1405/1/29 ۰۸:۲۷
مرکز نسخ خطی آکادمی علوم تاجیکستان همواره کانون پژوهش درباره ابرمردان علم و ادب بوده است؛ در این میان، تحقیق پیرامون زندگی، زمانه و آثار عطار نیشابوری، عارف و شاعر سترگ قرن ششم و هفتم هجری، جایگاهی ویژه دارد.
مرکز نسخ خطی آکادمی علوم تاجیکستان همواره کانون پژوهش درباره ابرمردان علم و ادب بوده است؛ در این میان، تحقیق پیرامون زندگی، زمانه و آثار عطار نیشابوری، عارف و شاعر سترگ قرن ششم و هفتم هجری، جایگاهی ویژه دارد. امروزه بیش از ۶۰ منبع علمی و تحقیقی درباره عطار در اختیار ماست که تذکره «لبابالالباب» محمد عوفی (بخارایی) از آن جمله است؛ هرچند برخی پژوهشگران نظیر فاضل جواد، مصحح «الهینامه»، معتقدند مندرجات تذکره دولتشاه سمرقندی در این باب اهمیت بیشتری دارد.
در ایران و تاجیکستان تحقیقات گستردهای بر آثار اصلی و منسوب به عطار با هدف استخراج اندیشههای وی صورت گرفته است. با این حال، باید توجه داشت که فراتر از میراث ادبی و عرفانی، عطار نیشابوری واجد میراث عظیم اجتماعی و اخلاقی است که متأسفانه تاکنون آنگونه که شایسته است، مورد توجه قرار نگرفته است. پیشینه عطارشناسی در تاجیکستان به دوره اتحاد جماهیر شوروی بازمیگردد؛ هرچند در آن دوران این حوزه رونق چندانی نداشت و فعالیتها به انتشار مقالاتی در مطبوعات یا گزیده اشعاری در مجموعههایی نظیر «گلشن ادب» (پنججلدی) محدود میشد.
از معدود آثار تخصصی آن زمان، میتوان به رساله «جهانبینی عطار نیشابوری» نوشته «احمدجان محمدخواجه» اشاره کرد. اما پس از استقلال تاجیکستان، عطارشناسی شکوفایی دوباره یافت و برگزاری کنفرانسهای ملی و بینالمللی سالانه در این زمینه تداوم یافت.
بنده در راستای این مأموریت فرهنگی، موفق شدم در سال ۲۰۰۰ میلادی «الهینامه» را تجدید چاپ کنم. در ادامه، سال ۲۰۰۷ مثنوی «منطقالطیر» و در سال ۲۰۱۴ نیز دو اثر ارزشمند «اسرارنامه» و «منطقالطیر» را در یک مجلد در سلسله کتابهای «اختران ادب» منتشر نمودم. در مسیر تصحیح و انتشار این آثار، بهرهمندی از آرشیو غنی نسخ خطی آکادمی علوم تاجیکستان برای من فرصتی مغتنم بود.
با مقایسه این نسخ و پژوهشها با کارهای انجامشده در ایران، بهویژه تحقیقات ارزشمند دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی، متوجه تفاوتهای عمدهای در قرائتها و یافتهها شدم. آرشیو آکادمی علوم تاجیکستان نهتنها از نظر کمی، بلکه از حیث قدمت نیز بسیار حائز اهمیت است؛ چنانکه نسخ بسیار کهنی از آثار سعدی شیرازی و نسخه ارزشمندی از مثنوی معنوی کتابتشده در هرات، در این مرکز نگهداری میشود.
عطارشناس، پژوهشگر ارشد مرکز میراث خطی آکادمی ملی علوم تاجیکستان
منبع: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
کاربر گرامی برای ثبت نظر لطفا ثبت نام کنید.
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید