مقاله

کتاب «آفرینِ ادیب» که مدتی قبل به همت شرکت سهامی انتشار و با حضور شخصیت‌های فرهنگی کشور در بنیاد موقوفات افشار رونمایی شد، شامل مقالاتی از نویسندگان سرشناس و معتبر کشورمان است. در این کتاب، نویسندگانی نظیر: محمدابراهیم باستانی پاریزی، حسن احمدی گیوی، توفیق سبحانی، ژاله آموزگار، داود هرمیداس باوند، محمد صادقی، ناصر تکمیل همایون، کتایون مزداپور، شروین وکیلی، کامیار عابدی و... از زوایای مختلف به بررسی اشعار و افکار استاد عبدالعلی ادیب برومند پرداخته‌اند.‌ شاعرانی نظیر مظاهر مصفا، توران شهریاری، هما ارژنگی، خسرو احتشامی و... سروده‌هایشان را تقدیم کرده‌ و یادداشت‌هایی از سیمین بهبهانی، احمد سمیعی و بانو فرشیدافشار هم در این کتاب منعکس شده است. گردآوری این مقالات و تنظیم و نشر آن در کتاب «آفرینِ برومند»، حاصل پیگیری‌های دلسوزانه شاهین آریامنش و شرکت سهامی انتشار است.

دكتر فردوسی در پیشگفتاری كوتاه چنین توضیح داده است:«در اوایل سال ۱۳۸۵، یک رشته جشن‌ها در دانشگاه‌هایِ آمریکا و کانادا (یو سی‌ اِل ا، برکلی، شیکاگو، ویرجینیا، در آمریکا و تورونتو و مک‌گیل، در کانادا) به همّتِ بخش‌هایِ مطالعات خاورمیانه‌ این دانشگاه‌ها، و دیگر نهادهای عمومی مانند «بنیاد فرهنگی ایرانیان در کالیفرنیا»، به مناسبتِ هشتادمین سال‌روز تولّد سیمین بهبهانی برپا شد که در آن استادان و هنرمندانِ سرشناسی در ارج شعر و زندگانی سیمین دادِ سخن دادند. سیمین در این جشن‌ها حضور داشت. در جلسه‌ دانشگاه برکلی، از من نیز خواستند تا چند کلمه‌ ای در این باب صحبت کنم. آنچه می‌خوانید، متن این صحبت است خطاب به سیمین، که آن را با اندکی دستکاری ناگزیر، در اینجا و به مناسبتِ درگذشت سیمین نقل می‌کنم. »

طی سال گذشته فضای فکری و آکادمیک اتفاقات خوشایندی را تجربه کرد و گام‌های مؤثری برداشت. دیدگاه‌ها، هر چند مخالف، در محیط دانشگاه امکان عرضه یافت و به نوعی تضارب آرا شکل گرفت و استادان برای حضوری فعال انگیزه پیدا کردند و برای خود در این فضای علمی- آکادمیک سهمی قائل شدند.

اگر «اعتدال» را در معنای کاربرد عقل و دخالت اندیشه در تصمیم‌گیری در نظر بگیریم، مسلماً حامل تجربه و منطق نخبگان است، بنابراین دولت جدید در یک سال گذشته از آنجا که خود را نیازمند منطق ذخایر فکری جامعه می‌دانست، نخبگان اجتماعی را مخاطب قرار داد تا بتواند ضررهای گذشته را اصلاح کند. از این رو از دانشگاهیان خواست تا سکوت‌شان را بشکنند و مسئولیت بیشتری نسبت به مسائل جاری در کشور پیدا کنند و در عمل هم درصدد بود تا دانشگاه‌ها مجدداً رونق بگیرند و تعامل فکری برقرار شود و دانشگاهیان نقش جدی‌تری در عرصه‌های زندگی مردم و جامعه پیدا کنند.

هنینگ وزن اشعار مانوی و كلاً وزن شعر فارسی میانه و پارتی را ضربی یا تكیه‌ای تشخیص داده است. از آخرین پژوهشها این نتیجه به دست آمده كه در اشعار پارتی و به احتمال قوی، هم در اشعار پارسی میانه، هر بیت شامل دو مصراع است و در هر مصراع دو كلمه اصلی است و تكیة آنها بر روی هجای آخر است.

روزهای پنج تا هفت شهریورامسال دانشگاه پیام نور خراسان شمالی(مركز بجنورد) میزبان دهها تن از استادان نامدار و پیش كسوت و نیز جوان زبان و ادبیات فارسی و اعضای محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی است كه با ارائه مقالات و پژوهش های تازه خود گامی ماندگار و تاثیرگذار در ترویج زبان و ادب فارسی برمی‌دارند.

در یكی از روزهای آغازین خردادماه خبر شدم كه كتابی به ‌نام «یادگارنامه دكتر محمد محمدی‌ملایری» توسط انتشارات توس و به كوشش دوست عزیزم آقای محسن باقرزاده منتشر شده است كه من تا آن روز از وجود این كتاب ناآگاه بوده‌ام. الحق كه جناب باقرزاده زحمت كشیده‌اند و من به عنوان برادرزاده استاد محمدی از ایشان سپاسگزارم و بدیشان دست‌مریزاد می‌گویم.

آنچه در پی می‌آید، نمونه‌هایی از تأثیرات فرهنگی ایران است كه از اواخر دوره ساسانی و با عبور گروهی از پناهندگان ایرانی از چین، به ژاپن راه یافت، به روایت كتاب «آسوكا و پارس» (پیشروی فرهنگ ایران به شرق). متن حاضر تلخیصی بسیار فشرده از فصل نخست كتاب است.

در سالگرد انفجار ساختمان نخست‌وزیری در 8 شهریور 1360 و شهادت رجایی و باهنر، همیشه این سئوال که چرا رجایی با آن همه سابقه سیاسی فرصت نوشتن خاطرات سیاسی خود را نیافت، ذهن محققان تاریخ معاصر را بخود مشغول می‌کند. رجایی از جمله معدود چهره‌هایی است که با بسیاری از گروههای سیاسی مسلمان رابطه حسنه و نزدیکی داشت اما پس از انقلاب و پذیرش مسئولیت‌های مختلف، مجالی برای نوشتن خاطرات سیاسی خود نیافت. رجایی فعاليت‌های سياسی خود را با شرکت در جلسات تفسير قرآن و سخنرانی‌های آيت‌الله طالقانی در مسجد هدايت، همکاری با اعضای نهضت آزادی، روحانيون مبارز، بنيانگذاران سازمان مجاهدين خلق و بقايای هيئت‌های مؤتلفه اسلامی دنبال می‌کرد. در جو اختناق سال‌های 1342 تا 1346 که فعاليت‌های سياسی رو به رکود نهاده يا زيرزمينی شدند، فعاليت‌های رجائی نيز به طور چشمگيری کاهش يافت و فقط به شرکت در بعضی جلسات مذهبی و سخنرانی محدود گرديد. از سال 1346 تا آذر 1353 که مجددا دستگير و تا آستانه انقلاب‌اسلامی زندانی گرديد، فعاليت‌های سياسی خود را افزایش داد.

جنگ دوم جهانی دوسالی پس از آغازش در اروپا به ایران رسید. ساختار سیاسی ایران در آن زمان، ساختاری یکهسالار بود. هرچند بر متن قانون اساسی مشروطه قرار بود پادشاه سلطنت کند و نه حکومت، اما روال حکومتداری به گونه ای دیگر بود. تقریبا ده سالی میشد که رضاشاه با تکیه بر تجدد آمرانه، بخشهایی از قانون اساسی مشروطه را به کناری نهاده بود.