مقاله

این روزها سخن از مرکزدائرة المعارف بزرگ اسلامی و آیندۀ آن نَقل هر محفل و مجلس است .به سهم خودم از این که مشکلات مرکز به دغدغۀ بیشر رسانه ها و شبکه های مجازی و شماری از اهل قلم و دلسوزان فرهنگ در عرصۀ عمومی تبدیل شده است ، بسی خرسندم ؛ اما ای کاش به قول مولانا اهل قلم اسرار مرکز را از درون آن می جستند و از ظن خود یار این نهاد فرهنگی نمی شدند.

از منظر هایدگر ابژه‌های ذهنی بر ابژه‌های عینی اولویت هستی شناختی دارند؛ جهان ذهنی، جهانی انتزاعی، غیر قابل بررسی و دسترس‌ناپذیر نیست، بلکه جهان ذهنی نیز دارای عینیّت است و عینیّت‌های آن در جلوه‌های صوری ابژه‌های عینی منعکس می‌شود. لذا ذهنیّت حقیقت بوده و دارای اصالت است؛ معنا براساس چنین اصالت ذهنیّتی به دنیای پیرامون انسان از سوی خود انسان بخشیده می‌شود.

تاریخ اندیشه سیاسی در ایران یکی از پرنوسان ترین و در نتیجه جذاب ترین حوزه های مطالعاتی است. ایران به عنوان یکی از قطب های فرهنگی و مذهبی خاورمیانه است که یک دگرگونی را از نظام سلطنتی سنتی به نوعی از نظام های جدید تجربه کرده است، دگرگونی ای که در بسیاری از کشورها اتفاق افتاده اما روایت ایران به دو دلیل خاص است: ۱) سابقه تاریخی – تمدنی و ۲) تفاوت مذهبی

تاریخ سلاطین عجم یكی از آثار وقار شیرازی، پسر وصال شیرازی، در دوره بازگشت ادبی و سده سیزدهم هجری است. این اثر به دلیل هماهنگی و هم گامی با موج ادبی زمانه ی نویسنده از جایگاه ویژه ای برخورداراست. این اثر تاریخ ایران باستان را همانند الگوهای مورد استفاده خود در چهار دوره پیشدادیان، كیانیان، اشكانیان و ساسانیان مورد بررسی قرارداده و در آن تلاش كرده تا سبك خراسانی و زبان فارسی سره را در نوشته خود به كارگیرد

توتون و تنباکو پس از کشف قاره امریکا ظاهراً به‌وسیله سوداگران پرتغالی و هندی از بنادر جنوب به ایران آورده شد. کشت این محصول در دوره صفویه رونق یافت و در اواسط سلطنت شاه عباس اول مرسوم شد. شاه عباس در سال 1027هجری قمری به موجب فرمانی کشیدن توتون و تنباکو را قدغن کرد اما پس از مرگ او این امر دوباره از سر گرفته شد.

آقاعلی مدرس از بزرگترین حکما و مدرسان حکمت در قرن سیزدهم هجری قمری است که به وسعت دانش و قدرت تحقیق و نوآوری در عرصه‌ حکمت متعالیه شهره است. پدرش ملاعبدالله زنوزی (۱۲۵۷ق) در زنوز ـ قریه‌ای در ۱۷ کیلومتری شمال مرند تبریز ـ به دنیا آمد. تحصیلات خود را در خوی آغاز کرد. سپس به کربلا رفت و به محضر درس آقا سیدعلی طباطبایی ـ صاحب ریاض‌المسالک ـ رسید

جلوه های متعدد و متنوعی از فرهنگ و تمدن باستانی ایران،پس از اسلام نیز به حیات خود ادامه داده و استمرار یافته اند.البته بسیاری از آنها مغایرتی با فرهنگ اسلامی ندارند و با آن نیز عجین و هماهنگ شده و به عبارت بهتر در خدمت آن فرهنگ در آمده اند.لذا ما در ایران،شاهد خدمات متقابل اسلام و ایران می باشیم (مطهری).

زن و خویشکاری های او، یکی از موضوعات مهم و دقیق مباحث اسطوره شناسی و حماسی است، به گونه ای که کارل گوستاو یونگ، زن – مادر را یکی از کهن الگوهای خود معرّفی کرده است. در اساطیر ایران و جهان، زنان نقش های مختلف و متعدّدی دارند که بر اساس جوامع و فرهنگ های آن ها، گاهی این نقش ها با یکدیگر تفاوت دارند. خویشکاری های زنان در اساطیر، به شکل خویشکاری های الهه ها و ایزدبانوان به منصة ظهور در می آید و در حماسه ها به صورت اعمالی که از زنانی شاخص سر می زند.

اصطلاح «بویاترنج» تنها یک بار در شاهنامه فردوسی به کار رفته است. این اصطلاح بیانگر داستان اسطوره ای مستقلی است که در شاهنامه نیامده است. با بررسی ادبیات اوستایی، متون پهلوی، روایات فارسی زردشتی و حماسه های شفاهی می توان سه سرچشمه برای این اسطوره در نظر گرفت:

شاهنامۀ حکیم ابوالقاسم فردوسی، با توجه به زمان و مکان نامحدودی که دارد حوادث متنوعی را ترسیم کرده است. در قبال این تنوّع حوادث، افراد زیادی با کنش و واکنش های انسانی متفاوت در این اثر، ایفای نقش می کنند؛ بنابراین شاهنامه، بستر مناسبی برای پژوهش محققانیست که علاقه مند تحقیقات بین رشته ای از جمله ادبیّات و علم روان شناسی شخصیّت ها هستند.