صفحه اصلی / مقالات / دائرة المعارف بزرگ اسلامی / ادبیات فارسی / آشوب نامه /

فهرست مطالب

آشوب نامه


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : سه شنبه 28 آبان 1398 تاریخچه مقاله

آشوبْ‎نامه، مجموعه‎ای است به فارسی، با نثری رنگین و آمیخته به نظم از طغرای مشهدی، شاعر سدۀ 11ق / 17م. این اثر که به نامهای آشوب‎نامه، هفت‎آشوب (اهداییِ مشکوٰة، 199-200) و شهر‌آشوب (ایوانف، 23-25) خوانده شده است. مجموعۀ 7 دیباچه‎ای است که طغرا بر 7 مثنوی سبعۀ سیارۀ زلالی خوانساری (سدۀ 11ق / 17م) نوشته و شامل یک دیباچه، 7 بخش و یک خاتمه است. نویسنده در دیباچه پس از برشمردن و ستایش تنی چند از شاعران بنام پارسی، از زلالی خوانساری یاد کرده و با بیانی ستایش‎آمیز از سبعۀ سیارۀ او سخن گفته است. ترتیب آشوب‎نامه بدین شرح است: دیباچۀ مجموعه؛ آشوب اول، دیباچۀ محمود و ایاز، آشوب دوم، دیباچۀ حسن گلوسوز؛ آشوب سوم، دیباچۀ شعلۀ دیدار؛ آشوب چهارم، دیباچۀ سلیمان‎نامه یا سلیمان و بلقیس؛ آشوب پنجم، دیباچۀ آذر و سمندر؛ آشوب ششم، دیباچۀ میخانه؛ آشوب هفتم، دیباچۀ ذره و خورشید. 
نثر آمیخته به صنایع طغرا در شبه‌قارۀ هندوپاکستانِ همیشه مورد توجه بوده و آشوب‎نامۀ او همراه با رقعات و رسائل دیگرش در مدارس قدیمۀ آن سرزمین از کتب درسی بوده است. نسخ خطی آشوب‎نامه در ضمن کلیات طغرا در کتابخانه‎های بزرگ جهان موجود است. 
آشوب‎نامه همراه با دیگر رساله‎های طغرا با نام رسائل طغرا (رقعات طغرا) در کانپور در 1871م به چاپ رسیده (ریو، II / 742-744).

مآخذ

اهدایی مشکوٰة، فهرست خطی، 2 / 195؛ نیز:

 E the, Hermann. Catalogue of Perstan Manuscriots, London, Oxford, 1937, II /  103; Ivanow, Wladimir, Concise Descriptive Catalogue of the Persian Manuscripts in the Curzon Collection, Calcutta, Asiatic Society of Bengal, P. 128: Rieu, Charles, Catalogue of the Persian Manuscripts in the British Museum, 1966, 11. 

بخش ادبیات


 

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: