اخبار

نخستین چاپ کتاب «فیض روح‌القدس: گزیده‌ای از میراث شیعی ادبیات عرب» با تحقیق و ترجمه مهدی امین فروغی در 13 فصل به همت دفتر نشر فرهنگ اسلام منتشر شد.

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی نشست «روش‌شناسی نائینی به مثابه الگوی تولید اندیشه» را برگزار می‌کند. در این نشست فرآیند تاثیر‌گذاری تفکر میرزا محمدحسین نائینی در تولید اندیشه بررسی می‌شود.

رضا داوری‌اردکانی، استاد ممتاز فلسفه دانشگاه تهران در سلسله گفت‌‌و‌گوهای خود با حامد زارع به برخی پرسش‌ها درباره فلسفه و فرهنگ پاسخ داده است. زارع مجموعه این گفت‌و‌گوها را در کتابی مستقل با عنوان «آفاق فلسفه در سپهر فرهنگ» از سوی نشر ققنوس منتشر کرده است.

عباس مخبر، مترجم کتاب «شناخت کوروش، جهانگشای ایرانی» و اسطوره‌شناس از پایان تالیف کتاب «مبانی اسطوره‌شناسی» در دو ماه آینده خبر داد.

علی بلوکباشی، رئیس بخش مردم‌شناسی دایره‌المعارف بزرگ اسلامی در یادداشتی که در اختیار ایبنا قرار داده، آورده است: کتاب در رسانه‌های نوشتاری، تصویری و گفتاری ما به ویژه صداوسیما جایی محدود دارد. رسانه‌ها کمتر به کتاب و اهل قلم اهمیت می‌دهند و برنامه‌هایی با محتوای کتاب را هم به بهانه نداشتن مخاطب حذف می‌کنند.

فرافكني علل توسعه‌‌نيافتگي تاريخي ما به بيگانگان، استعمار، موقعيت جغرافيايي يا نخبگان سياسي تنها با ايجاد توهم دانايي ما را از فهم ريشه‌هاي اصلي مشكلات مان باز مي‌دارد. تاكيد نابجا بر يكي دو مفهوم مثل امتناع تفكر يا زوال انديشه يا جامعه كوتاه‌مدت و تسري دادن آن به سراسر تاريخ نيز تنها به كار كلي‌گويي مي‌آيد و نوري بر گوشه و كنارهاي تاريك تاريخ پرفراز و نشيب اين سرزمين نمي‌اندازد، بلكه تنها با صيقل زدن ناهمواري‌ها و حذف آنها، روايتي يك دست و ساده شده ارايه مي‌كند كه شايد تنها به درد حرافي‌ها و بحث‌هاي كلي بيايد، اما قطعا پاسخي به معضلات نظري بحث توسعه ارايه نمي‌كند.

توماس هابز یکی از مهم‌ترین فیلسوفان سیاسی است که جایگاه ویژه‌ای در تاریخ اندیشه سیاسی داشته است. پنجم آوریل سالروز تولد اوست و منوچهر صانعی‌دره‌بیدی عضو هیات‌علمی دانشگاه شهید بهشتی در گفت‌وگو با فرهیختگان ضمن برشمردن بخش‌های مهم اندیشه هابز، به بحث درباره وجوه گوناگون این فیلسوف سیاسی می‌پردازد.

جنبش مشروطیت ایران در سال ١٢٨٥ خورشیدی، این سرزمین دیرینه را در شرایطی دگرگونه نسبت به آنچه پیش از آن بود، جای داد. جامعه ایران در دهه‌های پیش از جنبش مشروطیت به دلایل گوناگون، برای پیدایی برخی دگرگونی‌ها مهیا شده بود. سرخوردگی برآمده از دو شکست سنگین در برابر روس‌ها در سال‌های آغازین حکومت قاجارها و پی‌جویی برای آگاهی از زمینه‌های چنین ناکامی‌هایی در برابر کشور همسایه، فرستادن جوانان ایرانی به اروپا برای دستیابی به علوم و فنون نوین، فشار روزافزون حکومت استبدادی قاجار هم‌زمان با نابسامانی‌های گوناگون سیاسی، اجتماعی و اقتصادی که نارضایتی‌هایی را برانگیخته بود و سرانجام آشنایی بیشتر ایرانیان با دستاوردهای صنعتی جهان آن روزگار تا روزگار میانی عصر قاجار، بستری فراهم ساخت تا جامعه راکد ایرانی به خود تکانی دهد.

درباره متن و سند زيارت موسوم به زيارت عاشوراء واصالت آن تاکنون بحثهايی در ميان عالمان شيعی مطرح بوده است. علاوه بر جايگاه معنوی اين متن زيارتی و تجربه های شخصی مؤمنان که در کتابها و در سنت شيعی معمولا نقل می شود، اين متن از نقطه نظر تاريخی اهميت فوق العاده ای دارد. من در اين يادداشت کاری به مباحث سندی اين متن زيارتی ندارم و در اين باره تاکنون تحقيقاتی شده و از همه بهتر می توان به مطالبی که نادره دوران، فقيه محقق و رجالی برجسته آية الله سيد موسی شبيری زنجانی درباره صحت سند اين زيارت بيان کرده است، مراجعه نمود. در سنت شيعی اين زيارت اصلا به نقل از امام باقر روايت شده است و من در اين يادداشت صرفا می خواهم نشان دهم که از لحاظ نقد درونی اين متن هم می توان صحت انتساب آن را به دوران پايان عصر امويان معاينه نشان داد.

در این نوشتار سعی داریم این سه مفهوم را واشكافیم و مدلول و دامنه‌ی كاربرد آن‌ها را مشخص كنیم و رویكرد دین را (به معنای اعم) و فقه (به معنای اخص) در مورد آن‌ها بررسی كنیم؛ رویكرد ما در این مقاله توصیفی و تبیینی است و داوری ارزشی‌ای پیرامون احكام دین یا اخلاق یا دانش بشری نمی‌کنیم. اگرچه همان‌طور كه عنوان مقاله وعده می‌دهد باید این سه مقوله را در پس‌زمینه‌ی عرفی‌شان معنا و تفسیر کرد، اما از آنجا كه عرف عام این الفاظ را همیشه لزوماً در معنای اصلی‌شان به كار نمی‌برد و حتی گاه یكی از آن‌ها را به خطا به جای دیگری به كار می‌برد، ما در ابتدا معنایی را كه از این سه كلمه در نظر داریم ابراز و سپس رابطه‌ی آن‌ها را با هم و نیز با دانش فقه بررسی می‌کنیم.