اخبار

مناقب العارفین پس از ابتدانامه (ولدنامۀ) سلطان ولدو رسالۀ سپهسالار، سوّمین و مفصل‌ترین کتاب در زمینۀ زندگانی مولانا جلال‌الدین بلخی و اسلاف و اخلاف اوست که احمد افلاکی عارفی، متولّد بین سال‌های ۶۹۰_۶۸۵ هـ / ۱۲۹۱_۱۲۸۶ م، یعنی ۱۳ یا ۱۸ سال بعد از وفات مولوی تألیف کرده است. افلاکی یا به سبب آشنایی با علم هیئت و یا انتساب به جلال‌الدین فریدون چلبی معروف به امیر عارف، نوۀ مولانا، عارفی نام گرفته است.

زبان فارسی دری از نظر عاطفی در میان پارسی زبانانی شکل گرفت که در میانه فرهنگ اسلامی و ایرانی، باید راه خود را به صورت ترکیبی از این دو فرهنگ، انتخاب کرده و در آن گام بر می داشتند.

حاج حسین پیرمردی است لاغراندام و خمیده با موهای تقریبا بلند سفید كه از زیر كلاه گرد بافتنی مشكی‌اش بیرون زده است. جلیقه مشكی قدیمی‌اش همخوانی‌ای با پیراهن چهارخانه‌اش ندارد، چشم‌های رنگی‌اش گودافتاده و ابروهای پرپشتش تاثیری بر چهره مهربانش نداشته. دست‌هایش می‌لرزد و برای همین روی پایش آنها را در هم گره كرده است. «همه‌چیز این شهر فرق كرده است از كوچه و خیابانش تا همین بازار بزرگ. تهران ١٢ دروازه داشت كه حالا تنها دروازه شمیران، دولاب و خراسان باقی مانده‌اند.

از طبقه تا عصبیت؛ تئوری‌های موجود درباره نیروی محرك تحول تاریخی متنوع است! اما حالا بیژن عبدالكریمی، نویسنده كتاب «هگل یا ماركس: نقدی بر جریان روشنفكری ایران» می‌گوید در دوره‌ای زندگی می‌كنیم كه باید رسانه‌های مجازی و شبكه‌های اجتماعی را عامل اصلی تحول بدانیم. او به صراحت از تكنولوژی‌های ارتباطی جدید با عنوان «نیروی تاریخی» یاد می‌كند و به باور او اثرات آنها به‌قدری زیاد است كه روشنفكری را به محاق برده است. درباره نسبت روشنفكران و فضای مجازی با او به گفت‌وگو نشستیم؛ روشنفكری‌ای كه به گفته او دیگر نه مرجعیت گذشته را دارد و نه عمق پیشین را.

شادروان «مسعود کیمیاگر»، از نسل طلایی و تحصیل‌کرده طنز و فکاهی در نیم‌قرن پیش بود. نسلی که غالباً غیر از زبان مادری، به زبان بیگانه (: شما بخوانید فرهنگ) دیگری نیز تسلط داشتند. بزرگانی همچون احترامی، صلاحی، صابری، شاپور، گلستانی، تفکری، فرجیان، گویا، حسامی ‌محولاتی،... که در مکتب توفیق (سوم) پرورده و خبره شدند و حالا اندک‌نازنینانی از ایشان باقی نمانده‌اند

مراسم گرامیداشت داریوش شایگان با حضور جمعی از اندیشمندان و اهالی قلم برگزار شد. طی چند ماهی که از درگذشت داریوش شایگان می‌گذرد، محفل‌های یادبود متعددی برای گرامیداشت او برگزار شده و اغلب حاضران در این یادبودها گلایه کرده‌اند که چرا ما از بزرگان مان غافل می‌شویم! و تنها هنگامی به یادشان می‌افتیم که آنان را به آغوش خاک سپرده ایم، نمونه‌اش فقدانی است که از درگذشت استاد شایگان احساس می‌شود، مرد اندیشمندی که از مطرح‌ترین هندشناسان جهان در دوران معاصر است اما نظام آموزشی هیچگاه از حضور او برای تدریس در دانشگاه‌ها بهره نگرفت.

در عصر فتحعلی شاه قاجار، سه جنگ عمده با دول خارجی روسیه و عثمانی به وقوع پیوست. جنگ‌های ایران و روسیه یادآور خاطره‌ای تلخ در حافظه تاریخی ملت ایران است که منجر به جدایی بخش‌هایی از سرزمین‌مان گردید. در تحلیل این واقعه باید در نظر داشت که سلسله قاجار میراث دار حکومتی مقتدر و ارتشی نیرومند و مدرن نبودند و آقامحمدخان که تشکیل ارتش منظم به سبک جدید را با استفاده از افسران مهاجر روس آغاز کرده بود، پیش از اینکه بتواند این طرح را به انجام برساند، به قتل رسید و این عامل باعث شد تا در جنگ، ارتش روسیه از هرحیث برتری قابل توجهی نسبت به ارتش ایران داشته باشد.

آغاز سده نوزدهم میلادی برای ایران و جهان با تحول گسترده در حوزه روابط بین‌الملل همراه بود. تثبیت مفهوم دولت- ملت در اروپا، متعاقب انقلاب1879 در فرانسه، فضای جدیدی را در عرصه سیاست ورزی فراهم ساخت. همچنین رشد سرمایه داری، زمینه را برای ورود دولت‌های بزرگ اروپایی بویژه انگلستان، روسیه و فرانسه به رقابت‌های استعماری بیش از گذشته مهیا می‌کرد.

تولد باباخان(فتحعلیشاه) بنا بر قوی‌ترین روایت در سال 1185 هجری قمری در زمانی که پدرش «حسینقلی خان» ملقب به جهانسوز از سوی «کریم خان زند» به حکومت دامغان رفته بود در آن شهر اتفاق افتاد. حسینقلی خان شش سال بعد، پس از چندین سال شورش و تاخت و تاز در نواحی دامغان، استراباد و مازندران به‌دست اطرافیانش کشته شد.

سی و هفت سال سلطنت فتحعلی شاه قاجار بدون تردید یکی از پیچیده‌ترین و مهم‌ترین دوره‌های تاریخی ایران و البته به نوعی هم مرز میان ایران قدیم و جدید است و از این‌رو در تاریخ نگاری معاصر ایران نقش مشکل و متناقضی به خود دیده است. بی‌تردید زمینه‌های اصلی ساختار سیاسی، اجتماعی ایران مدرن در این دوره شکل می‌گیرد.