اخبار

ترجمه قرآن همواره موضوعی دشوار و موجد اختلاف نظر میان مسلمانان بوده است. دلیل متفاوتی برای این اختلاف نظر وجود دارد؛ اما اولین دلیل قبل از همه دیگر دلائل، آنکه از نظر مسلمانان قرآن عین کلام خداست که به واسطه جبرئیل بر پیامبر(ص) نازل گشته است. پذیرش یا عدم پذیرش این فرض، موضوع ترجیح دینی است؛ اما این حقیقت همچنان باقی می‌ماند که قرآن متنی خودارجاع است که در آن خداوند آیاتش را معجزه‌ زبانی شگفت‌آوری می‌‌خواند که به زبان عربی روشن «لسان عربی مبین»(۱۶ :۱۰۳) نازل شده است. چگونه انسان احتمالا می‌تواند یک معجزه زبانی مرکب از چینشی از کلمات و اصوات الهی را ترجمه کند که نه تنهاپوست بدنشان از آن به لرزه می‌افتد«ودلشان به یاد خدا نرم می‌گردد»(۳۹ :۲۳)، که نیززمین بدان قطعه قطعه می‌گردد»(۱۳ :۳۱) وکوه‌ها بدان روان می‌شود»(۵۹ :۲۱)؟ آیا چنین ترجمه‌ای مستلزم تحریف کلمات خدا، و شاید حتی انکار خود معجزه نیست؟

بحث ما راجع به تربیت و مربّیان بود. گفته شد کسانی که قصد دارند دیگران را تربیت کنند، باید شروطی را رعایت کنند: شرط اول اینکه باید خودشان مؤدّب به آداب الهی شده باشند. این مؤدّب شدن باید در تمام ابعاد وجودی‌(یعنی عقل، قلب و نفس) باشد و نفس یعنی غضب و شهوت و وهم.

این آیات مجموعاً چه مى‏خواهد بفرماید که «ما کان لنبىٍّ ان یکون لهُ‏ اسرى حتّى یُثخن فى الارض: هیچ پیغمبرى قبل از آنکه غلبه و قوّت پیدا کند و قاهر شود و تسلطش کامل گردد، حق نداشته اسیر بگیرد.» پس این‏اسیر گرفتن شما در این شرایط۴۴ عمل خلافى بوده است.

در همایش «جهان انسانی، حكمت اسلامی» كه به مدت دو روز در دانشگاه تهران برگزار شد، آیت‌الله علی اكبر رشاد، عضو شورای انقلاب فرهنگی و رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، موضوع «دین و حقیقت» را مورد بحث و بررسی قرار دادند. وی در بخشی از سخنان خود با طرح این سوال كه آیا دین كمكی به كشف حقیقت می‌كند یا خیر، گفت: «یك مغالطه‌ای در حوزه دغدغه تولید علم دینی مطرح می‌شود، مبنی بر اینكه علم دینی و غیر دینی ندارد، علم، علم است. این مغالطه یا ناشی از جهل و بی‌دقتی است یا حاكی از جهد و فریبكاری! چرا كه مقام علم، مقام معرفت است و تحصیل معرفت نیز مبتنی بر مبادی و غایتی است هر مولفه‌ای اگر در این مسیر اشتباه باشد به معرفت كاذب دست می‌یابیم، بنابراین توضیح این مغالطه در چارچوب یك نظریه در فلسفه علم تفضیل پیدا می‌كند». متن ذیل تقریری از سخنرانی ایشان است.

عودلاجان محل سكونت بسیاری از چهره‌های به نام ایران بوده، نام‌هایی كه نقش‌های بسیار مهمی در تاریخ معاصر ایران ایفا كردند. در كتاب «عودلاجان» تكمیل همایون، بیش از ٣٠ چهره و شخصیت ساكن عودلاجان شناسایی شده اما از میان آن نام‌ها پروین اعتصامی، شاعر معاصر حسن مدرس، نماینده مجلس و سید عبدالله بهبهانی، یكی از حامیان مشروطه‌خواهی در ایران بوده است. خانه‌هایی كه امروز حال و روز خوشی ندارند.

طاق‌های ضربی كه نمایان می‌شود. حس تاریخ می‌ریزد، توی رگ‌ها. جداره‌های قدیمی، كوچه‌های باریك، نام‌های دیرین بر سر كوچه‌ها همه و همه پرت می‌كند، خاطر را به محله‌ میانی عودلاجان. محله‌ای كه می‌گویند نام تغییریافته «آو- دراجین» است كه در زبان تاتی بومی تهران می‌شود «جای تقسیم آب». برخی هم می‌گویند نام این محله تلفظ «عبدالله جان» است به لهجه كلیمیان. هر چه كه است امروز این محله از سكنه خالی شده و رنگ و بوی تجاری گرفته است. این روزها خیلی تلاش شده، دوباره طاق‌های آن جان بگیرند. سه سال است كه كسبه درگیرو‌دار مرمت و بازسازی هستند. چشم امید همه به این است كه عودلاجان جایی شود شبیه پاریس؛ موزه‌ای بزرگ كه جان دارد و در آن می‌شود، تكاپوی آدم‌ها را دید ولی همكلام شدن با كسبه نشان از نگرانی آنها دارد از آینده، با این حال باز می‌گویند كه بالاخره می‌شود! عودلاجان جان می‌گیرد. حیات و رونق به آن بازمی‌گردد، درست مثل قدیم‌ها می‌شود. نوستالژی دست از سر آنها برنمی‌دارد. نمی‌توانند فراموش كنند كه در عودلاجان زمانی تاریخی بوده و هیاهویی. زیبایی كه دریغ شده. حالا مردم افتاده‌اند به صرافت بازگشت آن خاطره‌ها و زیبایی‌ها. خودشان بیشتر از همه. می‌گویند كه مسوولان میراث فرهنگی كنار كشیده‌اند. می‌گویند شهرداری یك روز می‌آید و روز دیگر نمی‌آید. با این همه هنوز خاطره‌ها كار خودشان را می‌كنند. خنج می‌كشند بر دل كسانی كه رنگ و بویی از آن روزها را حس كرده‌اند؛ از روزهای شكوه عودلاجان.

لابد از عجایب روزگار تلقی می‌شود اینكه اسم فردی آذرتاش آذرنوش باشد و در عین حال از بزرگ‌ترین عربی‌شناسان زمانه. ٢٩ بهمن ماه ٧٧ سال از تولد مردی می‌گذرد كه‌ زاده قم است، یادگیری عربی را در دانشكده معقول و منقول آغاز كرده، برای تحصیل آن به عراق سفر كرده و دو دكترا در ادبیات عرب از فرانسه اخذ كرده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایۀ زنجان و مرکز پژوهشی میراث مکتوب، همایش «میراث علمی و فلسفی اثیرالدین ابهری» را به مناسبت هفتصد و پنجاهمین سال درگذشت این دانشمند در 29 تا 31 اردیبهشت سال آینده در زنجان و ابهر برگزار می کنند.

محمود فاضلی: کتاب «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ» نوشته احمد شاملو، شاعر سرشناس ایرانی پس از 23 سال از سوی انتشارات مازیار در 136 صفحه انتشار یافت. این کتاب که از سال 1384 در انتظار دریافت مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد بود، حدود دو ماه پیش موفق به دریافت مجوز نشر شد که با انتشار آن در بازار کتاب و استقبال علاقمندان به آثار احمد شاملو، به چاپ دوم رسید. مدیر نشر مازیار در رابطه با استقبال از این کتاب معتقد است«با توجه به اینکه از گذشته قطعه‌های کوتاهی از مطالب این کتاب در قالب فایل صوتی در فضای مجازی منتشر شده بود، کتابخوانان با این سفرنامه آشنایی داشته‌اند و طبیعتا این موضوع نیز پتانسیل استقبال از این کتاب را دوچندان کرده است. بطوریکه چاپ اول آن با ورود به بازار کتاب به اتمام رسید».(1)

شیوه سعدی که به قول یکی از محققان باید آن‌ را «شعر منثور» نام داد، در نثر فارسی تأثیری شگرف به جای نهاد و باعث شد که نویسندگان دیگر هم بکوشند تا به پیروی از این نویسنده بزرگ، از صنعتگری‌های نثر فنی مانند قرینه‌سازی‌های پیاپی متکلفانه و آوردن مترادفها و سجعهای دشوار و حل و اقتباس بیش از اندازه از آیات و اخبار و به گواه آوردن بسیاری از اشعار و امثال عرب بکاهند و در سخن، راه ایجاز پیش گیرند.