اخبار

موضوع گفت‌وگوی پیش‌رو درباره «روشنفکر قلمرو عمومی» است. قلمرویی که معتقد است برای‌گذار از جامعه سنتی به‌سوی مدرن باید از ابزاری به‌نام «نقد» بهره برد. یورگن هابرماس فیلسوف آلمانی متعلق به مکتب فرانکفورت است که یک‌بار هم در سال 81 به ایران سفری داشته است؛ البته سفری با حاشیه‌های مخصوص خودش. فیلسوفی که «شاهرخ حقیقی» محقق حوزه اندیشه هنگام سخن گفتن از او نمی‌تواند علاقه‌اش را به هابرماس پنهان کند. با حقیقی گذری کرده‌ایم به اندیشه‌های هابرماس 80 ساله؛ اندیشه‌ای که او معتقد است برای تمام جوامع از جمله ایران کاربرد دارد و به‌همین علت است که او را روشنفکر قلمرو‌عمومی می‌دانند. حقیقی با حوصله‌ای که من کمتر در خود سراغ دارم به پرسش‌ها پاسخ می‌دهد، با وسواسی که به‌نظر می‌رسد باعث علاقه‌مندی‌اش به فلسفه شده است. شاهرخ حقیقی پس از دریافت لیسانس در رشته اقتصاد از دانشگاه تهران، ایران را به قصد تحصیل در رشته ادبیات تطبیقی ترک کرد و به آمریکا رفت. او بسیار زود دریافت که حوزه پژوهشی موردعلاقه‌اش فلسفه است.

گره تدفین «ریچارد فرای» در اصفهان هرروز کورتر می‌شود. به نظر می‌رسد در صورت ادامه سکوت رییس دولت یازدهم این ماجرا پیچیده‌تر هم خواهد شد. هرچند که تازه‌ترین خبر این است که یک مقام آگاه در وزارت امورخارجه اعلام کرده است که این وزارتخانه درخواست خانواده ریچارد نلسون‌فرای را به مسوولان منتقل کرده و دیگر امور آن برعهده ارگان‌های ذی‌ربط است. درحالی‌که در روزهای گذشته برخی چهره‌های شناخته‌شده فرهنگی چون دکتر سیدکاظم موسوی‌بجنوردی و دکتر سیدمصطفی محقق‌داماد و نمایندگان کمیسیون فرهنگی خواستار انتقال و تدفین این استاد دانشگاه در کنار زاینده‌رود شدند؛ هشت‌نفر از نمایندگان اصفهان در مجلس در نامه‌ای خواستار جلوگیری از این اتفاق شدند.

شاید وقتی که «ریچارد نلسون‌فرای» داشت وصیت خود را تنظیم می‌کرد هرگز گمان نمی‌کرد آخرین خواسته او برای دفن در کنار استادش «آرتور پوپ» به موضوعی سیاسی تبدیل شود؛ موضوعی که برای تحقق و عدم‌تحقق آن در نهایت، تصمیم رییس‌جمهوری ایران آن گره کار را باز کند؛ گرهی که فعلا با سکوت حسن روحانی نسبت به این موضوع هر روز پیچیده‌تر می‌شود. «فرای» هشتم فروردین در «بوستون» درگذشت و پیکرش از آن روز تا امروز که 25 فروردین است در سردخانه بیمارستان منتظر صدور اجازه حمل به ایران است.

اسلام به عنوان دینی تمدن‌ساز و فرهنگ‌ساز همواره شرایط و لوازم توسعه‌ اقتصادی را با توسعه‌ فرهنگی ملازم دانسته است. مهم‌ترین فعالیت نظام برنامه‌ریزی و مدیریتی برای توسعه‌ اقتصادی و فرهنگی در جامعه باید ناظر به یافتن راه‌حل‌هایی فرهنگی و ایدئولوژیک برای توسعه‌ اقتصادی باشد. به بیان دیگر، تا زمانی که نحوه‌ نگرش یا همان فرهنگ افراد جامعه، صرفاً نگرشی مادی و منفعت طلبانه باشد، توسعه‌ اقتصادی محقق نخواهد شد.

استاد دانشگاه تهران با تأکيد بر اين که پيشرفت علمي در گرو ورود به نظام هاي علمي جهاني و تعامل گسترده با جهان است، گفت: پيشرفت علمي امروز ما به صورت تصنعي و کمي با چاپ مقالات به اصطلاح علمي در مجلات مختلف، ممکن است اتفاق بيافتد اما واقعيت اين است که اينها صرفا وقت تلف کردن و از ميان بردن سرمايه است. آن هم به گونه اي که گريزي روشن از عقلانيت را در همه ابعادش نشان مي دهد.

‏پدر علم حقوق ايران گفت: ما براي رسيدن به عدالت نيازمند نظم و عقل هستيم و بايد کاري انجام دهيم تا اعتبار قوانين‌مان متزلزل نشود.

در نامه تنسر به گشنسب، تنسر نفر دوم كشور پس از اردشیر بابكان است كه هم وزیر و هم موبدان موبد دستگاه حكومت ساسانی است. وزیر همواره در كنار شاه است؛ ولی وزیران باید مراقب رفتار و كارهای خود باشند و از او فرمانبری كنند. شاپور، وزیر خود را به خراسان فرستاد تا باشندگان آنجا را به اطاعت از او فراخواند. وزیر به خراسان رفت و به‌اندازه‌ای با مردم خوش رفتاری كرد كه او را بیش از شاپور خواستار شدند؛ سپس با بزرگان خراسان نزد شاپور بازگشت. شاپور كه از ماجرا خبر داشت، ناگهان سر وزیر را برید و پیش پای بزرگان خراسان افكند و آنان از بیم جان مطیع شاپور گشتند!

استاد مطهری نکته ظریفی بیان کرده است با این مضمون که خط مشی خلفای عباسی از ایرادات بسیاری برخوردار بود و ائمه معصومین(ع) آن موضوعات را به کرات عنوان کرده و از آن برحذر می‌داشتند. در همان دوره بود که ترجمه متون از زبان یونانی به عربی شروع شد. در واقع ترجمه متون تنها موردی بود که ائمه(ع) آن را تأیید فرموده و ایرادی به آن وارد نکردند. آن بزرگواران فراگیری هر چیزی را که کیان اسلام به آن بسته باشد، تشویق مي‌كرد ند؛ بنابراین می توان گفت مهمترین عامل در پیشرفت تمدن اسلامی، قرآن و سنت بود که سفارش مي‌كردند: آن را از هر جایی فرا بگیرید.

با وجود اقبال عمومي به آثار فلسفي و نظري و بازار داغ علوم انساني در ايران، اكثر اين آثار يا ترجمه هستند يا رويكردي ترجمه‌يي دارند و عمدتا به مسائل و مشكلات ساير جوامع (به ويژه جوامع غربي) اختصاص دارند يا مسائلي جهاني را مد‌نظر دارند و كمتر به مسائل جامعه ايران اختصاص دارند.

صفحه اول روزنامه های امروز سه شنبه 26 فروردین