اخبار و گزارش

امروز، پانزدهم فروردین، هشتاد و پنجمین سالروز درگذشت پروین اعتصامی است؛ بانویی که نامش با اخلاق‌گرایی، خردورزی، تعهد اجتماعی و زبانی استوار در شعر فارسی گره خورده است. پروین در روزگاری پر از محدودیت، با بهره‌گیری از تمثیل، مناظره و طنز، صدای عدالت‌خواهی و انسان‌دوستی را در ادبیات معاصر ایران بلند کرد و به یکی از ماندگارترین چهره‌های شعر فارسی بدل شد.

مروری بر کارنامه پرفراز و فرود مردی که از مطب طبابت در سبزوار به تالارهای وزارت و سفارت رسید و نامش با حافظ، خیام و تاریخ تصوف گره خورد؛ روایتی از نبوغ، نقدها و یادداشت‌هایی است که آینه تمام‌نمای یک قرن تلاطم در تاریخ ایران است.

هویت ایرانی همواره ضامن بقای این سرزمین در تلاطم‌های تاریخی بوده است. عطاملک جوینی در «تاریخ جهانگشا» با رویکردی زیرکانه، عناصر هویت‌ساز ملی را در بحبوحه تهاجم مغول بازتولید کرد. این یادداشت نشان می‌دهد که او چگونه با بهره‌گیری از حماسه شاهنامه، تأکید بر دین‌مداری و استراتژی غلبه فرهنگی، روح ایرانی را در کالبد حکمرانی بیگانگان دمید و از زوال تمدنی ایران جلوگیری کرد.

آشنایی با تاریخ ایران حاصل کوشش‌های پرویز ناتل خانلری (۱۳۶۹-۱۲۹۲)، ادیب برجسته و نامور، در دهه ۱۳۴۰ برای شناساندن تاریخ ایران به جوانان و نوجوانان است. این کتاب شرحی کلی از وقایع مهم تاریخی، از دوران غارنشینی تا برافتادن خاندان قاجار، ارائه می‌کند.

این کتاب در حقیقت خط بطلانی است بر تصورات خام و ناپخته بسیاری از کسانی که می‌پنداشتند جزیره‌العرب در روزگاران پیش از این بیابان‌های خشک و خالی و سرزمینی صرفا برای سکونت دد و دام بوده و می‌انگاشتند که در این سرزمین جلوه‌ای از فرهنگ و تمدن وجود نداشته است و آنان در حد انسان‌های نخستین، در سطح بسیار پایینی از آگاهی و عملکرد در حوزه‌های مختلف لازم برای زندگی انسان بر روی کره زمین بوده‌اند.

کتاب «بوطیقای عشق رمانتیک» می‌تواند فقر پژوهش‌های مربوط به «ویس و رامین» را در زبان فارسی تا حدی جبران کند.

در حالی که جهان به استقبال بهار می‌رود، بازخوانی میراث مکتوب ایرانیان نشان می‌دهد که نوروز تنها یک تغییر تقویمی نیست، بلکه ستون فقرات هویت فرهنگی و ادبی حوزه‌ تمدنی فارسی‌زبانان است.

ایران در دوره ساسانیان یک قسم دولت متحد یا کنفدراسیونی تشکیل می‌داده که نخست به دو قسمت ممتاز تشکیل می‌شده یکی اران یا ارانشهر که شامل سرزمین قدیم و همیشگی نژاد ایرانی بوده و دیگر انیران یعنی به جز ایران که شامل نواحی وسیعی بوده است که ساسانیان گرفته و به کشور خود افزوده بودند.

دادبه بر این باورِ بنیادین استوار بود که حکمت در ایران، ردایی از شعر بر تن کرده است. او با تسلط فراون بر متون کلامی، منطقی و فلسفی ، نشان داد که چگونه عالی‌ترین پرسش‌های وجودی انسان ایرانی، نه در رساله های خشک فلسفی، بلکه در غزل‌های حافظ و مثنوی‌های عطار و مولانا پاسخ داده شده است.

یک اصفهان‌شناس گفت‌: استاد دوست‌خواه همیشه به دانشجویان خود می‌گفت به ریشه‌هایت نگاه کن، اما نترس از اینکه آن‌ها را به زبان امروز بازگو کنی. تاریخ زنده است؛ اگر ما آن را بادل و ذهن بازخوانی کنیم، می‌توانیم آینده‌ای پرمعنا بسازیم.