نیشابور؛ مهد علم و خاستگاه عطار / مهدی محقق

1405/1/29 ۰۸:۲۴

شهر نیشابور از دیرباز تاکنون مرکز علم و دانش بوده است؛ به‌ویژه آنکه مدرسه «نظامیه» نیز در این شهر واقع شده بود. دانشمندان بزرگی از این خاک برخاسته‌اند که از جمله‌ برجسته‌ترین آن‌ها می‌توان به عطار نیشابوری و حکیم عمر خیام اشاره کرد.

شهر نیشابور از دیرباز تاکنون مرکز علم و دانش بوده است؛ به‌ویژه آنکه مدرسه «نظامیه» نیز در این شهر واقع شده بود. دانشمندان بزرگی از این خاک برخاسته‌اند که از جمله‌ برجسته‌ترین آن‌ها می‌توان به عطار نیشابوری و حکیم عمر خیام اشاره کرد.

عطار نیشابوری در زمره شاعران تراز اول ایران است. آثار به‌جای‌مانده از او، نشان از تسلط وافر وی بر فرهنگ ایرانی و اسلامی دارد؛ چرا که در اشعارش، اشارات تاریخی، علمی و فلسفی فراوانی به چشم می‌خورد. عطار آثار متنوعی خلق کرده است که کتاب‌های «اسرارنامه»، «مصیبت‌نامه»، «الهی‌نامه» و «دیوان اشعار»، از آن جمله‌اند. او افزون بر بیان اندیشه‌های عرفانی و صوفیانه در اشعار خود، اشاراتی نیز به آیات شریفه قرآن و احادیث نبوی دارد و از همین رو، یکی از شاعران ممتاز زبان فارسی به شمار می‌آید.

درباره عطار، پژوهشگران ایرانی و خارجی کتاب‌های بسیاری نگاشته و ویژگی‌های شعر و عرفان او را به‌خوبی تبیین کرده‌اند. از این منظر، عطار شاعر درجه‌اولی محسوب می‌شود که مضامین عارفانه را با تسلط بر علوم اسلامیِ عصر خویش درآمیخته است.

وی علاوه بر جایگاه شاعری و عرفانی، پزشک نیز بوده و تخلص «عطار» نیز به همین پیشه اشاره دارد. او خود در این باره می‌گوید:

«به داروخانه پانصد شخص بودند / که در هر روز نبضم می‌نمودند»

در آن دوران، تشخیص بیماری‌ها از طریق «نبض‌گرفتن» انجام می‌شد و در این زمینه آثار مختلفی نیز به نگارش درآمده است. تسلط همه‌جانبه عطار بر علوم زمانه خویش از جمله قرآن، حدیث، شعر، عرفان و تصوف، او را در میان عرفا و شعرای تراز اول ایران و جهان اسلام جای داده است.

عضو هیأت ‌مدیره انجمن آثار و مفاخر فرهنگی

منبع: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی