اندیشه، فرهنگ سرا

اندیشه، فرهنگ‌سرا \farhang-sarā-ye andīše\، فرهنگ‌سرایی در بوستان اندیشه، واقع در خیابان شریعتی، که در 1372 ش گشایش یافت و در خرداد 1380 به‌منظور تحقق هویت‌بخشی به فرهنگ‌سراها، به فرهنگ‌سرای مدرسه تغییر نام داد. اما بعدها بار دیگر فرهنگ‌سرای اندیشه نامیده شد. 
هدف اصلی فرهنگ‌سرای اندیشه، اشاعه و ترویج فرهنگ و هنر اصیل ایرانی، و گسترش هرچه بیشتر معارف و فرهنگ اسلامی است. این فرهنگ‌سرا با مساحتی حدود 000‘ 3 مـ2، شامل واحدهای مختلف آموزشی، فرهنگی و هنری است. 
واحد آموزش فرهنگ‌سرای اندیشه با مساحتی حدود 200 مـ2، ازجملـه اصلی‌ترین واحدهای این فرهنگ‌سـرا به شمار می‌رود. برگزاری دوره‌های فرهنگی، اجتماعی و شهروندی، نیز دوره‌های مهارتی و علوم قرآنی و هنری، و برپـایی تورهـای تفریحی ـ آموزشی ازجمله عمده‌تریـن برنامه‌های آموزشی این فرهنگ‌سراست.

کتابخانۀ شبانه‌روزی فرهنگ‌سرای اندیشه از دیگر بخشهای این مرکز است. این کتابخانه که از 1374 ش، آغاز به کار کرده، با زیربنای حدود 100‘1 مـ2 در دو طبقه احداث شده است. سالنهای مطالعۀ مجزای زنان و مردان این کتابخانه به‌صورت شبانه‌روزی است. مخزن این کتابخانه به روش دیویی رده‌بندی شده است و با سیستم بسته اداره می‌شود.
در سال 1390 ش، بخش مخزن این کتابخانه حدود 000‘48 جلد، بخش مرجع حدود 600‘4 جلد، و بخش کودک 600‘ 3 جلد کتاب در موضوعات مختلف داشته است. بانک لوحه‌های فشردۀ متنوع علمی، پژوهشی، ادبی، آموزشی و نمایه نیز از دیگر امکانات بخش مرجع کتابخانۀ فرهنگ‌سرای اندیشه است. در آن سال، بخش نشریات 15 عنوان روزنامه و 160 عنوان مجله داشته است. کلیۀ کارهای تهیه، سفارش و آماده‌سازی، فهرست‌نویسی، و خدمات تخصصی کتابداری در کتابخانۀ فرهنگ‌سرای اندیشه صورت می‌گیرد. همچنین، این کتابخانه دارای بخش ویژۀ نابینایان است.
هریک از سالنهای مطالعۀ زنان و مردان 200 نفر گنجایش دارد و در ساعات روز 500 تا 600، و در ساعات شب 60 تا 100 نفر به این کتابخانه مراجعه می‌کنند. کتابخانه در روزهای تعطیل نیز به‌صورت شبانه‌روزی خدمات ارائه می‌دهد.
نگارخانۀ اندیشه هم‌زمان با آغاز فعالیت فرهنگ‌سرا، برنامه‌های خود را آغاز کرد. این نگارخانه با زیربنای 200 مـ2، متشکل از 5 سالن با ظرفیت نصب 100 اثر هنری است. نگارخانۀ اندیشه همه‌روزه نمایشگاههایی از آثار هنری استادان و هنرمندان در زمینه‌های نقاشی، طراحی، خوش‌نویسی، عکاسی، کاریکاتور، هنرهای تزیینی و صنایع دستی بر پا می‌دارد.
سالن آمفی‌تئاتر و همایشها از دیگر بخشهای فرهنگ‌سرای اندیشه است که با ظرفیت 120 نفر برای برگزاری گفتمانهای آزاد، همایشها، جشنواره‌ها، سمینارها، بزرگداشتها، نمایشها، کنسرتهای موسیقی و سخنرانی در زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی و هنری آماده است و به همین منظور از استادان، اندیشمندان، صاحب‌نظران، هنرمندان و کارشناسان رشته‌های مختلف برای اجرای برنامه دعوت به عمل می‌آورد.
از دیگر فضاهای این فرهنگ‌سرا، دو سالن در ابعاد کوچک است که خانۀ دانش نام دارند و محلی مناسب برای برگزاری نمایشگاهها و جلسات مختلف‌اند.
مدرسۀ اینترنت و خانۀ فیلم مستند نیز از دیگر فضاهای فرهنگی و هنری فرهنگ‌سرای اندیشه است. تشکیل کانونهای مختلف به‌منظور افزایش مشارکتهای اجتماعی شهروندان، از دیگر اقدامات قابل توجه این فرهنگ‌سرا است. این کانونها عبارت‌اند از:
کانون گرافیکی که در زمینۀ تصاویر دوبعدی و سه‌بعدی، انیمیشن و خلاقیت تصویری، نقاشی دیجیتال، تجزیه‌و‌تحلیل آثار گرافیکی و بـازدید از نمایشگاههـای آثار گرافیکی فعالیت می‌کند.
کانون معلمان قرآن که در جهت بالابردن سطح علمی فعالان علوم قرآنی، و همچنین برگزاری کارگاهها، نشستها و مسابقات قرآنی فعالیت دارد.
کانون بانوان خانۀ قرآن که به‌قصد بالابردن سطح عمومی فرهنگ شهروندی، سلامت شهروندان و حقوق شهروندی، برای بانوان عضو کارگاه، نشست و اردو برگزار می‌کند. 
کانون بانوان اندیشه که بانوان عضو آن به‌منظور هم‌اندیشی، برگزاری جلسات ماهانه و دعوت از متخصصان در زمینه‌های مختلف پزشکی، هنری، بازارچه‌های خیریه، فعالیتهای قرآنی و نشستهایی با مناسبتهای گوناگون، هر هفته گردهمایی دارند. 
کانون سلامت و تندرستی (طب سنتی)، که اعضای آن جهت آشنایی با گیاهان دارویی، و آموزش مصرف درست آنهـا و بـرگـزاری اردوهـای تخصصی فعـالیـت می‌کنند.
کانون پژوهشگران (یاران قلم)، که اعضای آن متشکل از نویسندگان، شاعران و هنرمندان استان تهران است و فعالیتهای کانونـی خـود را به‌صـورت نشست بـرگزار می‌کنند.
کانون جامعۀ پیش‌کسوتان اندیشه متشکل از معلمان بازنشسته است که به برگزاری دوره‌های آموزشی فرهنگ آپارتمان‌نشینی، حقوق شهروندی، نظم‌وانضباط اجتماعی، و مفاهیمی ازاین‌دست مبادرت می‌ورزد.
کانون موسیقی: گروه کر دیسونانس (در فرهنگ‌سرای اندیشه) در 1384 ش، به سرپرستی مهدی جاور، فعالیت خود را آغاز کرد. این گروه موفق به کسب رتبۀ دوم جشنوارۀ موسیقی محله در دو سال پی‌درپی (1386-1387 ش) گردید؛ کسب مقام سوم در بیست‌وپنجمین (1388 ش)، و مقام دوم در بیست‌وششمین (1389 ش) جشنوارۀ بین‌المللی موسیقی فجر، از دیگر دستاوردهای این گروه است. 
کانون تندرستی که در رشته‌های ورزش صبحگاهـی، نیوکونگ‌فو، شطرنج و تنیس روی میز فعالیت می‌کند.
کانون کتاب‌خوانی اندیشه، در زمینۀ گسترش فرهنگ کتاب‌خوانی فعالیت دارد و اعضای آن به‌صورت مجازی نشست برگزار می‌کنند.
کانون تئاتر پدیده که برگزاری نشستهای ماهانه با حضور علاقه‌مندان به تئاتر، و نقد و بررسی آثار نمایشنامه‌های ایرانی ازجمله اهداف این کانون است. 
کانون همیاران که هدف آن اولویت‌بندی آسیبهای اجتماعی محله، و رفع سریع آنها با توجه به امکانات موجود است.
کانون ادبی که از قدیمی‌ترین کانونهای منطقۀ 7 شهرداری تهران است و جلسات آن هر هفته توسط استادان برگزار می‌گردد. 
فرهنگ‌سرای اندیشه، مدیریت فرهنگی منطقۀ 7 شهرداری تهران را نیز عهده‌دار است؛ چنان‌که مدیریت خانۀ فرهنگ قاسم‌آباد و خانۀ قرآن، از مجموعۀ مراکز فرهنگی و هنری منطقۀ 7 شهرداری، تابع فرهنگ‌سرای اندیشه است.
خانۀ فرهنگ قاسم‌آباد در 1373 ش با زیربنای 200 مـ2، در یک طبقه، و فضای آموزشی فعالیت خود را آغاز کرد. این خانه که در خیابان دماوند واقع است، به برگزاری دوره‌های آموزشی متعددی مبادرت می‌ورزد. 
واحد آموزش خانۀ فرهنگ قاسم‌آباد با برگزاری دوره‌های آموزشی فرهنگی و هنری متعدد در زمینه‌های مختلف، خدمات ارائه می‌دهد. 
بخش ورزشی واحد آموزش این خانۀ فرهنگ نیز بـا برپایی دوره‌های بدن‌سازی بانوان، ژیمناستیک، کاراته و شطرنج به علاقه‌مندان خدمت‌رسانی می‌کند. 
واحد مشاوره از دیگر بخشهای خانۀ فرهنگ قاسم‌آباد است. وظیفۀ این واحد، ارائۀ مشاوره‌های گوناگون در حوزۀ ازدواج، تحصیل، تربیت فرزند، زندگی زناشویی و جز آن است؛ ازجمله برنامه‌های قابل توجه خانۀ فرهنگ قاسم‌آباد، برگزاری کارگاه آموزشی ساخت هواپیماهای مدل، باعنوان «رؤیای پرواز» است.
خانۀ قرآن منطقۀ 7 در خیابان مطهری، بوستان شهید آوینی جای دارد. این مرکز فرهنگی در 1373 ش، با دو فضای آموزشی فعالیت خود را آغاز کرد. بعدها، در پی استقبال فراوان علاقه‌مندان از فعالیتهای این مرکز، فضای خانۀ قرآن در 1380 ش، با بازسازی کامل گسترش یافت و اکنون با دراختیارداشتن 4 فضای آموزشی با زیربنای 216 مـ2 در 5/ 2 طبقه، به‌عنوان مرکز فعال قرآنی و معارف اسلامی در جامعۀ قرآنی شهر تهران مشغول فعالیت است. هدف اصلی این مرکز، اشاعۀ فرهنگ قرآن کریم برپایۀ تعالیم اهل‌بیت (ع)، با الهام از سیرۀ پیامبر اکرم (ص) است. واحد آموزش خانۀ قرآن منطقۀ 7، کلاسها و دوره‌های آموزشی گوناگونی را در گروههای سنی و جنسی مختلف برای علاقه‌مندان برگزار می‌کند. برگزاری کلاسهای آموزشی قرائت قرآن در سطوح مختلف، با بهره‌گیری از استادان آزموده و همچنین برگزاری دوره‌های تربیت مدرس قرآن کریم ازجمله مهم‌ترین برنامه‌های این مرکز است.
برگزاری دوره‌های تخصصی حفظ قرآن کریم، قصص قرآنی، داستان‌نویسی و کلاسهای هنری ویژۀ خردسالان زیر نظر کارشناسان روان‌شناسی و علوم تربیتی، برگزاری کلاسهای معارف اسلامی (تفسیر سوره‌های مختلف قرآن کریم، صحیفۀ سجادیه و نهج البلاغه)، ترجمۀ قرآن و مفاهیم قرآن کریم، آموزش زبان عربی، آشنایی با مهارتهای زندگی، اخلاقی و خودشناسی، آموزش احکام و بهداشت عمومی، و نیز برگزاری کلاسهایی در زمینۀ آشنایی با آسیبهای اجتماعی و تغییرات فرهنگی، آموزش زبان، کامپیوتر و هنرهای تجسمی و خانگی از فعالیتهای آموزشی این واحد آموزشی است. همچنین می‌توان به کتابخانۀ تخصصی علوم قرآنی و بانک نوار قرآنی و مذهبی خانۀ قرآن منطقۀ 7 اشاره کرد.

مأخذ

دستجردی، رضا، تحقیقات میدانی.

رضا دستجردی