اخبار

دبیر کارگروه میراث معدنکاوی و فلزگری کهن با اشاره به آغاز فعالیت دوباره این کارگروه پس از چند سال وقفه در پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی - فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، گفت: فلات ایران قلب فلزکاری کهن در آسیای میانه و باختری است.

سید صادق سجادی، مدیر بخش تاریخ و عضو شورای عالی علمی مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی معتقد است: می‌توان یک قواعد و ضوابطی را تعیین کرد تا مردم به کتاب خریدن و کتاب خواندن تشویق شوند. یکی از این روش‌ها فروش قسطی کتاب‌هایی است که قیمت بالایی دارند.

بدون شک «شاهنامه»، بزرگ‌ترین حافظ سنت های ملی قومی ایرانی است. شاید با نبود این اثر بزرگ، به مرور زمان قسمتی عظیمی از فرهنگ و تاریخ ما دچار تزلزل می شد. اهمیت شاهنامه تنها در جنبه ادبی و شاعرانه آن خلاصه نمی شود و پیش از آن که مجموعه ای از داستان های منظوم باشد، تبار نامه ای است که بیت بیت و حرف به حرف آن، ریشه در اعماق آرزوها و خواسته های جمعی ملتی کهن دارد؛ ملتی که در همه ادوار تاریخی، نیکی و روشنایی را ستوده و با بدی و ظلمت در ستیز بوده است.

ابوالقاسم فردوسی از تبار دهقانان ایرانی، گروهی از اصیل‌زادگان و اهل فرهنگ بود که حاملان فرهنگ ایرانی و مدافعان اندیشۀ عقلانی در عصری بودند که از آن به «عصر زرین فرهنگ ایران» یاد کرده‌اند.

صدیقه موسوی: اگر ما بسیار فراخ به شاهنامه بنگریم موضوع و كاركرد جدا از یكدیگر از نام گرامی و سپند ایران در این نامه ورجاوند خواهیم یافت. ایران در بخش‌هایی گسترده از شاهنامه نامی است كه سراسر ایران زمین را در بر می گیرد، در كاربرد برابر است با ایرانشهر در نوشته‌های پهلوی. شما به هر دیدگاهی، زمینه ای، اندیشه ای كه با این فرهنگ و منش در پیوند است می پردازید، در آن می پژوهید، به ناچار می باید به شاهنامه بازگردید. من هرگز نمی گویم كه ایران بهشت برین است‌اگر با نگاهی فراخ به تاریخ و فرهنگ ایران بنگریم نیكی‌ها و زیبایی‌ها در آن خواهیم یافت. گاهی به جای ایران واژه پارس نیز به كار برده می شده است، از پارس هم ایران بزرگ، ایران فرهنگی و تاریخی خواسته می شده است. ایرانیان بویژه جوانان ایرانی كه ایران فردا به دوش‌های ستبر و پرتوان آنان نهاده خواهد آمد در تكاپوی آنند كه ایران را بشناسند و در پی آن خویشتن را.

تابستان ١٣٩٣ که «زمستان بلاتکلیف ما» منتشر شد، با سپانلو برای گفت‌وگویی درباره کتابش تماس گرفتیم و با وجود همه ‌بیماری‌هایش گفت‌وگو را پذیرفت: «به‌نظرم جمعه روز خوبی است. صبح جمعه زنگ بزن و اگر حالم خوب بود، بیا» و بعد جمعه صبح، پشت تلفن: «امروز عصر خوب است، اما حالم خوب نیست و نمی‌توانم بنشینم و عکاس نیاور؛ همان عکس‌های قبلی را کار کنید».

محمد‌علی سپانلو بی‌شک از شاعران بزرگ و مطرح کشورمان در دوران معاصر به حساب می‌آید. در ارتباط با اشعار وی می‌توان گفت با اینکه سروده‌های سپانلو پوششی مدرن داشت اما از جوهر و درون مایه احترام به سنت‌ها تبعیت می‌کرد. در زمان حیات سپانلو افتخار این را داشتم که محضر او را درک کرده و با این شاعر بزرگ ارتباط و دوستی داشته باشم. زمانی که این بیماری نخستین بار (ناراحتی ریوی و تنفسی) چند سال قبل به سراغ وی آمد، خوشبختانه او توانست به آن غلبه کند. آن زمان برای قدردانی از زحمات این شاعر بزرگ تصمیم به ساخت مستندی در ارتباط با اشعار، افکار و زندگی او گرفتیم. مستند «نام تمام مردگان یحیی است» با تکیه بر زندگی محمدعلی سپانلو ساخته شد.

در مرگ و سفر ابدی یک دوست، یک بزرگ، چه می‌توان گفت و نوشت. نوجوان و محصلی شاعر بودم که با منظومه بلند و متفاوتش «پیاده‌روها»، با نام و شعرش آشنا شدم. درست زمانی که بسیاری شعر معاصر را در زبان و ذهن و کلام فروغ و سپهری می‌جستند و گروهی دیگر که از موج نو رها شده بودند، بعد از نشستن‌ها و گفتن‌های بسیار با یدالله رویایی در کافه نادری و کافه نکیسا و انتشار بیانیه شعر حجم، درنهایت قامت و هستی شعر خود را در رهاشدگی و شعر دگر یافتند و مجموعه‌های مشترک و مستقل انتشار دادند تا شاید به شعر محض ناب برسند و این‌درست زمانی بود که دکتر رضا براهنی با نقد و ستیز قلمی در مجله فردوسی، همه را به باد نقد و انتقاد گرفته بود.

شامگاه دوشنبه ٢١ اردیبهشت، ادبیات معاصر ایران تکه‌ای از حافظه خود را از دست داد؛ محمدعلی سپانلو، شاعری که همه گوش‌وکنارهای ادبیات، تاریخ و جامعه ایران را با ذوق و سلیقه و نکته‌سنجی یکه‌اش رصد می‌کرد، حالا و پس از چندسال دست‌وپنجه‌نرم‌کردن با سرطانی مهلک، دیگر یکی از غایبان بزرگ ادبیات معاصر ایران است. هنرمندانی هستند که در همه‌جا ردی مؤثر از خود به‌جا می‌گذارند و محمدعلی سپانلو بدون شک یکی از این‌دست هنرمندان بود. از شعر که کار اصلی‌اش بود که بگذریم، رد حضور سپانلو را در بسیاری از نقاط عطف هنر و ادبیات معاصر ایران می‌توان پیدا کرد. در سینمای موج نو ایران، با بازی‌اش در فیلم «آرامش در حضور دیگران» ناصر تقوایی که قصه‌اش از آن ساعدی بود. با حضورش در همان اولین جلسات. در داستان‌نویسی معاصر ایران با کتاب‌های «نویسندگان پیشروی ایران» و دو مجموعه «بازآفرینی واقعیت» و «در جست‌وجوی واقعیت» که برای بسیاری از اهل ادبیات، سرچشمه‌های آشنایی با نویسندگان معاصر بود.

کتابی که در مشروطیت گشوده شده بود حالا به ورق‌های آخر خود رسیده است. محمدعلی سپانلو فرد شاخص چند شاعر باقی‌مانده نسل آرمان‌گرایان ایران‌دوست است که فرهنگ مردم ایران برایشان اهمیت بسیار داشته است.