اخبار

نوروز تنها یک جشن تقویمی نیست، بلکه نظامی از آیین‌ها و باورهای فرهنگی است که طی هزاران سال در جامعه ایرانی استمرار یافته است. یک نویسنده و پژوهشگر تاریخ، با بررسی پیشینه نوروز از دوران باستان تا امروز، به تشریح آیین‌های نوروزی در شهر تاریخی اصفهان و نقش این شهر در تداوم سنت‌های نوروزی می‌پردازد.

در حالی که جهان به استقبال بهار می‌رود، بازخوانی میراث مکتوب ایرانیان نشان می‌دهد که نوروز تنها یک تغییر تقویمی نیست، بلکه ستون فقرات هویت فرهنگی و ادبی حوزه‌ تمدنی فارسی‌زبانان است.

نوروز مفرح‌ترین و مهمترین جشن ایرانیان و همسایگان آسیایی‌شان به شمار می‌رود. ایرانیان بر این باورند که اعتدال بهاری نشانه تغییر سال، زایش دوباره زندگی و تولد دگرباره دنیاست. همین باور اساس جشن نوروز، سنتی با سه هزار سال پیشینه را بنا نهاده است.

نوروز راز بقای ماست؛ یادگار روزی که جمشید با تدبیر خود، حیات را از چنگ یخبندانی سهمگین نجات داد. امروز در آغاز سال ۱۴۰۵، بیایید قصه خروج انسان از دژ باستانی و طلوع دوباره آفتاب را بخوانیم.

در سال‌های اول انقلاب گروهی به دنبال این بودند که تعطیلات نوروز را کاهش دهند و به تعطیلات مناسبت‌‌های مذهبی بیفزایند. در همان سال‌ها بحثی مطرح شد که رخداد عید غدیر با ایام نوروز متقارن است. در واقع نوروز، سالگرد شمسی واقعه جانشینی امیرالمؤمنین(ع) هم هست. از ‌این ‌رو در دولت‌های فراگیر ایرانی دوستدار خاندان پیامبر(ص) همچون آل‌بویه و صفویه، بهایی ویژه به آیین‌های نوروز داده می‌شد. جشن‌های ایرانی کهن بسیار بودند، اما مهرگان و نوروز جایگاهی ویژه داشتند.

ملتهای مختلف جهان همه روزی برای آغاز سال دارند و در این میان، تنها ایرانیان هستند که شروع سالشان با حیات دوباره جهان پیوند خورده و این به رغم گُسست‌های تاریخی است و اصرارهایی که بر انکار این موضوع شده؛ اما همچنان وفادار این حقیقت‌اند که: نوروز بزرگترین روز سال است.

در پی رخدادهای اخیر در شهر ارومیه که با برخی از رفتارهای تجزیه‌طلبانه و افراطی و همراهی بخش‌هایی از مسئولان محلی با آن‌ رخدادها همراه بود، گروهی از اندیشمندان، دانشگاهیان، متخصصان، هنرمندان، کارشناسان و نویسندگان درباره سیاست‌های فرهنگی دولت و پیامدهای مخاطره‌آمیز آن برای کشور بیانیه‌ای هشدارآمیز و شدیداللحن منتشر کردند. ‌این بیانیه که خطاب به ملت بزرگ و تاریخی ایران نوشته شده، به امضای صدها نفر از نویسندگان، هنرمندان و پژوهشگران رسیده است.

نوروز، جشن کهن بهار، فراتر از یک آیین ملی، به‌عنوان میراث فرهنگی ناملموس جهانی شناخته می‌شود. این جشن که ریشه در فرهنگ ایرانی دارد، با آیین‌ها و رسوم منحصربه‌فرد خود، پیوندی میان گذشته و حال ایجاد کرده و مردمان بسیاری را از قلب آسیا تا اعماق اروپا گرد هم می‌آورد.

دربارۀ خاستگاه ایرانی نوروز آنقدر نوشته شده که اضافه کردن سطرهایی بر آن انبوه اضافه‌کاری است. از قضای روزگار در روزهای پایانی سال گذشته و چند هفته مانده به نوروز، کتابی منتشر شد که با این موضوع و همچنین هجمه علیه خیام مناسبت دارد.

احمد مسجدجامعی؛ قائم مقام مرکز دائره‌المعاف بزرگ اسلامی در یادداشتی از جایگاه نوروز، پیشینه، سیر تحول و تطور آن در گذر قرون و نشانی از فخر آئینی و شکوه ملی و مذهبی ایرانیان برای جهانیان نوشت.