کهنه یادداشت


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
ایران تنها کشور نفت نیست / محمدعلی اسلامی ندوشن | ۱۳:۳۳,۱۳۹۶/۱۲/۲۰|

چند سال پیش به مناسبت مرگ صادق هدایت، آقای «رژه لسکو» مقاله ای در روزنامۀ «خبرهای ادبی» پاریس انتشار داد که نام آن این بود «ایران تنها کشور نفت نیست.»

مهر / ابراهیم پورداوود | ۱۳:۸,۱۳۹۶/۱۲/۲۰|

مهر در اوستا میثرا Mithra و در پارسی باستان و سانسکریت میترا Mitra آمده است. در اوستا میترا به معنی پیمان و معاهده است همچنین نام ایزد فروغ یا فرشته روشنایی است. در گاتها که از سرودهای خود پیغمبر زرتشت است، یکبار در اشتودگات ( یسنا 46 بند5) به معنی پیوند و بستگی و تعهد به کار رفته، در ین بخش از اوستا، از میترا ایزد فروغ نام و نشانی نیست.

مقدمه قدیم اخلاق ناصری / جلال الدین همایی | ۱۲:۳۱,۱۳۹۶/۱۲/۲۰|

کتاب اخلاق ناصری که بی شبهه بزرگترین و جامع ترین و معتبرترین کتب فارسی در حکمت عملی و اخلاق شمرده می شود تألیف دانشمند بزرگوار نامدار قرن هفتم هجری خواجه نصیرالدین محمدبن محمدبن حسن طوسی ( متولد597، متوفی 18 ذی الحجه 672) است که روزگاری دراز به میل و دلخواه یا به ضرورت و اجبار (این موضوع را جداگانه تحقیق کرده ام) در دستگاه اسماعیلیۀ ایران که از اعقاب خواجه حسن صباح بودند و معاشرت با حکام و سلاطین و بزرگان آن طایفه گذرایند

آیین جشن چهارشنبه سوری در ایران / هوشنگ پورکریم | ۸:۵۰,۱۳۹۶/۱۲/۲۰|

آئین آتش افروزی در آستانۀ سال نو بی شک از جملۀ جشنهای باستانی ایران است. نیاگان ما با آتش که آن را از دیرباز فروغ زندگی می شناختند و مقدس می دانستند به پیشباز سال نو می رفتند تا شعله های بالندۀ آن را که به آسمان و جهان مینوی سرمی کشید واسطۀ آرزوهای پاکی قرار داده باشند که برای زندگی سال نو طلب می کردند.

سرو کاشمر/ محمد دبیرسیاقی | ۱۳:۴۸,۱۳۹۶/۱۲/۱۹|

درخت شاداب و سرسبزی که خزان و پژمردگی و برگ ریزان و افسردگی ندارد و در دل شاعران ذوقی و برابر معشوقان قامتی و پیش عاشقان قیامتی می انگیزد و ما نامش را سرو نهاده ایم یکی از زیباترین و برازنده ترین رستنی های حهانست و هموست که نمونه ای از خرمی و سرسبزی مدام و معیار و مقیاسی برازاهنگام توصیف بالای آختۀ زیبایان و نقش و نگاری بدیع و دلنشین در صنایع قرار می گیرد. وقتی که مسعود سعد سلمان (515-438) معشوق زیبای خود را چون ماه دو هفته از در بدرون می آورد بسرو همانندش می سازد.

ادبیات در محکمه تاریخ / عبدالحسین زرین کوب | ۱۳:۴۴,۱۳۹۶/۱۲/۱۹|

ماجراجویان ادبی بر علیه ادبیات قدیم دعاوی بسیار اقامه کرده و کوشیده اند آن را محکوم نمایند اما قاضی تاریخ، بی آنکه بسفسطه و مشاغبه آنها تسلیم شود ادبیات قدیم را تبرئه می کند.

مرگ کریم خان / رضا ناروند | ۸:۳۵,۱۳۹۶/۱۲/۱۵|

آشوبی که پس از مرگ کریم خان به ناگاه سرتا سر این سرزمین را به آتش و خون کشید و به نابودی شالوده و زیست اجتماعی و سیاسی آن زمان انجامید ریشه در ماهیت و نهاد جوامع ملوک الطوایفی و نظام ایلی ارتش ایران داشت. افزون بر آن، عامل دیگری که در تشدید ویژگی های جامعه خانخانی ایران تأثیر انکارناپذیری بر جا نهاد، شیوه حکومت و کشورداری کریم خان زند بود.

تاریخ ایران باستان بروایت ابن عبری / محمدجواد مشکور | ۱۲:۳۴,۱۳۹۶/۱۲/۱۴|

مقدمه: گریگوریوس ابوالفرج بن اهرون معروف به ابن عربی در سال 1226 میلادی 623 ه.ش در شهر ملطیه متولد شد پدر وی اصلا یهودی بود و به کیش نصرانی در آمده بود وی در تربیت و پرورش پسرش گریگوریوس کوشش بسیار کرد.

آتشکده های پارس / محمدتقی مصطفوی | ۹:۱۲,۱۳۹۶/۱۲/۱۴|

موضوع عرایض بنده درباره آتشکده های پارس است که اجمالا معرفی می شوند. در آغاز مطلب ذکر این نکته به مورد به نظر می رسد که اصولا این سخنرانی مختصر آتشکده ها را به سه نوع تقسیم و متمایز نموده است. نخست بناهای مفصل آتشکده، دوم چهارطاقی ها، سوم آتشدانها یا پایهای جایگاه آتش، و سعی خواهد شد ضمن معرفی آتشکده های پارس به نوع هر کدام نیز اشاره گردد.

تاثیر عوامل جغرافیایی بر هنر ایران / ولادیمیر مینورسکی | ۱۲:۱۴,۱۳۹۶/۱۲/۱۳|

ارتباط هنر با جغرافیا امری واضح است، ولی در مورد ایران این مسئله با آنچه که در سایر کشورها انعکاس یافته، قدری متفاوت است. به عنوان مثال: تأثیر سریع محیط و طبیعت بر نقاشان مناظر طبیعی در ایران حائز اهمیت است. جایی که مینیاتوریست ها، قهرمانان خود را در محیطهایی کاملاً تصوری با فضاهای پرنور و صخره های خیالی که سنگهای عظیم مرجانی را تداعی می کنند، خلق می کنند.

نقش ایران در جاده ابریشم تا پایان عهد ساسانی / عنایت الله رضا | ۱۲:۰,۱۳۹۶/۱۲/۱۳|

از ادوار باستان دولت ها می کوشیدند تا در جریان رقابت با دیگر دولتها، خود تعیین کنندۀ بهای کالاها باشند. برای رسیدن به این هدف، در دست داشتن راههای بازرگانی زمینی و دریایی در سیاست دولتها از اهمیت فراوان برخوردار بود.

میترا و میترائیسم / فرامرز اردشیر بد | ۱۲:۳۰,۱۳۹۶/۱۲/۸|

بدون شک یکی از جالبترین و عمیق ترین مباحث فرهنگ ایران باستان میترا (مهر) است که در شخصیت وی مفاهیم اخلاقی و معنوی، آنچنان که در دیگر اصول مذهب اوستا دیده نمی شود در هم آمیخته و ترکیبی غنی و پر ارج از کهنه و نو در آن فراهم آمده است. فکر یا مفهوم میترا نمونه یا مورد منحصر به فرد از طریقه و روشی است که در آن یعنی در اوستا خدایانی که از دوران هند و ایرانی قبل از زرتشت نشأت یافته بودند در جنبه های معنوی و اخلاقی خویش مستحیل گشته و بر اساس و طبق روح نوین تعلیمات زرتشت دگرگون شده اند.

آذر گشسپ / ابراهیم پورداوود | ۱۲:۷,۱۳۹۶/۱۲/۶|

در مشرق دریاچه ارومیه کوهی است که آن را امروزه تخت سلیمان خوانند. بسیاری از آثار باستانی ایران به سلیمان بازخوانده شده، در سه کیلومتری غربی همین تخت سلیمان آثاری است که آنهم مانند تخت سلیمان ویرانه ای از روزگاران گذشته است و زندان سلیمان خوانده می شود. در دشت مرغاب که زادگاه خاندان هخامنشی است، گور کوروش بزرگ، قبر مادر سلیمان خوانده می شود. در مسجد سلیمان صفه ای است که گویا جای آتشکده ای بوده و به ویژه پله های آن یادآور پله های تخت جمشید است، امروزه مسجد سلیمان نامیده می شود و خود شهرک مسجد سلیمان به مناسبت همین ویرانه مسجد، سلیمان نامیده می شود.

کتاب و کتابخانه های ایران باستان / ذبیح الله صفا | ۱۰:۲۹,۱۳۹۶/۱۲/۶|

همانطور که حضار محترم استحضار دارند موضوع سخنرانی بنده کتاب و کتابخانه در ایران قدیم است. بنده معتقد به وجود یک سرحد و دیوار فاصلی بین ایران قدیم و ایران ما بعد قدیم نیستم و نظرم اینست که تمدن ایران خواه قدیم و خواه متوسط یا جدید یک سلسله مرتبط و ناگسسته را تشکیل می دهد.

سرود اهل بخارا کهن ترین نمونه شعر به زبان فارسی / عبدالحسین زرین کوب | ۱۳:۴۰,۱۳۹۶/۱۲/۵|

در باب کهنه ترین نمونۀ شعر فارسی تا کنون سخنها بسیار رفته است و باز جای سخن هست. داستان هایی که تذکره نویسان دربارۀ شعر ابوحفص سغدی و ابوالعباس مروزی آورده اند چنان سست و بی بنیاد است که هیچ به درستی آنها اعتماد نمی توان کرد. شعری هم که به بهرام گور، شهریار ساسانی، نسبت کرده اند حتی به همان صورت کهنه یی که از کتاب ابن خرداذبه نقل کرده اند نمی تواند کهنه ترین نمونۀ شعر «فارسی» باشد. آنچه نیز، در تاریخ قم و تاریخ سیستان یافته اند خود به درست روشن نیست که چیست و از کدام روزگارست.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما