مقاله

کتاب «فی رحاب اهل‏البیت» با ذكر ویژگیهای روش اسلامی بررسی تاریخ، آغاز می‏شود و معیارهایی را برای پاكسازی میراث فرهنگی و علمی گذشته به دست می‏دهد. سپس از این موارد، بحث می‏شود: مواضع اسلام از آغاز دعوت و هجرت، اصول پنج‏گانه وصیت امام علی(ع)، مصحف فاطمه و بررسی خطبه حضرت زهرا(ع). مؤلف آنگاه به حضرت زینب(ع) و نقش زن در اسلام می‏پردازد و به روشنگری در زمینه صلح امام حسن(ع) و سفارشهای آن حضرت اقدام می‏كند. سرانجام درسهایی را از كربلا، یاران امام حسین(ع) و شعارهای قیام حسین بیان می‏كند.

مدتی است از بزرگی آموخته‌ام كه هرشب جمعه (البته آن بزرگ می‌گفت هرشب) برای تمام كسانی كه در این روز از دنیا رفته‌اند، نماز شب اول قبر می‌خوانم و از خدا می‌خواهم هر كس را در سرتاسر جهان ـ چه مسلمان و چه نامسلمان ـ از دنیا رفته است، به بركت این نماز خالصانه و بدون نفع فردی و طلب و طمع بهشت، از هول و وحشت قبر به دور بدارد و به همه مردگان زمین كه بنده خدا هستند، آرامش و سكینه‌ عطا و عنایت فرماید. چه لذتی بالاتر از اینكه با نمازی بشود هزاران نفر را از هول و هراس قبر برهاند؟

در طول تاریخ همه کسانی که در علوم، به‌طور عام، و در علوم انسانی، به‌طور خاص، کار کرده‌اند، همواره، چه آگاهانه و چه ناآگاهانه با «پارادایم» سر و کار داشته‌اند. بنابراین مفهوم پارادایم و مصداق آن، پدیده نوظهوری در تاریخ علم و علوم انسانی نیست. اما از زمانی که «توماس کوهن» این سؤال را طرح کرد که انقلاب چه زمانی در علم رخ می‌دهد؟ - و خود پاسخ داد که این انقلاب زمانی اتفاق می‌افتد که پارادایم تغییر کند - آن وقت توجه به پارادایم آگاهانه‌تر شد و بحث‌های فراوانی درباره آن صورت گرفت. در واقع، پیش از توماس کوهن، پارادایم در معرفت‌های درجه اول همواره وجود داشت؛ اما با توماس کوهن یک معرفت درجه دوم ناظر به پارادایم پدید آمد و آن این که باید به خود پارادایم پرداخت و دید که پارادایم‌ها چگونه پدید می‌آیند؟ چگونه نابود می‌شوند؟ چگونه جا به یکدیگر می‌سپرند؟ و چه تحولات عمیقی ایجاد می‌کنند؟

روزه در دین یهود برای ندامت از گناهان و یادبود فاجعه های تاریخی، در دین مسیح برای ندامت و تطهیر، و در دین اسلام برای نیل به پرهیزکاری، در زمان ها و شکل های متفاوت به جا آورده می شود.

يكی از رويدادهای مهم تاريخ انقلاب اسلامی، كودتای نوژه بود. اين كودتا به دليل آنكه قرار بود از پايگاه هوايی شهيد نوژه همدان آغاز شود به كودتای نوژه معروف گرديد. به گفته سران كودتا مدتی بر سر تقدم كودتا يا آغاز جنگ تحميلی بحث شد و سرانجام طرح كودتا بر شروع جنگ ارجحيت يافت. اين كودتا چنان دقيق طرح‌ريزی شد كه سازمان سيا موفقيت آن را قطعی می‌دانست و حتی اعلاميه‌های پيروزی آن در منازل برخی از كودتاچيان آماده شده بود. طرح اين كودتا از جمله تلاش‌هايی بود كه سازمان سيا، رژيم بعث عراق، كشورهای حاشيه جنوبی خليج ‌فارس و تعدادی از مخالفين نظام جمهوری اسلامی بطور مشترك آن را طراحی كردند كه پيش از دستيابی به هر گونه هدفی، كشف و با شكست روبرو شد.

پس از انتخاب دكتر فرجی دانا از سوی نمایندگان مجلس شورای اسلامی به عنوان وزیرعلوم، تحقیقات و فناوری، یكی از مسائل مهم برای ایشان شیوه انتخاب رییسان دانشگاه‌ها بوده است. رییس دانشگاه بالاترین مقام اجرایی یك دانشگاه است. در دنیا، دو روش برای انتخاب رییسان دانشگاه وجود دارد: روش انتصاب و روش انتخاب. هر دو روش نیز دارای مزایا و كاستی‌هایی است. روش‌های انتخابی نیز متنوع و گوناگون است: روش انتخاب از سوی هیات امنا، روش انتخاب از سوی اعضای هیات علمی و كاركنان، روش انتخاب از سوی هیات علمی، كاركنان و دانشجویان. برای نمونه، در برخی دانشگاه‌های امریكا، دانشجویان می‌توانند رییس دانشگاه را عزل كنند.

حسین وجدانی در ترجمه جلد پنجم مجموعه «فی رحاب أئمه اهل‏البیت» اثر علامه سیدمحسن امین(1282-1371ق)، با عنوان «سیره معصومان(ع): امام حسن، امام حسین، امام زین‏العابدین علیهم‏السلام»، به بررسی و تحلیل سیره سیاسی امام حسن(ع)‏؛ سیره امام حسین(ع)‏؛ و سیره امام سجاد(ع)‏ پرداخته است. «باب زندگانی امام حسن مجتبی كریم اهل‏بیت(ع)» ترجمه کتابی از محمدباقر بن محمد اكمل بهبهانی (1118-1205ق) با عنوان «الدمعه الساكبه فی احوال النبی والعتره الطاهره» است که با ترجمه‏ ابراهیم سلطانی‏نسب منتشر شده و در آن به زندگینامه امام حسن(ع)‏ پرداخته شده است.

وطن، وطن بزرگ اسلامی است، نه مرزهای خاكی؛ و عرب و هندی و ترك و عجم همین اندازه كه مسلمان باشند، از یك قومیت‌اند. به نظر او اسلام، دین نجات‌بخش بوده است، دین مردمی ساده كه امپراتوری‌های متفرعن و اشراف‌منش را سرنگون كردند، نظامهای كهنه را درنوشتند و قیصر و كسری را بر خاك افكندند. انسان واقعی در نظر او كسی است كه در دایره شرایع اسلام عمل كند. غازیان گذشته اسلام در چشم او قهرمان نمونه‌اند و آرزو می‌كند كه ای كاش مسلمانان كنونی از آن خصلت مجاهد بویی برده بودند.

در شب اول ماه مبارك با خودم تاملاتی داشتم و می‌گفتم كه جای آن دارد كه در كشورهای اسلامی حلول ماه رمضان را چراغانی كنند و چه جشنی بالاتر از اینكه همه بندگان خدا از كافر و مسلمان به مهمانی خالقشان وارد گردند تا آمرزیده شوند؟ دعای وداع امام سجاد را ببینید كه چگونه با غم و غصه و تعابیری سوزناك از رفتن این ماه سخن می‌گوید!

اسطوره های دولت ملی ( یا دولت ملت ها) (nation - state) از قدرتمندترین اسطوره هایی هستند که انسانیت در طول حیات خود در چارچوب های شناختی و زبان شناختی بر پا کرده است و این قدرت را باید حاصل توانایی های خارق العاده این اسطوره ها در درونی کردن ایدئولوژی «ملی» در کنشگران زیر قدرت آنها به حساب آورد. خیالین بودن این برساخته ها که بندیکت آندرسون در کتاب «جماعت های خیالین » خود به خوبی آن را تشریح و تحلیل کرده است، به دلیل مادیت بخشیدن به ساختارهای خیال، در طول یک محور زمانی است که از منشاء این دولت ها آغاز می شود و به تدریج از یادها می رود و به قول فوکو و بوردیو، «فرهنگ» ی است که خود را به قالب «طبیعت» و امری «ابدی و ازلی» در می آورد یا به قول بارت «زبان» ی که به یک «واقعیت ملموس و محسوس» بدل می شود.