اخبار

نشست خبری سی و دومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و بیست و دومین دوره جایزه جهانی کتاب سال صبح روز شنبه ۱۸ بهمن با حضور دبیران این دو جایزه و همچنین مدیرعامل خانه کتاب، موسسه مجری این جوایز در محل سرای اهل قلم در تهران برگزار شد.

در زیست بوم فرهنگی ایران، دولت و نهادهای دولتی، نقش اساسی در فعالیت‌های علمی و فرهنگی دارند و بودجه‌های کلان برای انجام این تلاش‌ها و برنامه‌ها صرف می‌شود، اما تاکنون کمتر مورد بررسی قرار گرفته که برون‌داد این فعالیت‌ها با هزینه‌هایی که می‌شود همخوانی دارد یا نه؟

حدود ۱۲۰ سال پیش نخستین پرنده آهنی در ایران به پرواز درآمد. از این رو یک هوانورد فرانسوی برای نمایش بالن به ایران آمد و در سال ۱۲۷۰ش(۱۸۹۱م) در تهران و چند شهر بزرگ به پروازهای نمایشی با بالن دست زد. در این زمان حدود ۱۰۸ سال از اولین پرواز بالن در جهان (توسط «پلاتر دوروزیه» فرانسوی در سال ۱۷۸۳م) می‌گذشت. بالن او «مونگلیفه» نام داشت. میدان مشق تهران اولین جایی در پایتخت بود که قرار شد بالن از آنجا به پرواز درآید. در کتاب «طهران قدیم» می‌خوانیم: «چند تن خارجی از اتباع فرانسه در تهران ادعا می‌کنند که چیزی اختراع کرده‌اند که می‌توانند با آن به هوا پرواز کنند و قرار نمایش آن را برای روزی در میدان مشق می‌گذارند و مردم هم که این امر بعد از قصه شاهنامه و هوا رفتن کیکاوس که از دهان نقالها شنیده بودند، برایشان عجیب بوده برای تماشا هجوم می‌بردند تا هنگام عمل می‌رسد.

یکى دیگر از منشأهاى بردگى که در قدیم بوده، موضوع جریمه‏شدن است. این هم خودش یک حسابى است. نقل کرده‏اند که در بعضى ‏از قوانین دنیا جریمه بعضى از جرمها را بردگى قرار مى‏دادند. اگر کسى‏فلان گناه یا فلان جرم اجتماعى را مرتکب شود، مجازاتش این است که ‏آزادى را از او بگیرند، برده باشد. آیا در قوانین جزایى اسلام چنین قانونى ‏داریم که در مورد بالخصوصى جریمه گناهى را بردگى قرار داده باشد؟ در اسلام مجازاتهاى سختى براى بعضى از جرمها هست که برخى از آنها در قرآن تصریح شده است و بعضى اگر در قرآن نیست، در سنت، قطعى ومسلّم است؛ مثلاً براى محارب. «محارب» یعنى کسى که علیه مسلمین قیام‏کند: «انّما جزاؤُ الّذین یُحاربون الله و رسولهُ و یسعون فى الارض فسادا». براى‏اینها مجازات بسیار شدیدى قائل شده است: «ان یُقتّلوا او یُصلّبوا او تُقطّع‏ ایدیهم و ارجُلُهُم من خلاف».۲۲ کلمه «یُقتّلوا» است، به باب تفعیل برده‏اند که علامت شدّت است: «به سختى اینها کشته شوند: یا به دار زده شوند و یا اینکه دست و پایشان بریده شود، یک دست و یک پا آنهم در جهت‏خلاف، دست راست و پاى چپ یا دست چپ و پاى راست»؛ یعنى‏عبرت‏آمیز٫ ظاهراً ما مجازاتى از این سخت‏تر و شدیدتر نداریم.

«وقف میراث جاودانه و ماندگار است»؛ این شاید معروف‌ترین جمله‌ای باشد که در باب وقف شنیده‌ایم. سنت حسنه‌ای که عموماً به اشتباه در اذهان عمومی سپردن اموال متوفی برای ساخت‌وساز مدارس یا مساجد تداعی می‌شود. هر‌چند این‌گونه ساخت‌وسازها هم جزئی از وقف‌های ارزشمند رایج هستند اما دایره شمول موقوفات فراتر از این موارد است. «خدمت به اهل علم» یکی از همین موقوفات و سنت‌های حسنه و دیرینه‌ای است که در فرهنگ ایران وجود داشته و این اواخر فراموش شده است.

در بیستمین‌سالگرد درگذشت مهندس مهدی بازرگان اولین نخست‌وزیر پس از انقلاب، انجمن اسلامی دانشکده فنی تهران همایشی دو روزه‌ با عنوان «شمع راه» در روزهای دوشنبه و سه‌شنبه، ١٣ و ١٤بهمن‌ماه، در تالار شهید چمران این دانشکده برگزار کرد. آنچه در ادامه می‌خوانید گزیده سخنرانی مقصود فراستخواه جامعه‌شناس و استاد دانشگاه در این همایش با عنوان «جریان‌شناسی روشنفکری دینی ایران» است:

دکتر خلیل خطیب‌رهبر درگذشت. استادی که بیش از شش‌دهه تربیت‌‌شدگان رشته‌های دانشگاهی به‌ویژه تاریخ و ادبیات وامدار پژوهش‌ها و تصحیح‌هایش از آثار و متون شناخته‌شده تاریخی و ادبی هستند در سکوت و گمنامی در خانه شخصی‌اش در خیابان یوسف‌آباد تهران چشم از جهان فروبست. علت مرگ آنچنان که عباس کی‌منش، شاعر، استاد دانشگاه و از نزدیکان استاد خطیب‌رهبر به «ایبنا» گفته، کهولت سن بوده است. استادی که تا آخرین لحظات حیات به گفته دوست نزدیکش حافظه‌ای نیرومند داشت و هرگاه مصراعی را برایشان می‌خواندند مصراع دومش را ادامه می‌داد.

صفحه اول روزنامه های امروز یکشنبه 19 بهمن

انتشار کتاب های مجموعه «فیلسوفان مسلمان» با چاپ ۲ کتاب «فارابی» و «ابوالعلا معری» نوشته یوحنا قمیر به همراه گزیده ای از متون اصلی این اندیشمندان توسط بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه آغاز شد.

رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی گفت: مشکل جدی در زمینه صنایع دستی به ضعف مباحث نظری برمی ‌گردد. در این شرایط ما در تاریکی فعالیت می کنیم و مباحث کیفی نظری مانند چراغی روشن کننده مسیر است.