بررسی پرونده 3هزار دانشجوی بورسیه جدی شد / دستور پیگیری جهانگیری

1393/3/12 ۰۹:۳۸

یک هفته پس از افشای تخلفات صورت‌گرفته از سوی وزارت علوم در رابطه با ورود سه‌هزار دانشجو به دوره دکترا بدون آزمون ورودی و یک‌هزار و 48بورسیه بدون طی‌شدن فرآیند قانونی، اسحاق جهانگیری معاون اول رییس‌جمهوری از وزارت علوم خواست با جریان سوئی که در این ارتباط به وجود آمده برخورد کند به نحوی که اعتماد به دانشگاه و دانشگاهیان برگردد. همزمان کامران دانشجو، وزیر علوم در دولت دهم که بخش عمده‌ای از آمار‌های ارایه‌شده از سوی وزارت علوم متوجه عملکرد چهارساله او در دولت دهم بود، اعلام کرد: ادعای برخی رسانه‌ها درباره سه‌هزار بورسیه غیرقانونی «فضاسازی» است؛ واکنش‌های متفاوتی که می‌تواند، پرونده بورسیه‌های مساله‌دار طی هشت‌سال فعالیت دولت‌های نهم و دهم را وارد فاز جدیدی کند. چرا که با توجه به سکوت چندروزه وزارت علوم و پیشروی مسوولان سابق این وزارتخانه در دولت دهم و اصرار بر تکذیب بورسیه‌های مساله‌دار، حالا به‌نظر می‌رسد، توپ این کنش و واکنش‌های سیاسی در زمین وزارت علوم در دولت یازدهم افتاده است.

یک هفته پس از افشای تخلفات صورت‌گرفته از سوی وزارت علوم در رابطه با ورود سه‌هزار دانشجو به دوره دکترا بدون آزمون ورودی و یک‌هزار و 48بورسیه بدون طی‌شدن فرآیند قانونی، اسحاق جهانگیری معاون اول رییس‌جمهوری از وزارت علوم خواست با جریان سوئی که در این ارتباط به وجود آمده برخورد کند به نحوی که اعتماد به دانشگاه و دانشگاهیان برگردد. همزمان کامران دانشجو، وزیر علوم در دولت دهم که بخش عمده‌ای از آمار‌های ارایه‌شده از سوی وزارت علوم متوجه عملکرد چهارساله او در دولت دهم بود، اعلام کرد: ادعای برخی رسانه‌ها درباره سه‌هزار بورسیه غیرقانونی «فضاسازی» است؛ واکنش‌های متفاوتی که می‌تواند، پرونده بورسیه‌های مساله‌دار طی هشت‌سال فعالیت دولت‌های نهم و دهم را وارد فاز جدیدی کند. چرا که با توجه به سکوت چندروزه وزارت علوم و پیشروی مسوولان سابق این وزارتخانه در دولت دهم و اصرار بر تکذیب بورسیه‌های مساله‌دار، حالا به‌نظر می‌رسد، توپ این کنش و واکنش‌های سیاسی در زمین وزارت علوم در دولت یازدهم افتاده است. در همین رابطه، کامران دانشجو در واکنش به اخبار منتشرشده مبنی بر بورسیه‌شدن بی‌ضابطه سه‌هزارنفر در دولت سابق، با بیان اینکه هنوز برخی به‌‌دنبال دوقطبی‌کردن فضا هستند و می‌خواهند پرونده دولت قبل را مطرح کنند، به تسنیم گفت: تا چه‌زمانی می‌خواهیم کارهای دولت‌های قبل را نقد کنیم؟ عملکرد کابینه دولت قبل را به‌‌عنوان خرابه‌ای تفسیر می‌کنند و بر اساس آن مسایل را تفسیر می‌کنند. این در حالی است که طرف مقابل فرصت دفاع‌کردن ندارد. شاید مردم دو یا سه‌ماه نسبت به این قضیه واکنش نشان ندهند، اما بالاخره بدبین می‌شوند.  وی با اشاره به انتشار اخباری در همین رابطه در ماه‌های گذشته، تصریح کرد: بنده از آقای ملاباشی که معاون دانشجویی بنده در وزارت علوم بود سوال کردم و از آقای مسلمی‌نایینی هم ماجرا را جویا شدم. این دونفر به مجلس رفتند و درخصوص این موضوع به کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس توضیح دادند. نمایندگان هم به این نتیجه رسیدند که اقدامی بر‌خلاف آیین‌نامه‌ها انجام نگرفته است. دانشجو خاطرنشان کرد: اینکه روزنامه‌ها تیتر بزنند و بنویسند که سه‌هزار خلاف قانون صورت گرفته، مشخص است که این اقدام فضاسازی است. معاون دانشجویی وقت و مدیرکل بورس وزارت علوم، چندماه پیش به این ادعا به‌‌طور مکتوب جواب دادند و رونوشتی از نامه‌ای را که خطاب به وزارت نوشته بودند، برای من هم فرستادند.

وی افزود: در دانشگاه علم‌وصنعت اتفاقی افتاد که به جمعه سیاه معروف است. ماجرا از این قرار بود که در دوره اصلاحات یک نفر را آوردند و بدون ضابطه به‌عنوان دانشیار پذیرفتند که همه استادان از ماجرا مطلع شدند. امروز هم بورسیه‌ها می‌فهمند که شما چه می‌گویید و آنهایی هم که با آنها مصاحبه کرده‌اند، می‌فهمند.

دانشجو خطاب به مسوولان دولتی گفت: اولا اینکه بعد از یک سال شما باید کارنامه فعالیت‌های خودتان را ارایه دهید. ما بعد از یک‌سال اعلام کردیم که این تعداد عضو هیات‌علمی جذب کردیم، فلان مقدار رشته ایجاد کردیم، بورس دستگاه‌های اجرایی را تاسیس کردیم یا این تعداد دکترای پژوهشی ایجاد کردیم. شما هم بگویید چه‌‌کار کردید؟ چندنفر عضو هیات‌علمی جذب کردید؟ امروز در چه‌ رتبه‌ای قرار دارید؟ تعداد مقالات ما رشد داشته یا کاهش؟

دانشجو: افتخار ما بورسیه خارج به داخل است

کامران دانشجو در ادامه با تاکید بر اینکه باید درخصوص اصل ماجرا با معاون دانشجویی صحبت کرد، اظهار کرد: اولا می‌گویند دانشجویان را از بورس خارج به بورس داخل تبدیل کردند؛ اینکه افتخار است؛ ما خودمان این را به‌عنوان آمار ارایه کردیم. در آمار دانشجویی اعلام کردیم این تعداد بورسیه خارج داشتیم که آنها را به بورسیه داخل تبدیل کردیم؛ چرا که بورس خارج به‌طور متوسط برای هر دانشجو حدود 600‌میلیون‌تومان هزینه دارد اما بورس داخل هم 50تومان است و هزینه کمتری دارد و هم به گردش کار داخلی کمک می‌کند. ضمن اینکه از لحاظ فرهنگی به ما کمک می‌کند اما در عین حال فرد می‌تواند برای فرصت مطالعاتی به خارج از کشور سفر کند.  دانشجو تصریح کرد: ثانیا تبدیل بورسیه خارج به بورسیه داخل برمبنای موافقتنامه معاونت دانشجویی و معاونت آموزشی در سال‌های پایانی دوره اصلاحات است و ما بر اساس همان موافقتنامه عمل می‌کنیم. البته این از جمله اقدامات مثبت دولت اصلاحات است.

وزیر پیشین علوم تاکید کرد: ثالثا می‌گویند که این اقدام بدون برگزاری آزمون انجام شده و بر این مساله تاکید فراوانی دارند. لطفا بگویند که آزمون دکترا از چه زمانی ایجاد شد؟ شما که اصلا آزمون نداشتید! دانشجو به دانشگاه مراجعه می‌کرد و آنها هم اکثرا دانشجویان خود را می‌پذیرفتند. ما برای ایجاد عدالت آموزشی این مساله را در شورایعالی انقلاب فرهنگی مطرح و آزمون دکترا را ایجاد کردیم تا هر کسی که استعداد دارد بتواند در مقاطع بالاتر در دانشگاه‌های تراز اول تحصیل کند. آنها می‌گویند از سال 84 تا 92 بدون آزمون؛ در حالی‌که در سال 84 هیچ آزمون دکترایی وجود نداشت. ما اولین آزمون دکترا را در سال 90-89 برگزار کردیم و بعد آن را تخصصی‌تر کردیم.  وی بیان کرد روی معدل 14 و 16 در دوره کارشناسی‌ارشد و دکترا مانور دادند. آیا معدل 14 دانشگاه تهران یا شریف یا هر دانشگاه دیگری که جزو دانشگاه‌های برتر ما هستند با معدل فلان دانشگاه یکی است؟ یک ترازی وجود دارد.

وزیر سابق علوم با بیان اینکه آقای ملاباشی در مجلس توضیح داده بود که معدل کارشناسی یا کارشناسی‌ارشد به‌طور مطلق ملاک نیست، ادامه داد: هرکدام از اینها در عددی ضرب می‌شوند که جمع آنها باید یک عددی به ما بدهد تا فرد بتواند مورد پذیرش قرار گیرد. خودشان هم می‌دانند؛ چرا که هم آقای ملاباشی توضیح داده هم سوابق وجود دارد و هم اینکه این موضوع در مجلس مورد بررسی قرار گرفته است و نمایندگان محترم مجلس قانع شده‌اند.

وزیر علوم دولت دهم با اشاره به اینکه بورسیه‌شدن روالی دارد که باید بر اساس آن عمل کرد، اظهار کرد: یکی از افتخارات ما این است که بورسیه خارج را به بورسیه داخل تبدیل کردیم. حتی فراتر از این اعلام کردیم که حدود 700هزار صندلی خالی در دانشگاه‌های کشور وجود دارد؛ از دانشگاه‌های خصوصی و غیردولتی تا دانشگاه‌های دولتی، آزاد و پیام‌نور. همان زمان گفتیم که هر کسی می‌تواند خودش را از خارج به داخل منتقل کند. فردی که قبول شده و می‌خواهد به خارج از کشور برود، یعنی امتحان زبان داده و مصاحبه علمی‌اش صورت گرفته است؛ حالا خودش می‌آید و می‌گوید من می‌خواهم خودم را به داخل منتقل کنم. شما برای چه باید به او بگویید امکان ندارد؟ مگر اعلام نشده بود که 700هزار صندلی خالی داریم؟

جهانگیری: اعتماد را به دانشگاه برگردانید

معاون اول رییس‌جمهور با اشاره به پرونده سه‌هزار دانشجوی بورسیه، از وزارت علوم خواست که با جریان سوئی که در این ارتباط به وجود آمده برخورد کند به نحوی که اعتماد به دانشگاه و دانشگاهیان برگردد. جهانگیری در سخنانی در مراسم تجلیل از دانشجویان نمونه کشور در سال 92 گفت: در یک مقطعی تصمیم گرفته شد به‌جای آزمون بورس خارج کشور، بیایند و شرایط دیگری را بگذارند و در این راستا شرایطی را بیان کردند که هرکس دارای این شرایط باشد می‌تواند از این موضوع استفاده کند اما به این نتیجه رسیدند که این شرایط را کنار بگذارند و زحمت انتخاب بر اساس شرایط نباشد. تعدادی از این بورس‌ها مربوط به خارج از کشور بود، احتمالا آنها پذیرش نداده‌اند، بعد تصمیم گرفته شده در داخل کشور از این بورس استفاده شود. هزینه تحصیلی خوبی به‌عنوان بورس داده شد و آنها عضو هیات‌علمی شدند.

بی‌قانونی‌های دولت قبل میراث چالش‌زای وزارت علوم

در همین رابطه، معاون پارلمانی وزارت علوم در گفت‌وگو با خبرگزاری مجلس شورای اسلامی «خانه ملت» به تشریح جزییات پرونده بورسیه سه‌هزار دانشجو در دولت قبل و رویکرد این وزارتخانه برای تعیین‌تکلیف آنها می‌پردازد.

سعدالله نصیری‌قیداری با اشاره به ابهامات مطروحه در پرونده بورسیه سه‌هزار دانشجو در دولت قبل گفت: همه این دانشجویان در حال حاضر مشغول به تحصیل هستند اما بخشی از این افراد حکم بورس آنها صادر نشده است، دلیل این امر نیز این است که روند بورس‌شدن در داخل کشور طبق شیوه‌نامه‌ای که در وزارت علوم تصویب شده بوده، به این شرح است که دانشجو باید ابتدا از محلی استعلام جایابی را بیاورد - به این معنی که دانشگاه مذکور حاضر به اعلام‌نیاز مبنی بر پذیرش وی باشد- و بعد حکم بورس صادر می‌شود. نصیری‌قیداری در تشریح وضعیت تعیین‌تکلیف این سه‌هزارودونفر دانشجوی بورسیه گفت: 933نفر از این افراد مربیان دانشگاه‌ها هستند که این افراد جایابی شده‌اند و تکلیف آنها نیز روشن است و هیچ مشکلی نخواهند داشت چرا که این افراد مربی هستند و جایابی آنها نیز صورت گرفته است.  وی همچنین افزود: 185نفر از این افراد هم از طریق آیین‌نامه ایثارگران ادامه تحصیل می‌دهند که تکلیف استخدامی این افراد نیز روشن است. معاون پارلمانی وزیر علوم درباره بورسیه‌های خارج که تبدیل به بورسیه داخل کرده‌اند، گفت: در نهایت حدود یک‌هزارو 184 نفر باقی می‌مانند که این افراد بورسیه‌هایی بودند که به خارج بورس شدند و بعد تبدیل به داخل کردند و این افراد در حال حاضر همگی مشغول به تحصیل هستند و شهریه‌های آنان را نیز معاونت دانشجویی به دانشگاه‌هایی که تحصیل می‌کنند پرداخت می‌کند.   وی ادامه داد: درواقع یک‌سوم کل این دانشجویان اعضای هیات‌علمی هستند و تکلیف جایابی آنها نیز روشن است و از یک‌هزارو184نفر باقی نیز باز حدود یک‌سوم حکم بورس آنها خورده است چرا که جایابی آنها مشخص شده است و برای دوسوم باقی نیز همکاری لازم از جانب وزارت علوم صورت می‌گیرد.

وی در این‌باره ادامه داد: کل تعدادی که دولت قبل اقدام به بورس آنها کرده است زیر نظر وزارت علوم مراحل بورسیه آنها طی می‌شود اما مراجع نظارتی همانند سازمان بازرسی کل کشور، مجلس شورای اسلامی و دیوان محاسبات به این مساله ورود کرده‌اند که وزارت علوم از نظر قانونی خود را موظف به پاسخگویی به این مراجع می‌داند و هر اطلاعاتی که در این خصوص از وزارت علوم خواسته شود، اطلاعات را به‌صورت دقیق در اختیار آنها قرار می‌دهد.

وی ادامه داد: اگر دانشگاه به دانشجو اعلام نیاز بدهد، وزارت علوم نیز حکم بورس آنها را صادر می‌کند اما اگر دانشگاه ببیند دانشجو دارای شرایط نیست و جایابی به وی ندهد، وزارت علوم نیز مطابق همان شیوه‌نامه مصوب گذشته نمی‌تواند حکم بورس دانشجو را تایید کند.  وی تصریح کرد: تصور کنید بناست معدل 10 را قبول و بالا بفرستیم اما فردی را با معدل 8 برای ادامه تحصیل انتخاب کرده‌ایم طبیعی است که موجی از نارضایتی در این خصوص راه انداخته‌ایم.

سعدالله نصیری‌قیداری با اشاره به تهدید نظام آموزشی در آینده با بورسیه‌های غیرکارشناسی و خارج از ضوابط، گفت: چالش دوم بحثی است که دانشجویان بورسیه فاقد توان و کفایت لازم در صورت ادامه تحصیل پیدا می‌کنند به‌هرحال این دانشجویان به‌زودی‌زود استاد شده و واقعیت این است که توان و سطح علمی آنها تهدیدی برای کیفیت آموزشی است.

وی ادامه داد: دانشجویانی که در آتیه در کلاس درس استادی بنشینند که شرایط لازم را برای استادشدن نداشته است، چه وضعیتی خواهند داشت و بدون شک لطمه زیادی با آنها روبه‌رو است.

روزنامه شرق