شاید کمتر کسی در شیراز و استان فارس دغدغه ادبیات و فرهنگ داشته باشد و خانواده «فقیری» را نشناسد. ابوالقاسم و امین فقیری دو برادر فرهیخته شیرازی که سالها عمر خود را در نوشتن گذاشتهاند یکی در نوشتن داستان و دیگری در جمعاوری فرهنگ عامه؛ ابوالقاسم فقیری دین بزرگی بر گردن فرهنگنویسی و ثبت و ضبط فرهنگ مردم فارس دارد.
19 سال است که روزی به نام زبان مادری در تقویم جهانی جشن گرفته میشود؛ جشنی به مناسبت گرامیداشت زبان مادری. مسلما مراقبت و حفظ زبانها و گویشهای در معرض خطر هم در این زمینه مورد توجه قرار میگیرد. مراقبت از اینکه یک زبان، زبانهای دیگر را در معرض نابودی قرار ندهد. برکسی پوشیده نیست که یکی از بزرگترین مزیتهای ایران داشتن زبانهای و گویشهای متنوع است اما تعدادی از آنها در معرض نابودی قرار گرفتهاند. به نظر میرسد برنامهای برای مراقبت از این زبانها و گویشها وجود نداشته باشد. زبانها و گویشهای گوناگون، هر یک غنای فرهنگ و تمدن سخنگویانشان را نشان میدهند و در زمرۀ میراث فرهنگی کشور هستند.
در ادامه سلسله گفتوگوها با چهرههای ماندگار کشورمان، این بار در خبرگزاری کتاب ایران میزبان سیدعبدالله انوار، نویسنده، پژوهشگر، مترجم، نسخهشناس، فهرستنویس، ریاضیدان و متخصص علوم کهن بودیم، تا با زندگی، اندیشه و خاطرات ارزشمند استاد برجستهای آشنا شویم که سخن گفتن از او بسیار دشوار اما سخن گفتن با ایشان بسیار آسان است و در حقیقت از معدود بازماندگان نسلی است که همچون حکمای قرنهای گذشته به علوم مختلف احاطه داشتند او مردی متواضع و بسیار دوستداشتنی است. آنچه در پی میآید حاصل این گفتوگوی صمیمانه است.
برای برخی بزرگان فرهنگی نمیتوان هیچ محدودیتی قائل شد، چراکه آثار آنان فراتر از مرزهای جغرافیایی و سیاسی به دیگر نقاط جهان هم راه مییابند. در باب مولانا هم چنین است، آنقدر که اغلب مولانا پژوهان جهان که سالهای بیشماری از عمر خود را بر سر شرح و تصحیح آثار او گذاشتهاند تأکید دارند که این شاعر و عارف مشهور قرن هفتم هجری، خالق آثاری است که نه تنها موفق به درنوردیدن مرزهای جغرافیایی و محدودیتهای زبانی شده بلکه به دایره زمان و مکان دوران زندگیاش هم محدود نمانده و همچنان برای مخاطبان به گونهای است که گویی خالق آنها در زمان حاضر زیسته و متون نظم و نثر خود را برای انسان امروزی سروده و نوشته است
غلامرضا اعوانی در سال ۱۳۴۵ از دانشگاه بیروت لیسانس فلسفه گرفت. فوقلیسانس فلسفه را در سال ۱۳۴۷ از دانشگاه تهران دریافت کرد. در سال ۱۳۵۵ از دانشگاه تهران درجه دکتری در فلسفه گرفت. از سال ۱۳۴۷ عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی (ملی سابق) بوده است. او در شرح زندگی خود میگوید: من پنجم اسفند ماه ۱۳۲۱ هـ. ش در شهرستان سمنان به دنیا آمدم و تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در همانجا، به پایان رساندم. در دوران دبیرستان، شاگرد اول بودم و همزمان از حضور علمایی که در محافل علمی شهرستان سمنان بودند، بهره میبردم.
زندهیاد حسین قرهچانلو، استاد تاریخ و تمدن اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه تهران از جمله اساتید محبوب این دانشکده بود. شاگردان ایشان خاطرات بسیاری از آن مرحوم در یاد خود دارند که وجه اشتراک همه آنها لطف و مهربانی استاد مرحومشان است. از این میان با یکی از شاگردان قدیمی و با وفای ایشان، دکتر علی غفرانی که دانشیار گروه تاریخ و تمدن اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد است درباره قرهچانلو گفتوگویی انجام دادهایم که در ادامه میخوانید:
کتاب «روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه قاجار از رجب 1284 تا صفر 1287ق به انضمام سفرنامههای قم، لار، کجور و گیلان» برای نخستینبار و به کوشش مجید عبدامین در نشر «بنیاد موقوفات دکتر افشار با همکاری نشر سخن» منتشر شده است. در این کتاب علاوه بر شرح کاملی از سفرنامههای قم، لار، کجور و گیلان به قلم ناصرالدین شاه، شرح وقایع روزانه، از قبیل عزل و نصبهای دولتی و موضوعات مربوط به شکار و تفرج در مناطق اطراف طهران، گزارشات اقلیمی و غیره آمده است.
دکتر محمدرضا جوادییگانه، دانشیار گروه جامعهشناسیِ دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران و رئیس مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران، از استادان شناختهشدۀ حوزۀ جامعهشناسی بهخصوص با رویکرد جامعهشناسیِ تاریخی و تاریخ اجتماعی است. او سالهاست در زمینۀ مطالعات خلقیات ایرانی ذیل حوزهای که اینسالها به عنوان «خلقیاتپژوهی» مشهور شده است، فعالیت علمی و پژوهشی داشته است.
چندی است که از انتشار واپسین اثر داریوش اسدزاده با عنوان «خاطرات طهران» در ذکر خاطرات ایشان از تهران قدیم و همچنین تماشاخانه تهران میگذرد. بیتردید اسدزاده از قدیمیترین افراد و هنرمندان این تماشاخانه است که چند دهه در زمینههای بازیگری، نویسندگی، کارگردانی و حتی مدیریت در خدمت تئاتر تهران بود.
نصرالله صالحی از جمله پژوهشگرانی است که تمرکز تحقیقاتی خود را بر یک موضوع خاص نهادهاند و سالهاست در آن حوزه مشغول کشف ناگفتهها و مغفول ماندهها هستند. او، چنان که خودش در همین گفتوگو بیان کرده، سالهاست که با همراهی انتشارات طهوری، درگیر انتشار «مجموعه تاریخ ایران و عثمانی» است.
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید