ایران دارد.
  • سیب‌زمینی | از دستۀ گیاهان ریشه‌ای خوراکی، با خواص درمانی.
  • سیب | میوه‌ای خوش‌بو و خوش‌طعم، و از جملۀ مهم‌ترین محصولات درختی در ایران با کاربردهای متنوع خوراکی و درمانی.
  • سیاه‌موی و جلالی | از افسانه‎های عاشقانه که در خراسان شهرت دارد.
  • سیاه‌زخم | گونه‌ای بیماری عفونی، مشترک میان انسان و دام. این بیماری انواعی گوناگون دارد که مهم‌ترین آنها سیاه‌زخم پوستی (جلدی)، ریوی (تنفسی) و روده‌ای (گوارشی) است.
  • سیاه‎دانه | از گیاهان کاربردی در فرهنگ دارویی، خوراکی و اعتقادی میان مردم. قسمتهای گوناگون این گیاه به عنصری پرمصرف در ترکیبهای غذایی و دارویی، و نیز در امور جادویی مبدل شده است.
  • سیاه‌چادر | مسكن قابل حمل‌و‌نقل بیشتر كوچ‌نشینان دامدار ایران. این نوع مسکن میان كوچ‌نشینان ایران نامهای متفاوتی دارد؛
  • سیاه بخت |
  • سیاه‌بازی | نمایشی شادی‌آور با تکیه بر شخصیت و رفتار مرد سیاه.
  • سیاوشان |
  • سیاوش | پاک‌ترین و مظلوم‌ترین شخصیت در حماسۀ ملی ایران.
  • سیاوچمانه | نوعی آواز بدون ساز و نوایی مشهور در اورامان و مناطق اورامی‌نشین استانهای کرمانشاه، کردستان و سلیمانیۀ عراق.
  • سیاگالش | نامی که مردم گیلان به موجودی وهمی، نرینه و منفرد داده‌اند که به باور آنها، در کوه و کوهپایه‌های جنگلی، پشتیبان و نگهدارندۀ چهارپایان حلال‌گوشت و سُم‌دار از هر نوع گزند و بیماری است.
  • سیاق، حساب | حِساب، روشی کهن برای ثبت‌وضبط ارقام نقدی و جنسی حسابهای دخل‌وخرج نهادها، دیوان حكومتی و همچنین زندگی روزمرۀ اشخاص، كاسبان و تاجران در دفتر، دستک و بیاض، با علائم رمزگونه. حساب سیاق را حساب دینار، حساب دیناری، حساب رقوم و حساب رقومی نیز گفته‌اند.
  • سیاحت درویشی دروغین |
  • سیاحت‌نامه ابراهیم ‌بیک | یا بلای تعصب او، داستانی در قالب سفرنامه از زین‌العابدین مراغه‌ای، از نویسندگان شاخص سدۀ 13 ق / 19 م.
  • سیاحت غرب | کتابی تخیلی در زمینۀ معاد، به قلم محمدحسن آقانجفی قوچانی (1256-1322 ش / 1878-1944 م).
  • سیاحت شرق | زندگی‌نامۀ خودنوشت محمد‌حسن نجفی قوچانی معروف به آقا‌نجفی قوچانی، مجتهد و فقیه بنام (1256-1322 ش / 1878-1944 م).
  • سهند | قله و رشته‌کوهی آتش‌فشانی در جنوب تبریز و شمال مراغه و هشترود.
  • سه سال در آسیا | عنوان سفرنامه‌‌ای (از 1855- 1858 م / 1271-1275 ق) اثر ژوزف آرتور کنت دو گوبینوی فرانسوی.
  • سهراب کشی |
  • سه‌جار |
  • سه خشتی |
  • سه‌تار | سازی زهی ـ زخمه‌ای با کاسۀ چوبی گلابی‌شکل، دستۀ چوبی بلند و کشیده، شماری پرده، و 4 سیم فلزی که با ناخن انگشت اشارۀ دست نواخته می‌شود.
  • سه (3) | یکی از مهم‌ترین اعداد رمزی در ایران، پس از عدد 7.
  • سوهان پزی |
  • سوهان | از شیرینیهای مخصوص شهر قم و سوغات معروف این شهر.
  • سول بازی |
  • سوگواری |
  • سوگند | یا قسم، گفتاری که برای تأکید در اثبات یا نفی عملی بر زبان آورده می‌شود، و انواع متفاوتی دارد که معمولاً مؤثرترین آنها با آداب و آیینهایی خاص همراه است.
  • سوگ سیاوش |
  • سوغاتی | یا سوغات، ره‌آورد مسافر از تحفه‌های ناحیه‌ای که بدانجا سفر کرده است، برای دوستان، اقوام و بستگان خود.
  • سوسن غساله |
  • سوسن | از گیاهان شناخته‌شدۀ کهن و اساطیری نزد ایرانیان با گلهای رنگارنگ.
  • سوزن‌دوزی ترکمن | نوعی سوزن‌دوزی رایج در میان ایل ترکمن که به نامهای کِشته، کوجمه و ایلمه نیز معروف است (گلی، 322)

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: