اخبار

از سنایی شاعر دوران ساز و پرآوازه قرن ششم علاوه بر اشعار او آثاری به نثر باقی مانده که محدود به چند نامه است و استاد نذیر احمد آنها را جمع آوری کرده و نام مکاتیب سنایی را بر آنها گذاشته است. نگارنده در این مقاله به تحلیل ساختار و سبک این مکاتیب پرداخته و اهمیت آن را در سیر تکاملی نثر فارسی نشان داده است.

آئین آتش افروزی در آستانۀ سال نو بی شک از جملۀ جشنهای باستانی ایران است. نیاگان ما با آتش که آن را از دیرباز فروغ زندگی می شناختند و مقدس می دانستند به پیشباز سال نو می رفتند تا شعله های بالندۀ آن را که به آسمان و جهان مینوی سرمی کشید واسطۀ آرزوهای پاکی قرار داده باشند که برای زندگی سال نو طلب می کردند.

تاریخ بیهقی عموماً به مثابۀ یک اثر صرفاً ادبی مورد خوانش قرار گرفته و این نوع خوانش به نادیده گرفته شدن بخشی از ارزش های آن انجامیده است. در این پژوهش، نمود مسائل مرتبط با جنگ و نظامی گری در تاریخ بیهقی مورد بررسی قرار گرفته است. مدعای اصلی نگارندگان در پژوهش حاضر این است که کتاب تاریخ بیهقی آیینۀ تمام-نمای جنگ و نظامی گری در دورۀ غزنوی است و ابوالفضل بیهقی یک تاریخ نویس صِرف نبوده؛ بلکه آگاهی کاملی از علم نظامی گری داشته است.

یکی از معمّاهای ناگشودۀ مثنوی معنوی، بحث تمامی یا ناتما می آن در حیات مولاناست. عدّه ای بر این باورند که کهولت سن، بیماری و رحلت مولانا موجب شد تا مثنوی، خاصّه، آخرین قصۀ آن؛یعنی قصۀ ذات الصّور، ناتمام باقی بماند . برخی نیز معتقدند که مولانا سال ها پیش از آنکه از دار دنیا برود مثنوی را به پایان رسانده بود و هیچ بحثی را ناتمام با قی نگذا شت.

شهر مدرن ایرانی را بدون دانشگاه نمی‌توان تصور كرد. ناصر فكوهی، استاد انسان‌شناسی دانشگاه تهران در گفت‌وگوی حاضر با بیان این سخن به بررسی نسبت دانشگاه و جامعه ایرانی می‌پردازد و ضمن بیان سیر تطور دانشگاه در جهان غرب و در ایران، به نقاط سایه و روشن حضور دانشگاه در جامعه ایران می‌پردازد. مدیر موسسه انسان‌شناسی و فرهنگ معتقد است...

آینه از نمادهای ریشه‌دار در ادبیات جهان است.در زبان سقراط، هنر آینه‌ای است که جهان عینی را منعکس می‌کند. در طول تاریخ نیز آینه در زبان هنر این خاصیت را داشته است، در مقالة حاضر حضور نمادین آینه از دیرزمان تا شعر مولانا بررسی می‌شود. بخشی از سخن نیز درباره چنگ، آن ساز معروف است و از نقش همپایه آینه و چنگ هم در جای خود و در پایان مقاله سخن گفته شده است.

اسماعیل صفوی از خانواده درویش تبار شیخ صفی الدین (اردبیل) 11 مارس سال 1502 (مصادف با بیستم اسفند) درتبریز تاجگذاری کرد، شاه شد و شیعه اثنی عشری را مذهب رسمی ایران اعلام داشت. وی در خطبه‏ای که ایراد کرد اعلام داشت که خودرا مکلّف به ترویج مذهب شیعه و ایجاد یک حکومت مرکزی در ایرانزمین [که برهرمنطقه آن، گردنکشی و حکومت می کرد] و نجات مردم این سرزمین از وضعیت نابسامانی که از زمان حمله مغول داشتنند می داند.

تا چشم باز کرده‌ایم حاجی فیروز را با دایره و رقص و آواز دیده‌ایم. با چهره‌ای سیاه و لباسی قرمز.نه نوع دیگری از این مراسم را می‌شناسیم و نه نامی دیگری را. هیچ‌گاه نتوانسته‌ایم تناقض بین شادی و رقص و مسخره‌بازی را باچهره کریه و سیاه و اهریمنی حل کنیم. محققین هم توانایی حل این معضل را نداشته‌اند. چه باور کنیم چه نکنیم، اصل مراسم حاجی فیروز به شکل دیگری بوده؛ آتش افروز، با فلسفه‌ای که اصلاً به ذهن ما خطور نمی‌کند. برخلاف رای برخی محققین این سنت نه ارتباطی با بین‌النهرین دارد و نه با سیاهان دوران ساسانی!

شماره نوروزی «فرهنگ امروز» با مطالب و گفت‌وگوهایی از مصطفی ملکیان، سیدجواد طباطبایی، داریوش شایگان، محسن حکیمی، احمد آرام، میشل لنگفورد و... منتشر شد. در این شماره آرای یکی دیگر از روشنفکران پرمخاطب ایرانی یعنی مصطفی ملکیان مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. بخش سینمای آخرین شماره سال ۹۶ فرهنگ امروز هدیه ویژه‌ای است برای دوستداران سینما. تبعید به اتوپیا پرونده‌ای است مفصل و پربار در مورد سینمای سهراب شهیدثالث، سینماگری که در سه کشور ایران، آلمان و آمریکا سه چهره گوناگون دارد. در پیگیری این موضوع، فرهنگ امروز مصاحبه‌ای ترتیب داده است با میشل لنگفورد استاد مطالعات فیلم در مدرسه هنر و رسانه استرالیا که مطالعات گسترده‌ای در مورد سینمای ایران و آلمان انجام داده است.

توجه به زیبایی از دیرباز در فرهنگ ما رواج داشته و هر یک از بزرگان به فراخور اندیشه خویش به تبیین آن پرداخته‌ و تقسیم‌بندی‌هایی برای آن قائل شده‌اند. سعدی نیز از پیروان این مکتب است و جمال‌پرستی‌اش حکایتی است که تنها به حسب زیبایی صوری محبوب و به غایت لذت حسی و ستودن آن صورت نمی‌گیرد؛ یعنی این مشاهده جمال و زیبایی باید راهی به سوی معرفت و بینش بر سعدی بگشاید.