1405/2/7 ۰۹:۱۲
یكی از غنیترین اسناد دیپلماسی ایران در دوره حكومت پهلوی دوم به اسناد دیپلماسی اداره فرهنگی و اداره اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه بازمیگردد كه از تنوع بسیار زیاد محتوایی و موضوعی برخوردار است. به ویژه اینكه هنگام كار روی استخراج این اسناد دریافتم كه گویا ایران ایده و اندیشه راهاندازی موافقتهای دوجانبه فرهنگی را پایهگذاری كرده است.
گزارشی اسنادی از شش دهه سیاست مرموز بریتانیا برای محو نام جغرافیای ایران باستان(۱۳۴۱تا۱۴۰۴ش.)
تا ابد نام «خلیجفارس» میآید به گوش / بیجهت خود را گرفتار رجزخوانی كنی (نیرالدین دادگستر- شهیر)
مریم مهدویاصل: یكی از غنیترین اسناد دیپلماسی ایران در دوره حكومت پهلوی دوم به اسناد دیپلماسی اداره فرهنگی و اداره اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه بازمیگردد كه از تنوع بسیار زیاد محتوایی و موضوعی برخوردار است. به ویژه اینكه هنگام كار روی استخراج این اسناد دریافتم كه گویا ایران ایده و اندیشه راهاندازی موافقتهای دوجانبه فرهنگی را پایهگذاری كرده است. بنابراین یكی از جمله اسناد بسیار حیاتی و با ارزش دیپلماسی در اداره فرهنگ و اداره اطلاعات و مطبوعات وزارت امورخارجه، موضوع جعل نام «خلیجفارس» از سال ۱۳۴۱تا ۱۳۴۶ خورشیدی است كه در نهایت اردشیر زاهدی، وزیر امور خارجه وقت در سال ۱۳۴۶ش. و در پوشه موضوعی «ذكر خلیج عربی به جای خلیج فارس در كشورهای خارجه»، در برگی خطاب به مقامات وقت انگلیس نوشته كه ما میدانیم جعل نام «خلیجفارس» كار شماست و غیره. متاسفانه اكنون ما این برگ سند دیپلماسی را كه در آرشیو اداره اسناد وزارت امور خارجه نگهداری میشود، در اختیار نداریم تا مبادرت به چاپ آن كنیم. بنابراین در گزارش اسنادی امروز، با توجه به اندك اسناد مجلس و دولت كه به جعل نام خلیجفارس پرداخته شده، اشاره میكنیم، زیرا با توجه به دو جنگ غیرقانونی و غیراخلاقی اخیر «خشم حماسی» امریكا كه با همراهی رژیم اسراییل علیه ایران انجام شد و همچنین انتشار گزارش «تثبیت قدرت ایران در تنگه هرمز پس از ۵۱۹ سال» كه روز دوشنبه ۱۷فروردین۱۴۰۵ در صفحه اسناد تاریخی روزنامه اعتماد منتشر كردیم، اكنون این اطمینان را داریم كه زمان روشن شدن حقیقت جعل نام «خلیجفارس» برای پایان آخرین سیاست مرموز بریتانیا در جهت تجزیه جغرافیای ایران باستان از سال ۱۳۴۱تا۱۴۰۴ خورشیدی كه بیش از شش دهه را در بر میگیرد و البته به اشتباه به نام جمال عبدالناصر، رییسجمهور مصر ثبت شده، فرا رسیده است. ضمن اینكه روز پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ در تقویم ایران به نام «روز ملی خلیجفارس» ثبت شده كه این روز ملی را به همه ایرانیان وطندوست تبریك میگوییم.
جعل نام «خلیجفارس» در اسناد دیپلماسی
در حالی كه در موضوعیابی پوشه اسناد فرهنگی وزارت امور خارجه درسال ۱۳۴۱ش. موضوع «ذكر نام جعلی خلیج عربی به جای خلیج فارس در مطبوعات خارجی» مشاهده میشود، در ادامه در سال ۱۳۴۵ش. مشاهده میشود كه در پوشههای اسناد فرهنگی و در موضوعهای «تكذیب اخبار در مطبوعات خارجی از طرف نمایندگی شاهنشاهی» و «مكاتبات مختلف اداره اطلاعات و مطبوعات» و همچنین در پوشه اسناد فرهنگی سال ۱۳۴۶ش. و با موضوعهای «ذكر خلیج عربی به جای خلیج فارس در كشورهای خارجی»، «انتشارات ایتالیا درباره ایران» و «اصل تلگرافهای مطبوعاتی واصله از بغداد» به سیر تاریخی آغاز و تداوم اسناد جعل نام «خلیجفارس» و همچنین واكنشهای وزارت امور خارجه به اینگونه موارد پرداخته شده است. از همین روی، متن برخی اسناد دیپلماسی در اداره روابط فرهنگی و اداره اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه در حكومت پهلوی دوم در سال ۱۳۴۱ش. بدین شرح است:
انگلستان - «سفارت كبرای... ایران - لندن - تاریخ ۲۴/۷/۱۳۴۱ - وزارت امور خارجه - پیرو نامه شماره ۱۹۸۰ مورخ ۹/۷/۱۳۴۱ راجع بدرج [به درج] نام خلیج عربی بجای [به جای] خلیج فارس در مجله تابلت اینك عین قطعه روزنامه كه نامه وابسته مطبوعاتی این سفارت كبری درباره سوابق تاریخی خلیج فارس در آن انتشار یافته است به پیوست جهت استحضار ایفاد میگردد. وزیرمختار - كاردار - مصطفی وثیقی»
یونسكو - «وزارت امور خارجه - تلگراف شماره ۶۳۱۹ واصله از پاریس بتاریخ ۲۱ آبان۱۳۴۱ - جناب آقای آرام وزیر امور خارجه - امروز در جلسه مجمع عمومی یونسكو كه با شركت ۱۱۲ دولت در پاریس تشكیل شد به پیشنهاد و موافقت انگلستان و با تایید مصر شیخنشین قطر عضو وابسته یونسكو شد كه برخلاف اعضای كامل حق رای ندارد - چون نماینده قطر ضمن نطق خود خلیج فارس را خلیج عرب نامید آنجانب [آنجانب] فیالفور جوابا ضمن تبریك عضویت قطر و آرزوی استقلال كامل برای آن كشور دو نكته را با تقاضای درج درصورت جلسه صریحا اعلام كرده و گفتم اولا قبول عضویت قطر نباید كمترین سابقه در باب بحرین ایجاد كند، ثانیا خلیجفارس سه هزار سال پیش باین [به این] اسم موسوم است و با توصیف آن با نام دیگر حقایق تاریخی جغرافیایی را خاصه در محیط یونسكو كه برای ایجاد حسن تفاهم بینالمللی تاسیس شده عوض نمیكند عندالاقتضا این خبر به مطبوعات هم داده شود.۶۳۱۹ - ۲۱ آبان - دكتر رعدی - یونسكو»
عمان - «اداره روابط فرهنگی وزارت امور خارجه - تاریخ ۵/۹/۱۳۴۱ - سفارتكبرای [ایران] - عمان - بازگشت بنامه شماره ۳/۸/۱۳۴۱ كه طی آن كتابهای حاوی برنامههای دروس اردن را ارسال داشتهاند اشعار میدارد كه در صفحات ۵۷ و ۷۲ كتاب موسوم به (المناهح الدراسیه لامرحته الثانویه) مشاهده شد كه نام «خلیج فارس»، «خلیج عربی» ذكر شده است. خواهشمند است نزد مقامات مربوطه اردن اقدام لازم برای برطرف ساختن این انكار حقیقت تاریخی كه از ناحیه دولت دوستی مانند اردن خلاف انتظار میباشد معمول و از نتیجه وزارت امور خارجه را مطلع فرمایند. وزیر امور خارجه. مهر: عبدالاحد دارا- مدیركل سیاسی»
ژاپن - «سفارت كبرای... ایران - توكیو [ژاپن] - تاریخ ۱۶/۹/۱۳۴۱ - وزارت امور خارجه - چندی پیش نشریهای كه از طرف حكومت كویت بانگلیسی [به انگلیسی] چاپ و منتشر شده و یك نسخه آن توسط سفارت كبرای كویت در توكیو باین [به این] سفارت رسیده بود و در نقشه منضمه آن خلیج فارس بعنوان [به عنوان] خلیج عربی قید گردیده بود برای اطلاع وزارت متبوعه تقدیم شد. اینك نشریه دیگری رسیده به عنوان Kuwait Welcomes Commerce كه در امریكا بچاپ رسیده و حاوی شؤون مختلف زندگی در كویت و پیشرفتهای بازرگانی و اقتصادی و غیره آنست در این نشریه نیز همه جا خلیج عربی نوشته شده و دارای دو نقشه است كه در آنها نیز خلیج فارس به عنوان خلیج عربی قید شده است. نكته قابل توجه این است كه همه جا سعی شده از بردن نام ایران خودداری شود و حتی از تاسیس سفارت یا نمایندگی ایران چیزی درج نشده و در صفحه چهارم آغاز مطالب كتاب ضمن بیان تاریخ و جغرافیا مخصوصا قید شده «باید تذكر داده شود كه خلیج عربی بر اثر موافقت میان كشورهای عرب رسما بنام خلیج عربی نامیده میشود»، یك نسخه از نشریه مزبور پیوست برای استحضار تقدیم میگردد. از طرف سفیركبیر [نام ناخوانا]»
كویت - «اداره اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه - ایران از كویت خواسته است كه خلیج عربی را بنام [به نام] خلیج فارس بنامد - كویت - خبرگزاری مصر- وزارت خارجه كویت یادداشت اعتراضیهای در باب نامگزاری [نامگذاری] خلیج به خلیج عربی از دولت ایران دریافت داشته است. دولت ایران در یادداشت خود خواسته است كه نام خلیج فارس را كه ایران استعمال میكند دولت كویت نیز استعمال نماید. سابقا هم دولت ایران نظیر چنین یادداشت اعتراضآمیزی را به دول دیگر عرب منجمله عربیسعودی - سوریه - عراق و جمهوری متحده عرب فرستاده بود. یكی از مقامات كویت درباره یادداشت ایران اظهاركرد كه رویه كویت عین رویه سایر دول عرب خواهد بود و اعتراض ایران را رد كرده و در استعمال كلمه خلیج عربی بجای [به جای] خلیج اصرار خواهد ورزید.»
اسناد شكایات حماسی مردم در مجلس
در حالی كه طبق اسناد مجلس ملی و البته آنچه پیشتر در اسناد دیپلماسی وزارت امور خارجه حكومت پهلوی دوم مشاهده كردهام، دهه ۴۰ خورشیدی و احتمالا سال ۱۳۴۳ به دلیل احتمال حمله نظامی مصر به رهبری جمال عبدالناصر به ایران، یكی از پرخطرترین دوران تاریخی ایران محسوب میشود و نیاز به پژوهشهای ژرفتر اسنادی و كتابخانهای میان دو كشور ایران و مصر دارد، در اسناد مجلس ملی و سنا مشاهده میشود كه مردم ایران در سراسر كشور نه تنها به واكنش حمله نظامی جمال عبدالناصر به كشور پرداختهاند و از آمادگی كامل برای دفاع از وطن سخن میگویند، بلكه به جعل نام «خلیجفارس» كه برای نخستینبار به نام جمال عبدالناصر، رییسجمهور وقت مصر ثبت شده است، واكنشهای ملی شدید تا حد حماسی و در قالب شعر و كاریكاتور بروز دادهاند. این رویداد در حالی است كه طبق مشاهدات و بررسیهایی كه از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۲ش. در اسناد دیپلماسی وزارت امور خارجه انجام دادهام تا آن زمان تاریخی، هنوز مقامات ایرانی از راز پشت پرده جعل نام «خلیجفارس» توسط انگلیس یعنی تا سال ۱۳۴۶خورشیدی اصلا آگاهی نداشتند. از همین روی، دوباره تاكید میكنم كه این نیاز ضروری و ملی وجود دارد تا پژوهشگران و روزنامهنگاران ایرانی و مصری در یك كارگروه مشترك پژوهشی، با تبادل اسناد تاریخی در خصوص جعل نام «خلیجفارس» به ابهامزدایی از این موضوع سیاسی بپردازند تا در نهایت با كسب آگاهی از این تجربه و آزمون تاریخی، دیگر به هیچ بیگانه فرامنطقهای كه ریشه در تاریخ استعمار دارند، اجازه ایجاد بروز مسائل امنیتی - نظامی در جهت سوءاستفاده و فرصتطلبی برای كسب منافع امنیتی و ملی خود در حوزه تمدن فرهنگهای باستانی در منطقه آسیای غربی و شمال آفریقا را كه از ارتباطات چندین هزار ساله برخوردارند، ندهند. از همین روی، در این گزارش اسنادی، در حالی كه به انتشار اسناد مجلس ملی درباره جعل نام «خلیجفارس» در قالب «شعر » كه یك بیت آن در زیرتیتر گزارش امروز منتشر شده و همچنین «كاریكاتور - تصویر1» اقدام میكنیم، به بخشی از متن چند برگ اسناد شكایات حماسی مردم در مجلس ملی و سنا نیز میپردازیم كه بدین شرح است:
آذربایجانیان مقیم طهران [تهران] - ۲۴/۲/۱۳۴۳ - «جناب آقای افتخار هشترودی سناتور محترم انتخابی آذربایجان شرقی - با ایمان اینكه جنابعالی یكی از مجاهدین باتقوی و عالم به امور مسائل روز ایران به خصوص آذربایجان بوده و در مبارزات میهنی با موكلین خود صف مقدم جبهه را انتخاب میفرمایید اینك بنمایندگی از طرف آذربایجانیان مقیم طهران (خیابان امیریه و كوی جوادیه و گمرك سیمتری) كه در حدود پنجاه هزار خانوار میباشند در مورد یاوهسرایی چند روزینامه [روزنامه] مزدور كویتی كه عواطف... میهنپرستی آنها را جریحهدار كرده طوماری با امضای قریب بیكهزارنفر [به یكهزار نفر] سرپرست خانواده آنها امضاء آمادگی خودشانرا [خودشان را] برای جانبازی در راه استقلال وطن و... اعلام.. و با یادآوری تاریخ گذشته مبارزات میهنی آذربایجان از زمان مدیها تا تشكیل اردوی قزلباش و روی كار آمدن سلسله صفویه و قدرت مقاوت ارتش چریك آذربایجان در جنگهای امپراتوری عثمانی و روسیهتزار در ایام سلطنت فتحعلیشاه و تجدید خاطرات مبارزین معاصر ما از ۵۶ سال قبل به اینطرف كه در راه استقلال میهن و نگهداری پرچم سه رنگ ایران عزیز قدم از دائره حرف فراتر نهاده و در جنگهای داخلی و خارجی عملا شركت و میهنپرستی و... خود را به اثبات رسانده و دشمنان ایرانرا [ایران را] تار مار و هوس تجاوز را بهطور همیشه در مغز آنها خفه كردهاند و در ساعات بحرانی با شجاعت موروثی سر به چوبه دار دشمنان ایران تسلیم كردن و بوسیدن طناب دار را گواراتر از سر تعظیم فرود آوردن بدشمنان [به دشمنان] دانسته و سند خیانت استقلال میهن را امضاء نكرده و سربلند بر سر دار رفته و مرزهای ایران را از گزند دشمنان مصون نگهداشتهاند برای اثبات ادعای خود شاهد زنده و مثال ارزنده شهادت حضرت آیتالله ثقتهلا اسلام تبریزی و پسران صغیر كربلای علی مسیو و آیتالله میرزا جعفر ویجویهای و هزاران نفر دیگر قربانیان وطن روز عاشورا را در تبریز باید اسم برد؟ جناب آقای افتخار نماینده محبوب آذربایجان استدعا مینماید با صدای بلند بگوش اولیای امور برسانید كه اینها فرزندان همان مردان فداكار و جانباز میهنپرست و... آذربایجان هستند و الان جدا میخواهند در این مبارزه وطنی عملا شركت و با نثار خون پاك ایرانیت خود در تاریخ صفحه جدیدی بر افتخارات [ناخوانا] خود افزوده و پیشتاز [پیشتاز] سائر مبارزین وطن باشند. با تقدیم احترام... .»
مردم خوزستان - «وزارت پست و تلگراف و تلفن - تاریخ وصول ۱۰/۱۰/۱۳۴۳ - جناب آقای منصور نخستوزیر رونوشت اداره رادیو ایران رونوشت مجلس شورایملی [شورای ملی] رونوشت مجلس سنا رونوشت روزنامه اطلاعات رونوشت روزنامه كیهان - فرمایشات جناب آقای نخستوزیر كه در مجلس سنا درباره جوابگوئی بتحریكات [به تحریكات] ضد ایرانی عبدالناصر مصری بیان فرمودید مورد تایید قاطبه ملت ایران به خصوص مردم خوزستان میباشد ما اهالی ... و وطنپرست [وطنپرست] خوزستان كه همیشه میهن عزیز خود را مانند جان و... قلب و مظهر استقلال و شرافت ملی خود میدانیم بینهایت از تحریكات پوچ و ناروای اینقبیل [این قبیل] عناصر جاهطلب و ماجراجو كه بخیال واهی خود [میخواهند] وجب بوجب [به وجب] با نثار خون خود از خانه خویش دفاع میكند اینها باید بدانند كه نیروی ملت و دولت ایران ... اینقبیل [این قبیل] افكار پلید را در نطفه خود خفه خواهد كرد بدینوسیله بار دیگر عالیترین احساسات وطنپرستی و... خود را اعلام میداریم... .»
ارامنه آذربایجان - «وزارت پست و تلگراف و تلفن - تبریز - تهران شماره ۸۱۷ كلمه ۱۱۳ تاریخ ۱۴/۱۰/۱۳۴۳- جناب آقای منصور نخستوزیر محبوب ایران رونوشت ریاست محترم مجلس سنا رونوشت ریاست محترم مجلس شورایملی [شورای ملی] با نهایت تاسف از اظهارات بیاساس جمال عبدالناصر در مورد نواحی جنوبی ایران مراتب انزجار و تنفر خود را بحضور [به حضور] تقدیم داشته و ارامنه آذربایجان امروز در كلیسای مریم مقدس تبریز جمع شده و از درگاه خداوند متعال استغاثه مینماییم كه حدود و ثغور ملك ایران... و با فداكاری عموم ایرانیان میهنپرست همیشه از گزند خائنین بینالمللی در امان باشد اتحاد و میهنپرستی مثبت ایرانیان مشت محكمی است كه بدهن یاوهگویان دیوانه وارد خواهد شد از طرف عموم ارامنه آذربایجان... .»
دیپلماسی رسانهای ایران در بنگلادش
در ادامه بررسی اسناد دیپلماسی در اداره فرهنگ و اداره اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه در سال ۱۳۴۵ش. به گزارش سركنسول ایران در داكا، پایتخت بنگلادش برمیخوریم كه در پاسخ به ادعای یك رسانه خارجی، خیلی سربسته و غیرمستقیم سیاستهای امنیتی و پنهان انگلیس در قلب دنیای عرب در منطقه خلیجفارس و جعل نام آن را به چالش كشیده كه متن این سه برگ سند، بدین شرح است: «سركنسولگری شاهنشاهی ایران - داكا [بنگلادش] - وزارت امور خارجه - اداره پنجم سیاسی - اداره اطلاعات و مطبوعات - تاریخ ۱۱/۹/۴۵ - روزنامه مورنینگ نیوز چاپ داكا در سرمقالهای به عنوان «در قلب دنیای عرب» در تاریخ ۲۳نوامبر ۱۹۶۶ ضمن پشتیبانی از كشورهای اردن و مخالفت با اسراییل متذكر گردیده: «امنیت كشورهای عربستان سعودی - ایران - كویت – در حقیقت از جانب اسراییل مورد خطر نیست، بلكه از ناحیه دیگری تهدید میشود» چون با عنوان فوقالذكر نام كشور ایران را بین كشورهای عربی كه سیاست خارجی جداگانهای دارند ذكر نموده بود لذا موقع را مغتنم شمرده پاسخی از طرف سركنسولگری تهیه و برای روزنامه مورنینگ نیوز ارسال گردید كه در تاریخ ۲۸نوامبر اقدام به درج آن نمودهاند. سه نسخه بریده روزنامه و ترجمه آن جهت مزید استحضار تلوا ایفاد میگردد. سركنسول - كیومرث وزین»
و در ادامه در پاسخ منتشر شده سركنسول ایران در روزنامه بنگلادشی نوشته شده است: «سركنسولگری شاهنشاهی ایران - داكا [بنگلادش] - سردبیر محترم روزنامه مورنینگ نیوز - در شماره مورخ ۲۳ نوامبر ۱۹۶۶ مقاله جالبی تحت عنوان «در قلب دنیای عرب» درج شده بود كه ضمن آن نامی از كشور شاهنشاهی ایران برده شده است كه برای روشن شدن ذهن خوانندگان آن روزنامه توضیح نكات زیرین لازم بنظر میرسد و خواهشمندم در اولین شماره آتیه خود مراتب را در همان صفحه درج فرمایند موجب مزید تشكر و امتنان خواهد بود.
اینكه نویسنده مقاله ضمن اشاره بواقعیت [به واقعیت] تاسفانگیز اختلاف بین كشورهای عربی و تهدید امنیت این كشورها از جانب بعضی از فرمانروایان عرب نام ایران را نیز در ردیف كشورهای مذكور برده است صحیح بنظر نمیرسد زیرا ایران یك كشور اسلامی و غیرعرب است ولی سیاست خارجی مسالمتآمیز ایران بر اساس منشور ملل متحد... مبنی بر پشتیبانی كامل از منافع كلیه مسلمانان جهان و از جمله اعراب استوار بوده است و در تمام مجامع و كنفرانسهای بینالمللی ایران عملا پشتیبانی خود را از این اصل با وضوح هر چه تمامتر باثبات رسانیده است. نویسنده مقاله مذكور نظر بملاحظاتی ضمن تشریح واقعبینانه خود نخواسته است از به وجود آورنده تراژدی كه خود بدان اشاره نموده نام ببرد و با ذكر جمله Some of The ARAB Rulers از توضیح و تشریح بیشتر خودداری كرده است اما برای روشن شدن موضوع بایستی تحقیق نمود. چه كسی سبب خونریزی و كشتار برادران مسلمان عرب در یمن میباشد و دست خود را بخون [به خون] آنان آغشته ساخته است؟
كیست كه موجبات مسابقه تسلیحاتی بین كشورهای مسلمان را فراهم آورده و این كشورها را كه بیش از هر چیز و هر وقت نیاز به توسعه اقتصادی و اجتماعی دارند وادار به تحمل هزینههای گزاف نظامی نموده است؟
كیست كه در عصری كه همه ملل آسیا و آفریقا برای كسب استقلال و حق تعیین سرنوشت خود بپا خواستهاند بمنظور تشكیل یك امپراتوری [امپراتوری] واهی و تصاحب و غارت كشورها و شیوخ عرب نقشه تجاوز و تصرف خاك آنان را در سر میپروراند و هر روز زمینههای كودتا و خونریزی و هرجومرج را در كشورهای عربی فراهم نماید؟
چه كسی است كه با كنفرانس كشورهای اسلامی ممانعت مینماید و بر علیه كشورهای مسلمان قرارداد منعقد میكند؟
چه كسی است كه برای انجام مقاصد تجاوزكارانه خود خلیج فارس را كه در تمام اسناد و كتب تاریخی و نقشههای جغرافیایی و فرهنگهای لغت و دائرهالمعارف نام آن خلیج فارس ذكر شده است خلیج عربی میخواند و حقایق تاریخی را قلب و تحریف مینماید تا بدینوسیله بر روی قصد خود مبنی بر غارت و تصاحب ثروت و منابع نفتی شیخنشینهای خلیج فارس پرده استتار بكشد؟
پاسخ بر این سئوالات را به خوانندگان خود واگذار نمایید.»
مطبوعات ایتالیا و تحولات خلیجفارس
همچنین، در متن سندی دیگر در اداره فرهنگی وزارت امور خارجه در سال ۱۳۴۶ش. نوشته شده است: «سفارت... ایران - رم - دفتر اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه - مطبوعات ایتالیا و تحولات خلیج فارس – همانطور كه طی گزارش هفته قبل راجع به انعكاس مسائل خاورمیانه در مطبوعات ایتالیا باستحضار رسید تصمیمات اخیر دولت انگلیس دائر به تقلیل مخارج عمومی این كشور و برچیدن پایگاههای نظامی بریتانیا از خاور دور و خلیج فارس در محور مندرجات جرائد ایتالیا قرار گرفته و دامنه این بحث در هفته اخیر نیز ادامه داشت باینمعنی [به این معنی] كه جرائد راست و معتدل همچنان به ابراز نگرانی نسبت به تصمیمات اخیر انگلیس و ملامت نمودن دولت كارگری ویلسون ادامه میدهند و ازجمله روزنامه معروف كوریر دلاسرا كثیرالانتشارترین نشریه روزانه ایتالیا در شماه ۲۳ ژانویه طی تفسیر مشروحی در این باره مینوسد: «از غروب و افول ستاره امپراتوری انگلیس در موقعیت سیاسی جهان فعلا بلوك چپ و دولت فرانسه ابراز خوشنودی میكنند و جهان آزاد بدون تردید نمیتواند در قبال این تصمیمات برای امنیت بعضی از نقاط حساس دنیا كه واجد موقعیت استراتژیكی است بیتفاوت بماند - كوریر دلاسرا اضافه نمود بدون تردید تصمیم اخیر انگلستان برای شیخنشینهای خلیجفارس سنگاپور، مالزیا، استرالیا، زلاند جدید هشداری بود كه به آینده امنیت مناطق خود بیشتر بیاندیشند و تردیدی نیست كه در این زمینه اقداماتی برای احتراز از مخاطرات احتمالی معمول خواهد داشت - و اما موقعیت استراتژیكی ایالات متحده امریكا در این مناطق پس از اعلام نظر انگلستان بسیار حساس گردیده و محافل امریكایی از این مقوله سخت نگرانند و اروپا نیز بیگمان [بیگمان] وجود «یك انگلستان ضعیف و حقیر» را در جنب خود نمیپسندد»... .»
همكاری مشترك مجلس و دولت
همانطور كه در آغاز سخن گفتم كه یكی از مهمترین اسناد جعل نام «خلیجفارس» به متن نامهای برمیگردد كه اردشیر زاهدی، وزیر امور خارجه وقت ایران در سال ۱۳۴۶ش. در آن خطاب به مقامات انگلیس عنوان كرده كه ما میدانیم جعل نام «خلیجفارس» كار شماست و غیره، در برگی از اسناد مجلس ملی نیز مشاهده میشود كه در سال ۱۳۴۸ش. در این زمینه همكاری بسیار نزدیكی در جهت آگاهی از یكی از مهمترین مسائل ملی كشور در بین وزارت امور خارجه و مجلس سنا وجود داشته است. چنانكه در متن این سند ملی نوشته شده است: «اداره اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه - تاریخ دفتر ثبت مجلس سنا ۲۰/ ۲/۱۳۴۸ - مقام محترم ریاست مجلس سنا - تعداد ۱۰۰جلد نشریه وجه تسمیه خلیجفارس كه در وزارت امور خارجه تهیه شده است به پیوست ایفاد میگردد. خواهشمند است دستور فرمایند در اختیار جنابان سناتورهای محترم قرار گیرد. موجب مزید امتنان خواهد بود. وزیر امور خارجه - اردشیر زاهدی»
منبع: مركز اسناد مجلس
منبع: روزنامه اعتماد
کاربر گرامی برای ثبت نظر لطفا ثبت نام کنید.
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید