1397/5/10 ۱۰:۱۸
«بهترین نویسندگان ادبیات کودک ایران» عنوان دایرةالمعارفی است که جلد نخست آن طی روزهای آینده رونمایی میشود. مجموعهای سه جلدی که تمرکز آن بر پنجاه نویسنده معاصر ادبیات کودک و نوجوان است. این مجموعه سه جلدی در حالی عنوان «دایرةالمعارف» را یدک میکشد که تفاوتهای عمدهای با سایر دایرةالمعارفهایی که تا به امروز منتشر شدهاند، در آن دیده میشود.
مریم شهبازی: «بهترین نویسندگان ادبیات کودک ایران» عنوان دایرةالمعارفی است که جلد نخست آن طی روزهای آینده رونمایی میشود. مجموعهای سه جلدی که تمرکز آن بر پنجاه نویسنده معاصر ادبیات کودک و نوجوان است. این مجموعه سه جلدی در حالی عنوان «دایرةالمعارف» را یدک میکشد که تفاوتهای عمدهای با سایر دایرةالمعارفهایی که تا به امروز منتشر شدهاند، در آن دیده میشود.
دراین اثر سه جلدی که با همکاری نشر قلم و به دبیری محمود برآبادی منتشر میشود خبری از تقسیم بندیهای موضوعی و مدخلنویسی نیست. برآبادی درباره محتوای دایرةالمعارف«نویسندگان ادبیات کودک ایران» به «ایران» گفت: «این مجموعه در برگیرنده آثار نویسندگان مطرح کودک و نوجوان کشور است، از هر نویسنده یک داستان به همراه نقد آثار او به قلم یکی از نویسندگان یا منتقدان حوزه ادبیات منتشر شده است. تمام داستانها تصویری هستند و در این رابطه از همکاری تصویرگرانی همچون نورالدین زرین کلک، نفیسه شهدادی و مانلی منوچهری بهره گرفتهایم.»
آنطور که این نویسنده کودک و نوجوان تأکید دارد انتخاب نویسندگان و آثار آنان تنها با همکاری یک گروه سه نفره انجام شده و خبری از هیأتهای انتخاب، نظیر آنچه در دایرةالمعارف کودک و نوجوان «شورای کتاب کودک» شاهد آن هستیم نیست، مسألهای که برخی اهالی کتاب به آن نقد دارند و میگویند چطور یک گروه سه نفره به تنهایی دست به این انتخابها زدهاند!
برآبادی که دبیری انتشار این مجموعه را برعهده دارد درباره معیارهایی که در انتخاب نویسندهها دخیل بوده، ادامه داد:«چند ملاک اصلی در این انتخابها دخیل بودهاند که از جمله آنها میتوان به این اشاره کرد که تنها سراغ نویسندگانی رفتهایم که زنده باشند. از سوی دیگر مطرح بودن نویسندگان هم یکی دیگر از معیارهایمان بوده است. ما از هر نویسنده یک داستان در این مجموعه منتشر کردهایم، داستانهایی که نباید پیشتر در هیچ کتابی منتشر شده باشند.»
او در پاسخ به این سؤال که چرا به جای انتشار داستان منتشر نشده هر نویسنده به سراغ یکی از آثار شاخص وی نرفتهاند، گفت:«تصمیم گرفتیم به سراغ انتشار داستان منتشر نشده هر نویسنده برویم تا از لحاظ فروش آن با مشکل مواجه نشویم، به هر حال مخاطب هم باید بداند که با مجموعهای روبهرواست که دربردارنده داستانهای تکراری نیست. برای این کار دست به انتخاب فهرستی از نویسندگان معاصر زدهایم.»
به گفته برآبادی جلد نخست این مجموعه که بزودی منتشر میشود دربردارنده آثار بیست نویسنده و نقد نوشتههای آنان است. در جلد دوم که به احتمال بسیار تا پایان سال آماده میشود 10 داستان و آخرین کتاب هم به بیست نویسنده دیگر تعلق دارد. این پنجاه نویسنده از میان فهرست اولیه یکصد نفری انتخاب شدهاند.
وی ادامه داد:«با وجود آنکه قرارمان بر انتشار آثار نویسندگان زنده بوده اما در میان اسامی نام علی اشرف درویشیان هم دیده میشود، او زمانی در این فهرست قرار گرفت که هنوز زنده بود، از همین رو دیگر دست به حذف اثر این استاد ادبیات داستانی معاصر نزدیم.»
دبیراین دایرةالمعارف تأکید دارد که مهمترین هدف آنان از تألیف مجموعه مذکور برای آشنایی خوانندگان با نویسندگان کودک و نوجوان است. او ضمن گفتههایش به این مسأله هم تأکید دارد که در بخش تألیفی ادبیات کودک و نوجوان دهههای اخیر با پیشرفت قابل توجهی هم از نظر کمی و هم کیفی روبهرو شدهایم. البته او معتقد است که باید تلاش بیشتری کنیم تا به سطح جهانی استانداردهای ادبی این گروه سنی نزدیک شویم.
شهرام اقبالزاده از جمله مترجمان و منتقدانی است که سالهاست در حوزه کودک و نوجوان فعالیت دارد، از آنجایی که هنوز جلد نخست این کتاب رونمایی نشده تأکید میکند که اطلاعی از کم و کیف آن ندارد و نمیتواند در ارتباط با دایرةالمعارف مذکور نظری بدهد.
با این حال بهعنوانی که بر این دایرةالمعارف منتشر شده نقد دارد، او درهمین رابطه به «ایران» گفت:«درباره محتوای دایرةالمعارف مذکور تا آن را نخوانم نظری ندارم اما بهعنوانی که بر آن درج شده نقد بسیاری دارم. یکی از اصول مهم دایرةالمعارفنویسی این است که گروه مؤلفان آن از هر گونه داوری درباره موضوعات مختلف پرهیز کنند. چطور میشود که ما به نویسندهای عنوان بهترین بدهیم؟»
او ادامه داد:«در تألیف دایرةالمعارفها از آنجایی که بحث توصیف درمیان است سعی میکنند ارزشگذاری داوری در میان نباشد، از همین رو هیچگاه از کلماتی چون برترین یا بهترین استفاده نمیشود. با عنوان این مجموعه مخالف هستم، خود من با وجود سالها فعالیت درحوزه ادبیات کودک و نوجوان هیچگاه به خودم اجازه انتخاب فلان نویسنده را بهعنوان بهترین نمیدهم، شاید بگویم در فلان سبک داستاننویسی این فرد اثر شاخصی دارد یا... اما انتخاب اینچنینی هرگز!»
او با انتخابی که تنها از سوی سه نفر صورت گرفته باشد هم مخالف است و تأکید دارد: «در شورای کتاب کودک وقتی قرار به بررسی آثار باشد هیأت انتخابی متشکل از استادان بخشهای مختلف کتاب تشکیل میشود! حالا این بحث در میان است که چطور تنها سه نفر به تنهایی این کار را انجام دادهاند. تنها با اکتفا بر یک یا چند اثر نمیتوان گفت فلانی بهترین است. در همین جایزه نوبل یکی از معیارهای انتخاب توجه به فعالیت سی،چهل ساله افراد در حوزه ادبیات است نه تنها یک کتاب و یک اثر.»
منبع: روزنامه ایران
کاربر گرامی برای ثبت نظر لطفا ثبت نام کنید.
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید