اخبار

سيد محمود علايي‌ طالقاني ( ١٣٥٨- ١٢٨٩ ) كنشگري سياسي بود كه از همان سال‌هاي كودكي در بستر تعاطي انديشه‌ها و نظريه‌هاي فكري و سياسي بود. او ميراث‌دار سنت عالمان مشروطه‌خواهي چون ميرزا محمدحسين ناييني بود گرچه در عصر پسامشروطه مي‌زيست و از نزديك شاهد پيامدهاي مشروطه‌خواهي عالمان و تعامل و تقابل ايشان با روشنفكران بود. طالقاني اما خود در ميان علماي مشروطه‌خواه راهگشاي مسيري نو بود.

در اینجا بنا دارم بخشی از مقدمه خود را بر تصحیح سه باب از ابواب مختلف کتاب یتیمة الدهر فی فتاوی أهل العصر تألیف "الشیخ الإمام الأجل مجد الأئمة عبد الرحیم بن عمر الترجمانی" که در دست انجام است، عرضه کنم. (یکی از ابواب این کتاب، یعنی "باب التاریخ" بناست در بخش ملحقات اثر مشترک نویسنده این سطور و زابینه اشمیتکه درباره مذهب کلامی ابو الحسین بصری که در دست آماده سازی است منتشر شود).

با نگاهی واقع‌گرایانه و در مقیاس جهانی، سهم باستان‌شناسی ایران در پیشبرد دانش باستان‌شناسی مانند تکوین متد، تئوری و جنبه کاربردی‌اش بسیار ناچیز و اندک است. از زمانی‌که باستان‌شناسی در ایران توسط غربی‌ها مانند کالایی تجاری وارد شد، نزدیک 200 سال و از زمانی که کاملا جنبه‌ ملی به خود گرفت، نزدیک 90‌سال می‌گذرد.

پژوهشگران بر این باورند که احتمالا در حدود ده هزار سال پیش از این سه نژاد مختلف انسانی در خلیج فارس می زیستند. نخست دراویدی ها که در سواحل مکران اقامت داشتند و احتمال می رود که امروزه در قوم بلوچ حل شده و از میان رفته اند. دودیگر نژاد سامی در سواحل عربستان که ظاهرا جانشین نژاد "هامی" یا نژاد سیاه افریقایی ساکن این سرزمین شدند؛ و سدیگر نژاد عیلامی که در انتهای خلیج و تا شرق بوشهر سکنی داشتند.

نشست نقد و بررسی کتاب «تاریخ اندیشه سیاسی غرب؛ از یونان باستان تا عصر روشنگری» از سوی کمیته اندیشه سیاسی انجمن علوم سیاسی ایران و با همکاری جهاد دانشگاهی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار می‌شود.

بیش از یک هزاره از آفرینش شاهنامه به وسیله شاعر جاودانه ایران، فردوسی می گذرد. مردی که از یک ‏سو گنجینه‏ ای از رهاورد های ارزنده، ولی ازیادرفته نیاکان ما را از لابلای قرون و اعصار برآورد و به مردم خویش هدیه داد و از سویی دیگر فرهنگ گذشته پرفراز و نشیب ملت خویش را به عنوان وسیل ه‏ای تردیدناپذیر، در بقا و دوام آب و خاک پاک وطن به کار گرفت و با صرف جان و جوانی خود، داستان راستیها و منشهای نیک نسلهای برآمده از طوفان را آن‏چنان سرود که در هر گوشی نغمه‏ای و در هر دلی تأثیری از زمزمه و احساس عمیق خود بر جای نهاد.

نوعی نگاه تاریخی‌محورانه در غرب به سیستم سرمایه‌داری وجود دارد. یکی کارل مارکس است که سرمایه‌داری را حالتی‌ گذار می‌داند و معتقد است سرمایه‌داری بر روح دینداری تاثیر می‌گذارد اما نیم‌قرن بعد از مارکس، ماکس وبر می‌آید که معتقد است اصلاحات مذهبی و روح پروتستانتیسم علت سرمایه‌داری است.

ایران آشناترین نامی است که خواننده «شاهنامه» با آن روبرو می‌شود و بیش از هشتصد بار در سراسر شاهنامه تکرار شده است. این نام در شاهنامه به کجا اطلاق شده است؟ به یقین خوانندگان دقیق شاهنامه به ابهامی که از نظر جغرافیایی در کاربرد این واژه هست، توجه کرده و از خود پرسیده‌اند: ایران در شاهنامه با چه مرزهایی مشخص می‌شود؟ این ابهام در وهله نخست از آنجاست که در شاهنامه مانند دیگر حماسه‌های طبیعی و ملی زمان و مکان را ارج و اهمیتی نیست.

دکتر فخرالدین سعیدی در روند شعر دهه ٨٠ چهره نام‌آشنایی است. آثارش خاصیت اجتماعی دارند و در نسبت با رخدادها خنثی عمل نمی‌کنند. از آثار او می‌توان به مجموعه شعرهای، پسوند فامیلی‌ام بوی آدم‌فروشی می‌دهد، این‌جا آدم‌های کوچک سنگ‌قبرهای بزرگ دارند، چشم که بچرخانی غازهای وحشی خوشبخت می‌شوند و کتاب‌هایی ازجمله ماه و آدینه‌ها، شب و غراب‌هایی که بی‌کلاه در حوزه پژوهش و نقد ادبی اشاره کرد.

امر نگارش، تایید و اجرای مفاد فرمان امری پیچیده و مستلزم دانستن اصول نگارشی مدون و سیری طولانی در دیوان های متعدد حکومتی بوده است. متصدی اجرای این سیر از آغاز تا پایان، مسئولان حکومتی و دیوانی بوده اند. مناصبی که در راس اداره ی حکومت قرار داشته، و به علت نبود قانون مدون، امر آن ها، قانون و لازم الاجراء بوده است. این مناصب تمام صاحب مناصب قاجاری از صدر تا ذیل حکومت و دیوانسالاری قاجار را در برداشت. به این ترتیب که در مرحله اول دستور صدور فرمان، توسط شخص پادشاه صادر می شد. مرحله دوم که مرحله نگارش فرمان بود، توسط منشی الممالک و زیر دستان وی شامل: منشی، محرر، مذهب و... انجام می شد.