28 مرداد مصادف با شصت و چهارمین سالروز براندازی دولت مردمی دکتر محمد مصدق در سال 1332 است. طی سالیان گذشته باوجود انتشار اسناد داخلی و خارجی در این زمینه هنوز بسیاری از اسناد و مدارک محرمانه و نیمه محرمانه وقایع مرداد 1332 سر به مهر مانده که متأثر از ملاحظات سیاسی و امنیتی است.
روایت اول: وقتی صحبت از محمد مصدق و ایرج افشار پیش آمد ناصر تکمیلهمایون تقدیمنامه کتاب «خاطرات و تأملات مصدق» را نشانم داد که بر آن افشار نوشته بود: «برای تکمیلهمایون که مصدق را بهتر بشناسد.»
نیمه مرداد و هوای داغ تابستان قرار ملاقات را در یک میانه پیش از نیمروز گذاشتیم. سالها در اندیشه چنین قراری بودم و هربار کاهلی و تنبلی از سویی و فراهم نبودن شرایط این ملاقات را به تأخیر انداخته بود
ماه مرداد هر ساله یادآور دو اتفاق مهم در تاریخ معاصر ایران است. پیروزی یک نهضت بزرگ البته ناکام و شکست نهضتی دیگر که آخرین تلاش برای نجات مشروطیت و استیفای حقوق ملت ایران که توسط استعمار انگلیس غصب و غارت شده بود. ملی شدن صنعت نفت نهضتی ضد استعماری و در عین حال ضد استبدادی بود که در رأس آن دو شخصیت مشروطه طلب یعنی دکتر مصدق و آیتالله کاشانی قرار داشتند.
برای خیلیها جنگ یعنی اسلحه، آرپی جی، صدای تیر، خاکریز، انفجار خمپارهها و خیلی چیزهای دیگر که صحنههای عریان جنگ را به تصویر میکشند، اما واقعیت امر این است که جنگ ابعاد زیادی دارد که هرچند به شکل پنهان اما تأثیر مهمی در روند پیروزی و شکست دارد. یکی از مهمترین ابعاد پنهان در جنگ بعد جنگ روانی است. مقوله جنگ روانی نه تنها در ارتشهای مدرن امروز بلکه در طول تاریخ بشریت در تمام جنگها موضوعیت داشته است
بنا به گفته مشهور، احزاب در ایران، سابقه چندان درخشانی ندارند و با وجود حضور فعال در بسیاری از حوادث تاریخی پس از انقلاب مشروطه، نتوانستهاند آنطور که باید و شاید، تأثیرگذار باشند.
با گذشت شصت و چهار سال از نهضت ملی ایران و کودتای 28 مرداد 1332، هنوز روایتهای شنیده نشده و اسناد ناخوانده از این واقعه تاریخ معاصر ایران وجود دارد که میتواند در جهت درک بهتر و دقیقتر این برهه از تاریخ مملکت، مفید باشد؛ یکی از این روایتهای ناشنیده، خاطرات استاد سید عبدالله انوار، مترجم و نسخه شناس برجسته معاصر است؛ متن پیش رو نیز چکیده مصاحبهای است که نگارنده در باب نهضت ملی ایران و وقایع روز کودتای 28 مرداد با استاد انوار بهعمل آورده که به صورت متن نوشتاری خلاصه و تنظیم شد و در ذیل میخوانید
نیشابور، یکشنبه 27 مرداد ماه سال 1319، منزل محمدغفاری، ساعت دو بعدازظهر، استاد کمالالملک در خانه برادرزادهاش، چشم از جهان فرو بست و پس از 93 سال زندگی پربار، همراه با مشقت و سختی- که بخشی از آن، فوت فرزندانش بود- کارنامه حیات خاکیاش بسته شد، اما هنر بیبدیلش، به روزگاران باقی خواهد ماند.
كلمه مشروطیت كه در فرهنگهای فرنگی مقابل constitution (كنسطیطوسیون) قرار گرفته امروز در علم سیاست به روشی اطلاق میشود كه سرنوشت سیاسی و اجتماعی افراد اجتماع را به عهده خود افراد میگذارد و آنها نیز زندگی خود را تحت قواعدی به نام قانون اداره میكنند؛ آن قانونی كه از خود آنها نشات گرفته و از جهان ماورای آنها نازل نشده است و این قوانین نیز در طول تاریخ با تغییر روابط افراد متغیر میشوند
کتاب «تاریخ ادبیات ایتالیایی در ایران (کتابشناسی آثار ادبی ایتالیا در ایران)» تمام آثار ادبی ایتالیایی که به فارسی ترجمه و چاپ شدهاند را معرفی میکند.
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید