مقاله

بحث بر سر دفاع سهروردی است از فیلسوفان؛ اما درابتدا به لحاظ تاریخی باید به چند نفر از بزرگان عرصه فلسفه و علم توجه داشته باشیم: اول ابن سینا است که تقریبا 58 سال عمر کرده است، تولد او در 370 و وفاتش در 428 هجری است. یکی شیخ اشراق است که فقط 38 سال عمر کرده و تولد او در 549 و وفات او در 587 هجری است که این روزها سالروز تولد سهروردی است و دیگری غزالی است که به شدت به فیلسوفان حمله کرده و کلا 55 سال عمر کرده است.

از آستارا تا استارباد چقدر راه است، به قامت صد و سه سال زندگی، به فراخنایی هزاران هزار واژه سبز، به گستردگی دشت‌های گرگان، به بلندای كوه‌های البرز سبز پوشیده، به درازنایی آرام سپیدرود كه نرم نرمك به دریای مازندران می‌ریزد، به پرخروشی هراز در پایاب‌ها و تنگه‌ها كه لرزشی می‌افكند در دلت از هول تندآب‌ها و آرامشی می‌بخشدت كه جریان جاری است

ابوریحان بیرونی از تبار خوارزمیان یا قوم معروف اوستایی که خود نژاد آریایی ناب داشته، با شخصیتی که از فرهنگ گرانبار ملی – میهنی او سرچشمه می گیرد، معرفت فلسفی خویش را شکل داده است. سه مبحث عمدۀ جهانبینی: ا- هستی شناسی 2- شناخت شناسی 3- کارمان شناسی (یا حکمت عملی) در نزد وی متثر از آراء افلاطون، حکیم رازی، زرتشت و مانی به نظر می رسد. در این گفتار، نگرش بیرونی دربارۀ خلقت عالم و تکامل آن بررسی می شود، و به دو اصل اساسی از اندیشه های آریایی کهن – که بیرونی در فلسفۀ طبیعی خود مد نظر داشته – اشاره می رود.

۹۷ سال پیش در چنین روزی (۲۴ جولای ۱۹۲۳) كه سوم مرداد امروز ماست، معاهده لوزان در شهر لوزان سوییس میان نمایندگان تركیه به ریاست عصمت اینونو از یك طرف و كشورهای انگلستان، فرانسه، ایتالیا، ژاپن، یونان، رومانی، بلغارستان، پرتغال، بلژیك و یوگسلاوی به امضا رسید. این معاهده بندهای زیادی درباره سرنوشت تركیه به عنوان وارث اصلی عثمانی داشت و به جنگ جهانی اول در آن سرزمین پایان داد.

بررسی و تحلیل سبک شناسانه آثار ارزشمند ادبی، رویکردی علمی و روشمند در نقد ادبی و نظریه ادبیات است و در شناخت و معرفی اسلوب فردی پدیدآورندگان هر اثر یا یک دوره تاریخی از اهمیت والایی برخوردار است . در این رویکرد، شناخت عناصر سبکی که کوچ ک - ترین جزءو عامل سازنده سبک آن نیز محسوب می شود، هم از نظر شکل و هم به لحاظ عملکردی که در آثار ادبی برعهده دارد، در نمایاندن گوشه هایی از جهان هنرمند و نگرش وی به جهان نقشی اساسی ایفا می کند.

انگلیس در چهارم بهمن 1330، شكایت خود مبنی بر مغایرت ملی شدن نفت با قوانین بین‌المللی و تقاضای محكومیت ایران، به خاطر اجرای خلع ید را به دیوان دادگستری لاهه تسلیم كرد. دكتر مصدق به حسین نواب، وزیرمختار ایران در هلند دستور داد تا مهلت یك ماهه‌ای را از دادگاه درخواست كند. حسین نواب همچنین لایحه دفاعی مقدماتی ایران را با كمك پروفسور سل تهیه كرد ولی چون او به علت كسالت از پذیرش مدافعات حضوری امتناع كرد این مسوولیت را پروفسور هنری رولن، استاد حقوق بین‌الملل در دانشگاه بروكسل و رییس پیشین مجلس سنای بلژیك به عهده گرفت.

جهان اسلام پهنه سرزمینی وسیعی با پراکنش جمعیتی مسلمانان، از سواحل اقیانوس اطلس تا غرب چین و با امتداد و جهت جغرافیایی تقریباً جنوب غربی – شمال شرقی است که برخوردار از امتیازات اقتصادی، جغرافیایی، ژئوپلیتیکی، ژئواستراتژیکی، ژئواکونومیکی، ژئوکالچری و... است. با وجود موقعیت مناسب کشورهای اسلامی و برخورداری از بسیاری از ظرفیت ها و مزیت ها، این کشورها همواره با مشکلات عدیده ای در ابعاد مختلف خصوصاً در ابعاد اقتصادی و توسعه ای روبرو بوده و هستند.

هر چند موضوع «دیگری»، در بین اندیشمندان مسلمان به عنوان یک مسئله مستقل مطرح نبوده است لکن ظرفیت طرح این بحث بین همه نحله های فکری در جهان اسلام به ویژه عرفان وجود دارد. بر این اساس می توان برای نمونه پرسش از «دیگری» را به آثار ابن عربی به عنوان نماینده عرفان اسلامی عرضه کرد و مبانی فکری او را در این زمینه جستجو کرد.

مبحث ترجمه قرآن كریم یكی از فرازهای فاخر زبان فارسی است و ایرانی‌ها به گواهی تاریخ و اسناد و منابع موجود، اولین كسانی بودند كه كوشیدند قرآن را به زبان دیگری - یعنی به زبان فارسی- ترجمه كنند. می‌دانیم كه اولین كوشش‌ها به‌طور رسمی، آن‌طور كه منابع موجود نشان می‌دهند، به دوره حكومت سامانی‌ها بر ماوراءالنهر بازمی‌گردد.

دهه 1340 خورشیدی ایران مصادف است با دهه 1960 میلادی و اوجگیری جریان‌های ضداستعماری و جنبش‌های دانشجویی در اروپا و امریكا و نارضایتی نسل جوان از سیاست‌های مداخله‌جویانه كشورهای غربی. در فضای اندیشه، این دهه همزمان است با ثمر دادن گفتمان ضدتجدد اگزیستانسیالیستی و شكل‌گیری نخستین رگه‌های جریان‌های فكری پست‌مدرن كه بعدا از ابتدای دهه 1970 با متفكرانی چون میشل فوكو، ژان بودریار، ژان فرانسوا لیوتار و... مطرح شد و سراسر جهان را در نوردید. یكی از ویژگی‌های فضای فكری در آن دهه، رویكرد همدلانه به جریان‌های فكری و فرهنگی شرقی و اندیشه‌های گنوسی و باطنی است.