اعلام وضعیت اضطراری در سرتاسر عراق

1393/3/21 ۰۹:۱۴

افراطی‌ها در منطقه در حال جولان دادن هستند. دو روز پیش در پاكستان و حالا روز گذشته در عراق. این‌بار نیروهای موسوم به دولت اسلامی عراق و شام ملقب به «داعش» به طور ناگهانی به موصل یورش برده‌اند و عملا این شهر را به تصرف خود درآورده‌اند. در ساعات پایانی دوشنبه نیروهای مسلح داعش به مراكز اصلی شهر موصل یورش بردند و بعد از چند ساعت درگیری بسیاری از مراكز مهم این شهر را به تصرف خود درآوردند

موصل سقوط كرد

میثم سلیمانی/ افراطی‌ها در منطقه در حال جولان دادن هستند. دو روز پیش در پاكستان و حالا روز گذشته در عراق. این‌بار نیروهای موسوم به دولت اسلامی عراق و شام ملقب به «داعش» به طور ناگهانی به موصل یورش برده‌اند و عملا این شهر را به تصرف خود درآورده‌اند. در ساعات پایانی دوشنبه نیروهای مسلح داعش به مراكز اصلی شهر موصل یورش بردند و بعد از چند ساعت درگیری بسیاری از مراكز مهم این شهر را به تصرف خود درآوردند. پلیس عراق و نیروهای ارتش كه ابتدا سعی كردند در مقابل نیروهای داعش مقاومت كنند اما دامنه حمله نیروهای داعش به حدی بود كه نیروهای ارتش و پلیس پست‌های خود را ترك كردند و استانداری موصل و دیگر ساختمان‌های كلیدی این شهر به دست داعش افتاده و طبق آخرین اخبار نیز بانك مركزی، رادیو و تلویزیون استانی این شهر به دست داعش افتاده است و دولت مركزی هنوز اقدام چندانی صورت نداده است. اثیل نجیفی، استاندار نینوا نیز در این راستا تاكید كرد كه ارتش عراق به طور كامل در پی تسلط كامل داعش بر این شهر از موصل عقب‌نشینی كرده است. همچنین گفته می‌شود كه اثیل نجیفی در داخل ساختمان استانداری نینوا به وسیله گروه داعش محاصره شده بود اما توانست فرار كند. برخی گزارش‌ها از فرار وی به اربیل حكایت دارد. این در حالی است كه منابع خبر فرار اثیل نجیفی كه برادر اسامه نجیفی است را تكذیب و اعلام كردند كه وی در موصل در حال جمع كردن نیرو است. با این حال به نظر می‌رسد تسلط نیروهای داعش بسیار گسترده‌تر از این است كه بتوان با جمع‌آوری نیروهای منطقه نینوا این كار را انجام دهند. گفته می‌شود كه داعش بسیاری از ساختمان‌های دولتی و مراكز پلیس را به آتش كشیدند و بسیاری از افراطیان در زندان‌ها را در این شهرستان آزاد كردند و داعش عملا یك مركز با منابع مالی، اسلحه و نزدیك به مرزهای سوریه ایجاد كرده است. شاهدان عینی از موصل گزارش داده‌اند كه داعش در این منطقه پرچم سیاه و سفید خود را برافراشته است.

ضربه مهلك به بغداد

موصل عملا دومین شهرستان بزرگ عراق است و حالا نماینده دولت در این منطقه سقوط كرده است و دولت هیچ اختیاری دیگر بر این منطقه ندارد و این عملا ضربه‌یی مهلك به دولت مركزی عراق بوده است. از سوی دیگر ارتش در این منطقه به‌شدت ضربه دیده است و تا انسجام مجدد ارتش عراق زمان نیاز است.

واكنش دولت

نخستین اقدام دولت پس از تصرف موصل اقدام هوایی ارتش عراق علیه مواضع داعش در موصل بود. اما هنوز نیروهای زمینی ارتش عراق برای رویارویی با داعش وارد عمل نشده‌اند و دولت تلاش دارد تا انسجام ارتش را تجدید كند. نوری مالكی، نخست‌وزیر عراق در نخستین اقدام خود وضعیت فوق‌العاده در كل عراق اعلام كرد و تمامی نیروهای مسلح و امنیتی را به حال آماده‌باش درآورده است. او همچنین تاكید كرد كه می‌خواهد ساختار ارتش را نیز تغییر ‌دهد. از سوی دیگر دولت عراق همچنین از پارلمان خواست بیانیه اعلان حالت آماده‌باش را صادر كند.

پیش درآمد حمله به موصل

به نظر می‌رسد داعش تنها به موصل قانع نیست. داعش برای اینكه بتواند هرج و مرج گسترده‌تری برای انجام عملیات خود انجام دهد یك بمب در حدود 60 كیلومتری شرقی بغداد در یك مراسم تشییع جنازه منفجر كرد تا باعث هرج و مرج در این منطقه شود.

هدف بعدی داعش

یكی از شهرهای نزدیك موصل، تكریت است كه نشانه‌های حمله داعش به این منطقه وجود دارد. تمامی نیروهای امنیتی این منطقه به حالت آماده باش درآمده‌اند و تمامی ورودی‌های شهر تكریت بسته شده‌اند. اما آخرین اخبار حاكی از این موضوع است كه داعش به منطقه صلاح الدین در نزدیكی تكریت هجوم برده و این منطقه را نیز به تصرف درآورده است. از همین‌رو زنگ خطر برای تكریت نیز وجود دارد و احتمال دارد این شهر اگر حمایت‌های كافی نظامی از آن انجام نشود نیز سقوط كند.

واكنش كردهای عراق

سعید مموزینی، مسوول اطلاع‌رسانی حزب دموكرات كردستان عراق در استان نینوا اعلام كرد: مقرهای دو حزب دموكرات و اتحادیه میهنی كردستان عراق در شهر موصل به طور كامل تخلیه شده‌اند و عملیات تخلیه به دلیل تسلط داعش بر بیشتر مناطق این شهر است. وی گفت: نیروهای پیش‌مرگ كردستان وابسته به استان نینوا در حالت آماده‌باش كامل قرار گرفته‌اند. از سوی دیگر در مناطقی در شمال موصل نیز نیروهای داعش با نیروهای پیش مرگ كردستان درگیر شدند و نیروهای پیش مرگ توانستند كنترل منطقه نزدیك به كردستان عراق را توانستند به دست بگیرند.

داعش چیست؟

دولت اسلامی عراق و شام یا به اختصار داعش یكی از انشعاب‌های القاعده است كه در ابتدا در عراق به وجود آمد. این گروه را می‌توان شعبه القاعده در عراق دانست و می‌توان بسیاری از حملات تروریستی سال‌های گذشته در عراق را از سوی این گروه دانست. این جنگجویان از بی‌رحم‌ترین تروریست‌ها محسوب می‌شوند. آنها پس از آغاز درگیری‌ها در سوریه به این كشور سرازیر شدند و خرابی‌های بسیاری نیز به بار آوردند و بحران سوریه را به جایی رساندند كه بین نیروهای شورشی نیز اختلاف به وجود آمد و حتی به یكدیگر نیز رحم نمی‌كردند. با بالا گرفتن اختلاف‌ها میان تروریست‌ها در سوریه ایمن الظواهری، فرمانده القاعده حضور این گروه در سوریه را یك آبروریزی برای القاعده دانست از همین رو به آنها فرمان داد تا دوباره به عراق بازگردند. با سخت‌تر شدن شرایط در سوریه دولت اسلامی عراق و شام، به نظر می‌رسد قصد دارند تا دوباره به عراق بازگردند. درگیری‌های ماه‌های گذشته در فلوجه و استان الانبار عراق شاهد این قضیه است. اما طی یك هفته گذشته داعش دامنه حملات خود را گسترده‌تر از گذشته كرده است. داعش ابتدا سعی كرد تا به سامرا حمله كند و سپس دانشگاهی را به تصرف خود درآورد و تعدادی را نیز در این دانشگاه به اسارت گرفت اما به نظر می‌رسد تمامی این حملات را می‌توان پیش درآمدی برای حمله اصلی یعنی حمله به موصل دانست. حالا داعش بر موصل و تكریت مسلط شده و عملا راهی برای تجدید قوای خود ایجاد كرده است. داعش با باز كردن مرزهای سوریه به عراق می‌تواند نیروهای خود را از سوریه به داخل عراق بازگرداند و این یك تهدید بزرگ نه‌تنها برای عراق بلكه برای كل كشورهای منطقه است.

شرایط عراق

در سال‌های اخیر اختلافات قومی عراق افزایش یافته. نوری المالكی در انتخابات پارلمانی یك ماه پیش عراق توانست پیروز انتخابات باشد. اما هنوز نتوانسته است اكثریت لازم را برای تشكیل دولت جدید به دست بیاورد. بسیاری از مخالفان تصور می‌كنند كه طی 8 سال حكومت مالكی روندی رو به عقب را داشته‌اند و سنی‌ها همواره روبه حاشیه كشانده شده‌اند. تمامی این شرایط به خصوص این اختلافات در عراق باعث شده است تا این موضوع دستاویز گروه‌های افراطی در عراق شود و با استفاده از نارضایتی بخشی از مردم در عراق فضا را برای حضور خود مهیا كنند.

تهدیدی برای منطقه

گروه تروریستی داعش یك تهدید تنها برای عراق نیست بلكه تهدیدی برای كل منطقه است. اگر داعش بتواند قدرت خود را اندكی در موصل حفظ كند و قوای تحلیل رفته در سوریه را مجدد به دست آورد به موصل اكتفا نخواهد كرد بلكه به مناطق كردنشین و حتی خود بغداد چشم خواهد دوخت و پس از آن دیگر محدود به عراق نخواهد بود بلكه در این بین همسایگان نزدیك عراق نیز از این موضوع ضربه خواهند دید. برخی كارشناسان ایرانی معتقدند كه دولت ایران باید بیش از گذشته علیه داعش با عراق همكاری كند. با این حال به نظر می‌رسد برای مقابله با داعش كه در چارچوب القاعده تعریف می‌شود یك عزم منطقه‌یی یا حتی فرامنطقه نیاز است.

روزنامه اعتماد