اخبار

در پی درگذشت عباس دوزدوزانی، کاظم موسوی بجنوردی- رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی – در پیامی این ضایعه را تسلیت گفت.

بخشی از مباحث مقدمه ابن خلدون در باب دگرگونی های جامعه طرح شده است. اما بحث تطورگرایی وی در چه حوزۀ معرفتی قرار دارد: تاریخ تحلیلی، جامعه شناسی ایستا یا جامعه شناسی پویا و تاریخی. این جستار در صدد است ابن خلدون را به عنوان یک جامعه شناس تاریخی، آن هم در سطح خرد معرفی کند.

این نوشتار به بررسى این معمّاى رایج در علوم انسانى و اجتماعى مى پردازد که آیا ابن خلدون در مقام تبیین گرى پدیده هاى کانونى دانش خود، پوزیتیویست است یا تاریخ گرا؟ در این راستا، ابتدا در قالب چارچوب مفهومى به بیان مشخّصه هاى عمومى پوزیتیویسم و تاریخ گرایى پرداخته مى شود. بعد با اتّخاذ روش شناسى «مطالعات اَسنادى» با استناد به آثار و زندگى نامه ابن خلدون و خوانش هاى ابن خلدون شناسان به بررسى بخش هایى از آثار وى که با هرکدام از مشخّصه هاى تبیین هاى پوزیتیویسم و تاریخ گرایى موافق مى افتند، پرداخته مى شود. در نهایت در خصوص موضع ابن خلدون در مقام تبیین گرى پدیده هاى انسانى و اجتماعى داورى مى شود.

: ابن خلدون در مقدمه ی خود گونه ای از اندیشه ی تاریخی را مطرح کرده است که با تاریخ نگاری رایج عصر خود و حتی پس از آن، تفاوت های آشکاری دارد.در این شیوه به جای تأکید بر وقایع و فقط نقل اخبار، بر یافتن سرشت وقایع تاریخی، علت وقوع آن و تأثیرات آن بر حوادث دیگر تأکید می شود.این رویکرد به تاریخ که می توان تاریخ علمی، سنجیده و اندیشیده و به بیان دیگر منطق تاریخ خواند، روشی دارد که مقدمه ی ابن خلدون در بیان گام ها و چند و چون آن صراحتی ندارد.

روش ابن خلدون در مطالعات تاریخی در اصل بر پایه نقد و ارزیابی روش های تاریخ نگاری اسلامی شکل گرفته است. او بعد از نقد همه جانبه و به خدمت گرفتن برخی سنّت های فکری نهفته در تاریخ نگاری اسلامی، روش ابداعی خود را در نقد و ارزیابی اخبار تاریخی، یعنی انطباق اخبار تاریخی با واقعیات تاریخی مطرح می کند.

در بحث چالش‌ها در حوزه دین، دو موضوع «دینداران» و «دینداری» مطرح می‌شود. چالش‌های «دینداری» اشاره به وجود موانع در سطح کلان دارد. اما اگر همین موانع در سطوح میانه یا خرد مورد توجه و تحلیل قرار گیرند به حوزه «دینداران» ورود کرده‌ایم. این دو نوع چالش، دو روی یک سکه هستند و تحلیل یکی بدون دیگری، ممکن نیست.

در اخبار شنیدیم و خواندیم که در روزها و ماه‌های اخیر رشد مهاجرت ایرانیان قابل توجه شده است. برخی تحلیلگران اجتماعی این امر را به «نگرانی از آینده» و «غیرقابل پیش‌بینی شدن آن برای ایرانیان» نسبت داده‌اند. این در حالی است که رئیس‌جمهوری بارها به مسئولان و دیگر گروه‌های مرجع جامعه هشدار داد‌ه‌اند که «بکوشیم تا مردم نسبت به آینده نگرانی نداشته باشند.»

«بهترین نویسندگان ادبیات کودک ایران» عنوان دایرةالمعارفی است که جلد نخست آن طی روزهای آینده رونمایی می‌شود. مجموعه‌ای سه جلدی که تمرکز آن بر پنجاه نویسنده معاصر ادبیات کودک و نوجوان است. این مجموعه سه جلدی در حالی عنوان «دایرةالمعارف» را یدک می‌کشد که تفاوت‌های عمده‌ای با سایر دایرةالمعارف‌هایی که تا به امروز منتشر شده‌اند، در آن دیده می‌شود.

ایرانیان از دیرباز به مناطق گوناگون جهان می‌رفته و با خود آبادانی و مدنیت می‌برده‌اند. یکی از آن جاها شرق آفریقا بوده که کتاب «جایگاه ایرانیان شیرازی‌الاصل در توسعه تمدن و فرهنگ شرق آفریقا» بیانگر تاریخچه‌ای از آن است. آنچه در اینجا می‌آید، بخشی از همین کتاب است که به حضور بلوچان در آن دیار می‌پردازد و با تلخیص و حذف منابع تقدیم می‌شود.

گور دختر آرامگاهی سنگی از دورة هخامنشی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است. این آرامگاه در دشت «میانکوهی پشت پَر» (در گویش محلی: بزپر) در بخش ارم شهرستان دشتستان و در جاده برازجان ـ کازرون قرار دارد. در شرق گور دختر، بقایای «کوشک اردشیر ساسانی» دیده می‌شود. از دیگر آثار دوره هخامنشی در برازجان می‌توان به «کاخ چرخاب» کوروش در یک کیلومتری جنوب غرب برازجان، «کاخ سنگ سیاه» و «کاخ بردک سیاه» در دشتستان اشاره کرد.