اخبار

در همان سده‌های نخست اسلامی می‌توان یافت. چه، سیبویه (د 180ق/796م)، فرّاء (د 206ق/821م)، ابوعبیده معمر بن مثنی (د ح 210ق/825م) در آثار خود از آن یاد کرده‌اند و گویا جاحظ (د 255ق/869م) نخستین کسی است که رساله‌ای بدین نام نگاشته است (عید، 275- 278؛ ناقوری، 458؛ موسی، 153؛ EI2, X/179). تمثیل همگام با علم بیان، رو به تکامل نهاد تا آنکه در سدۀ 4ق/10م قدامة بن جعفر (د 337ق/948م) در کتاب نقدالشعرخود به موضوع تشبیه و تمثیل که از مسائل اساسی علم بیان‌اند، پرداخت و تعریف مستقلی از آن به دست داد. در نظر قدامه تمثیل از «ائتلاف لفظ و معنا» پدید می‌آید و در حقیقت استعمال کلام در غیر معنای حقیقی خود را گویند (ص 181). قدامه برای تفهیم و تثبیت این موضوع در ذهن شنونده به ابیاتی از شعر عرب استشهاد می‌کند

در 1997 م. مقاله ای در مجلۀ آسیایی چاپ شد که به معرفی سه مجموعه و کتابخانۀ شیعی در اروپا می پردازد. در این مقاله چنین آمده که به سبب توجهاتی که در سال های اخیر به مطالعات شیعه پژوهی به طور اعم، و شناخت شیعۀ دوازده امامی، به طور اخص، شده است و نیز به سبب مشکلات هرچه بیشتر دسترسی به منابع و کتابخانه های سنتی شیعی (به ویژه در عراق و ایران)، مؤلفان مقاله سعی کرده اند با نگارش آن، سه مجموعۀ شیعی را در اروپا معرفی کنند.

هنر جلدسازی ایران، به ویژه در دوران اسلامی، بسیار با اهمیت است. همانا که با وجود محفظه ها و نهایتاً جلدهای مستحکم و گاه هنری، نسخه های نفیس مذهبی و علمی و ادبی حفظ شد و گاهی این جلدها آنقدر با ارزش و نفیس بودند که وارد خزانه ها و کتابخانه های سلاطین و حکمرانان می شدند. هنرمندان خوش ذوق و ماهر تلاش می کردند در نهایت دقت و زیبایی و حتی با استفاده از سنگ های گران قیمت جلدهای متنوعی خلق کنند.

شناخت نسخه های به خط مؤلف یکی از عوامل اصلی در جریان گردآوری و تصحیح متون است. از این رو محققان تلاش گسترده ای برای به دست آوردن نسخه های خطی اصل دارند تا بتوانند جریان علمی عصر مؤلف را بهتر شناخته و شیوه تفکر مؤلف را از اصل دستنوشته او دریابند. بدین جهت فهرست نویسان با توجه به علائم و نشانه های متعدد، سعی در شناسایی نسخه های به خط مؤلف داشته و دارند.

در تالار بارعام کوروش بزرگ که برای آن تاریخ 546- 530 ق.م را در نظر گرفته اند، نمونه­ های جالبی از سنگ­ تراشی و نقش برجسته های آغازین هخامنشی در دروازه های جنوب شرقی و شمال غربی وجود دارد. این نقوش بر دو لُغاز و چهارچوب در که قرینه همدیگرند و تقریباً در اندازه طبیعی می باشند، قرار گرفته اند. این قابها دارای 75 سانتی متر و بر سنگهای سیاه حجاری شده است.

10 فروردین 1395 مصادف بود با هشتمین سالگرد درگذشت یکی از شهیرترین مورخان عصر مشروطه ایران. فریدون آدمیت نامی است که با آثار فراوانی که درباره زوایای گوناگون عصر مشروطه در ایران نگاشته است، شناخته می‌شود و همچنان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع پژوهش و مطالعه در این زمینه است.

گنجینه شعر و ترانه‌های بهاری در ادبیات فارسی از شکوه و آبرویی به قدمت تاریخ ادبیات ایران برخوردار است. بزرگان ادبیات کلاسیک ایران هرکدام به سهم و در سبک‌وسیاق خود به روایت بهار و جشن نوروز پرداخته‌اند. برخی از این روایات به وصف فلسفه پیدایش جشن نوروز می‌پردازند و برخی دیگر بهار را دست‌مایه‌ای برای غنابخشیدن به عاشقانه‌های بهاری خود قرار می‌دهند. چنان‌که فردوسی جشن نوروز را چنین به قلم آورده است:

رمانتیسم دارای خصوصیات خیال‌انگیز و احساساتی است که آدمی را به سوی خود می‌کشاند، حال آنکه ناتورالیسم حتی در مهم‌ترین آثارش مانند آنچه در نوشته‌های زولا یافت می‌شود از اساس فاقد آن چیزی است که معمولا آدمی را به سوی خود می‌کشاند، با‌ این‌ حال وقتی «آسوموار»ی زولا در ١٨٧٧ منتشر شد تنها در عرض چند ماه سی‌وپنج بار چاپ شد

مبلغان مسیحی برآن شدند تا کاری کنند که قرآن هرچه کمتر در اختیار مسلمانان قرار گیرد و نسلهای نو با محتوای آن آشنا نشوند و لذا به صورت غیرمستقیم القا کردند که ترجمه قرآن نمی‌تواند گویای قرآن باشد و ترجمه قرآن کریم محال و بی‌‌فایده است. از طرفی هم تعلیم زبان عربی در کشورهای غیر عرب یا تحریم شده یا مورد هجوم قرار گرفته بود، لذا صدور فتوای تحریم ترجمه آنان را به اهدافشان نزدیکتر می‌ساخت و خواسته استعمارگران به خوبی عملی می‌شد،۱ و گرنه پیش از این مرحله حتی ظاهرگرایان حنبلی هم در ضرورت ترجمه قرآن تردیدی نداشتند و آنان هم ترجمه قرآن را مفید برای غیر عربها می‌دانستند.۲

20 فروردین ماه مصادف با شهادت سید مرتضی آوینی، سید شهیدان اهل قلم، روز هنر انقلاب اسلامی نامگذاری شده ‌است. این مناسبت بهانه‌ای شد تا به سراغ دکتر محمد علی رجبی دوانی، استاد پژوهش هنر دانشکده هنر دانشگاه شاهد و عضو پیوسته فرهنگستان هنر برویم تا با او در رابطه با مؤلفه‌های هنر انقلاب اسلامی صحبت کنیم؛ آنچه در ادامه می‌آید ماحصل این گپ و گفت است که از نظرتان می‌گذرد.