مقاله

ظهور گروه‌های تکفیری - سلفی در خاورمیانه، پدیده نوپایی است که پس از اشغال افغانستان توسط اتحاد جماهیر شوروی در حدود سه دهه پیش خود را نمایاند. پس از افغانستان در آسیا، نوبت بوسنی‌وهرزگوین در قاره اروپا بود که پذیرای جنگجویان سلفی باشد که به انگیزه دفاع از مسلمانان بوسنی وارد بالکان شدند و به این ‌ترتیب سلفی‌ها به‌تدریج توانستند در گستره‌ای قابل‌توجه در آسیا و آفریقا و سایر نقاط دنیا فعالیت‌های خود را تشدید کنند.

اجازه دهید یک‌بار دیگر از تاریخ بیاموزیم. نهضت‌های ترجمه پیشین چرا شکل گرفتند؟ به‌طور مثال چه انگیزه‌ای موجب شد که مسلمانان این همه آثار غیرعربی را به عربی درآورند؟ و از آن جالب‌تر، چه شد که یونانیان که زمانی آثارشان به عربی و سریانی ترجمه می‌شد، شماری از آثار عربی و فارسی را به یونانی ترجمه کردند؟ پیش‌تر در مقدمه مقاله «ترجمه از عربی و فارسی به یونانی» کوشیده‌ام به این پرسش پاسخ دهم.

لوئیس پل پویمن(1935ـ2005) فیلسوف امریکایی، در زمینه اخلاق و فلسفه دین فعالیت می‌کرد و نامش به سبب گزیده‌ها و متون فلسفی‌اش که در بیش از شصت دانشگاه جهان، به طور گسترده‌ای برای اهداف آموزشی مورد استفاده قرار گرفته بسیار شناخته شده است. وی می‌کوشید نشان دهد چرا انسانها با موضوعات بحث‌انگیز زمان مخالفند و با بررسی ریشه‌ها بر آن بود كه دیدگاههایی متعادل را مطرح سازد. این مطلب پیشتر در ماهنامه «اطلاعات حكمت و معرفت» به چاپ رسیده است.

«علوم قرآن» اصطلاحی است برای مسائلی كه پیرامون ابعاد گوناگون قرآن كریم، مطرح شده است؛ هر مسأله‌ای، موضوعی از موضوعات قرآن را به بحث می‌نهد كه با موضوع مسأله دیگر، تفاوت دارد. بنابر این مسائل یاد شده درباره موضوعات مختلف و گوناگونی است و هر مسأله‌ای، موضوع ویژه خود را دارد و جز در محور اصلی یعنی قرآن كریم، ارتباطی با سایر مسائل ندارد. از این روی، مسائل قرآن تشكیل‌دهندة چند علم است و نه صرفاً یك علم و در یك موضوع.

ادیب از شعرایی است كه باید او را تبلور فرهنگ اسلامی و ایرانی در عصر حاضر دانست. سخنسرایی است معنی‌آفرین، مضمون‌یاب، نكته‌سنج و سخن‌شناس، بیانگر ناهنجاری‌ها و اوضاع آشفته و پریشان ایران از شهریور سال 1320 تا 1357 شمسی.

«قبل از ورود در بحث باید از دو سوء تفاهم احتمالی جلوگیری شود یکی اینکه چون رسیدن به اعتدال و اقامت در آن آسان نیست و در این نوشته قدری از دشواری‌های سیر در راه اعتدال بیان شده است شاید خواننده نظر نویسنده را بدبینانه بداند و حتی آن را مغایر و متضاد با گفتار سیاسی که از امید به برقراری اعتدال می گوید بیابد. مطالب این نوشته در تأیید آن سیاست و در جستجوی راه یا راه‌های پیشرفت و تحقق آنست این نوشته فلسفه است و فلسفه و سیاست دو زبان متفاوت دارند و اگر این تفاوت درک نشود شاید گاهی موافقت‌ها را مخالفت و مخالفت‌ها را موافقت تلقی کنند.

دوره ای مهم که برای اولین بار، قوایی به نام «مجلس» در کنار نظام پادشاهی قرار می گرفت و بدیهی است که این موضوع هرگز به مزاج پادشاهان خودکامه که خود را نقش اول امور مملکت می دانستند، خوش نمی آمد و تحت هیچ شرایطی حاضر به پذیرش آن نبودند؛ اگرچه جرقه های اولیه انقلاب یا نهضت مشروطیت در دوره ناصرالدین شاه شکل گرفت ولی بعدها پسرش مظفرالدین شاه قاجار، خواسته عموم مردم را پذیرفته و در نهایت فرمان صدور آن را امضا کرد. فرمانی که منجر به ساخت «عدالتخانه» شد و آن را به دلیل اسم امضاکننده آن «عدل مظفر»(به حساب حروف ابجد 1324 که سال صدور و امضای فرمان آن است) نامیدند.

اگر از داعش بپرسیم مبناهای تئوریک شما چیست؟ در پاسخ ما حداقل مبناهای کلامی و فقهی زیرا برخواهند شمرد: ۱- خداوند از طریق قرآن و حدیث، اوامر و نواهی ثابت و ابدی خود را به همۀ انسان‌ها ابلاغ نموده و بر آنان واجب کرده در همه عصرها و در همه قلمرو زندگی فردی و اجتماعی بدون استثنا آنها را به کار بندند.

از میان شعرهای گنجینه ی فارسی، شعرهایی هم به نام «قسمت‌نامه» به جای مانده است که با کمی گذشت می‌توان آن را از انواع شعر فارسی برشمرد که در بیش تر کتاب‌هایی که در زمینه ی تقسیم‌بندی شعر فارسی نوشته شده، جایی برای آن در نظر گرفته نشده است.

اشاره: آنچه در پی می‌آید، نمونه‌هایی از تأثیرات فرهنگی ایران است كه از اواخر دوره ساسانی و با عبور گروهی از پناهندگان ایرانی از چین، به ژاپن راه یافت، به روایت كتاب «آسوكا و پارس» (پیشروی فرهنگ ایران به شرق). متن حاضر تلخیصی بسیار فشرده از فصل نخست كتاب است.