فرزندان خلف زمین باشیم

1393/2/2 ۱۰:۴۷

زمین مادر مهربان انسان‌هاست. همه مادرها در حد پرستش دوست‌داشتنی هستند و هیچ‌کس پیدا نمی‌شود که راضی شود به مادر خود آسیب بزند.حیف که ما آدم‌ها فرزندان خلفی برای زمین نیستیم. چشمان آبی و دریایی زمین را آلوده و کور کرده‌ایم و به ریه‌های آن هم رحم نکرده و به جان جنگل‌ها افتاده ایم. جای سالم و پاکی بر بدنش به جا نگذاشته‌ایم.

به مناسبت دوم اردیبهشت روز جهانی زمین پاک

 مریم فرهمند: زمین مادر مهربان انسان‌هاست. همه مادرها در حد پرستش دوست‌داشتنی هستند و هیچ‌کس پیدا نمی‌شود که راضی شود به مادر خود آسیب بزند.حیف که ما آدم‌ها فرزندان خلفی برای زمین نیستیم. چشمان آبی و دریایی زمین را آلوده و کور کرده‌ایم و به ریه‌های آن هم رحم نکرده و به جان جنگل‌ها افتاده ایم. جای سالم و پاکی بر بدنش به جا نگذاشته‌ایم. زباله از سر و روی زمین بالا می‌رود. حقیقت ماجرا هم این است که خودزنی می‌کنیم چون هیچ انسان عاقلی محل زندگی خود را نابود نمی‌کند ولی ما از هوا تا آب‌های زیرزمینی را با بی‌رحمی نابود می‌کنیم.روز زمین پاک، روزی برای افزایش آگاهی و قدردانی نسبت به محیط زیست کره زمین است. این روز دو بار در سال، یک بار در طول فصل بهار در نیمکره شمالی (22 آوریل) و در طول فصل پاییز در نیمکره جنوبی (که فصل بهار آن نیمکره محسوب می‌شود) برگزار می‌شود.

 روز زمین پاک در ایران باستان

سازمان ملل متحد هر سال در اعتدال بهاری، روز زمین پاک را جشن می‌گیرد. این روز که اکنون می‌رود به آیینی فراگیر تبدیل شود، توسط فعال صلح یعنی جان مک‌کانل در سال ۱۹۶۹ در اجلاس یونسکو طرح شد و توسط سناتور امریکایی گیلورد نلسون به عنوان یک جلسه آموزشی در مورد محیط زیست بنیان گذاشته شد.

اما ایرانیان باستان نیز به نوعی پیشگام در برگزاری و گرامیداشت این جشن بوده‌اند. مطابق سالنمای ایران باستان، سومین روز اردیبهشت از سالنمای زرتشتیان و دوم اردیبهشت از تاریخ هجری شمسی مطابق با جشن اردیبهشتگان یا «گلستان جشن» است.

اردیبهشت با فتح الف از لغات پارسی دری است و مشتق از واژه اوستایی اشا وهیشتا بوده که نماینده اشویی به معنی پاکی، درستی و راستی است.

نیازردن چهارگوهران یا عناصر چهارگانه آب، باد، خاک و آتش یعنی آلوده نکردن محیط زیست و پاک نگهداشتن آن و همچنین پاک نگه داشتن تن و جامه و پاکی روان از ویژگی‌های این جشن است. ایرانیان باستان در این جشن لباس سفید که نشانه پاکی است، بر تن کرده و در آدریان‌ها (آتشکده‌ها) به خواندن اردیبهشت یشت (قسمتی از اوستا) و نیایش اهورامزدا (خداوند) می‌پرداختند. امروزه نیز زرتشتیان این روز را گرامی می‌دارند.

این جشن را می‌توان جشن محیط زیست دانست که به نوعی با روز زمین پاک مرتبط می‌شود.

در ایران همزمان با دیگر کشورهای جهان هفته زمین پاک از روز دوم اردیبهشت به مدت یک هفته در سراسر کشور برپا می‌شود.

در سراسر جهان در چنین روزی به همه زمینیان یادآور می‌شوند زمینی هم هست و کمی هوای آن را داشته باشید و در هر کشوری با هدف افزایش آگاهی و تجلیل از محیط زیست کره زمین، مراسمی خاص برگزار کنید.

 همه روزها برای زمین است

در هر حال طرفداران محیط زیست، بارها و بارها گفته‌اند تنها به یک روز بسنده نکنید و هر روز و همه جا به یاد زمین باشید و در حفظ پاکیزگی آن حتی قدمی کوچک بردارید. هر فرد و گروهی می‌تواند با برگزار کردن یک مراسم کوچک یا بزرگ، با پراکندن واژه‌های محیط زیست و بازیافت و صرفه‌جویی و مانند این‌ها در جامعه، با ترویج شیوه‌های زیست ساده‌تر، با جلوگیری از ریخت و پاش غیرضروری، با عضویت در گروه‌های زیست محیطی، با مراقبت از درختان و... با کسب آگاهی از وضع زمین و احساس مسئولیت نسبت به آن، هر روز را برای خود روز زمین پاک کند و آن را جشن بگیرد.

موسیقیدانان کوبه‌ای جهان، در روز زمین پاک با اجرای موسیقی این روز را جشن می‌گیرند و در قالب گروه‌های مختلف موسیقی در شهرها و کشورهای خود قطعاتی را به افتخار زمین به صحنه می‌برند. حتی دسته‌ای از این هنرمندان اعلام کرده‌اند که سازهایشان را در خیابان‌ها و کوچه‌های شهرها کوک می‌کنند و از تمامی مردم دعوت می‌کنند تا در این روز عهد ببندند برای همیشه زمین را پاک نگاه دارند.

در بسیاری از کشورها روز ۲۲ آوریل همزمان با ۲ اردیبهشت روز زمین است و جوامع بسیاری نیز هفته زمین را با آغاز روز زمین جشن می‌گیرند و تمام هفته را به فعالیت‌های زیست محیطی اختصاص می‌دهند.

این اقدام‌ها در حالی در ایران انجام می‌شود که سازمان ملل متحد، معصومه ابتکار رئیس سازمان حفاظت محیط زیست را به دلیل تلاش‌هایش در سازمان حفاظت از محیط زیست ایران به عنوان یکی از هفت «قهرمان زمین» در سال ۲۰۰۶ مورد تقدیر قرار داده است و انتظار می‌رود نتیجه تلاش‌های وی با مشارکت مردم به ایرانی پاک و در نهایت زمینی پاک منجر شود.

 برنامه‌های سازمان حفاظت محیط زیست

در ایران این روز از سوی سازمان حفاظت محیط زیست و NGO‌ها گرامی داشته می‌شود و اغلب برنامه‌هایی با مشارکت مردم برای پاکسازی مناطق از زباله‌ها برگزار می‌شود.

از جمله این برنامه‌ها برگزاری مراسم پاکسازی سواحل کشور است.

پروین فرشچی معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست ضمن اعلام این خبر به روزنامه ایران می‌گوید: <اجرای این طرح مقدمه‌ای برای مدیریت جامع پاکسازی سواحل و تشکیل کمیته ملی ساحل پاک خواهد بود. این برنامه در دو مرحله انجام می‌شود که مرحله اول در استان‌های شمالی و مرحله دوم در استان‌های ساحلی جنوب کشور است.>

دکتر سعید متصدی معاون محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست هم با بیان این‌که شعار این روز برای امسال «اراده ملی برای زمین پاک» تعیین شده است، می‌گوید: <سازمان در این روز برنامه‌هایی را تدارک دیده که مهمترین آن مدیریت  جامع پسماند استان‌های ساحلی است.>

وی می‌افزاید: <تلاش می‌کنیم با تمام ذی نفعان مانند استانداری‌ها، شوراهای شهر، متخصصان دانشگاهی و ادارات کل استان‌ها مشارکت داشته باشیم تا شروعی باشد برای اجرای طرح  جامع مدیریت پسماند استان‌های ساحلی.>

به عقیده وی در خصوص رسیدن به زمین پاک باید به دنبال منابع آلوده‌کننده بگردیم. منابع یا پسماند ممکن است ویژه، خانگی، صنعتی و بیمارستانی باشد و بحث دیگر، فاضلاب و آلودگی خاک است. رسیدن به کنترل این موارد در گرو این است که دستگاه‌ها تکلیف و الزام خود را بدانند و مردم هم مشارکت داشته باشند.

متصدی می‌افزاید: <در بحث مدیریت پسماند بیشترین فعالیتی که می‌توان انجام داد در قالب فعالیت‌های مردمی است و ریختن زباله و پخش آن در محیط‌های شهری باید مدنظر باشد.>

وی می‌گوید:< امیدواریم همان‌طور که در مورد آلودگی هوا طرح‌ها و برنامه‌های سازمان حفاظت محیط زیست به تصویب دولت رسید، بتوانیم برنامه‌هایی برای پسماند و فاضلاب تدوین کنیم که با همکاری دستگاه‌ها مدیریت شود تا در آینده‌ای نزدیک مانند آلودگی هوا شاهد بحران در خصوص پسماند و فاضلاب نباشیم. با اشاره به این نکته که در حال حاضر هم با شرایط بحرانی مواجه هستیم.>

لازم به یادآوری است که برنامه اجرایی مدون برای کاهش آلودگی هوا در 8 گروه، 24 فروردین ماه در جلسه هیأت دولت و با ریاست دکتر حسن روحانی رئیس جمهوری به تصویب رسید.

منبع: روزنامه ایران