اخبار

نهصد و چهل و دومین شب از «شب‌های بخارا» برای ادای احترام به ۹۰ سالگی استاد جلال خالقی‌مطلق، بزرگترین شاهنامه‌پژوه معاصر اختصاص یافت تا نیم‌قرن مجاهدت علمی مردی که شناسنامه ملی ایرانیان را از غبار تحریف پیرایش کرد، ستایش شود.

نهصدوچهل‌ودومین شب از شب‌های مجله بخارا به شاهنامه و یادی از دکتر جلال خالقی‌مطلق اختصاص یافته است که در ساعت پنج بعدازظهر پنجشنبه دهم اردیبهشت ۱۴۰۵ در تالار استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار می‌شود.

تصحیح جلال خالقی مطلق نمونه درخشانِ شیوه متن‌شناسی در زبان فارسی است؛ چنان‌که نوآوری‌های روش‌مند او، معیار تصحیح متن را در ادبیات ما دگرگون و متعالی کرد.

خبر درگذشت جلال خالقی‌مطلق بی‌هیاهو منتشر شد اما برای جامعه ادبی و دانشگاهی ایران، خاموشی او به معنای بسته شدن یکی از مهم‌ترین فصل‌های شاهنامه‌پژوهی معاصر است؛ فصلی که با دقت، وسواس و تعهدی کم‌نظیر نوشته شد.

یکی از دلایل و انگیزه‌هایی که سبب می‌شود درباره اهمیت اثری سترگ همچون «شاهنامه» به تکرار صحبت شود این است که قدر و ارج آن، آن چنان که باید نزد مردم و مسئولان شناخته نشده، یا به عمد نادیده گرفته شده است.

علاقۀ خالقی مطلق به «شاهنامه» از زمانی آغاز شد که پسردایی کشتی‌گیرش، موقع تمرین یا قبل از نرمش، «شاهنامه» می‌خوانده است. این علاقه به «شاهنامه» بعدها شکل تخصصی به خود گرفت و دست آخر خالقی مطلق چنان درگیر «شاهنامه» شد که حدود پنجاه سال از عمر خود را بر سر تحقیق در این اثر سترگ و تصحیح انتقادی آن گذاشت و سعی کرد نسخه‌ای معتبر و تا جای ممکن نزدیک به نسخۀ اصلی فردوسی، از «شاهنامه» ارائه دهد.

کاظم موسوی بجنوردی نوشت: «استاد دکتر جلال خالقی مطلق، دور از خاک وطن در نهم اسفند در ٨٨ سالگی رخ در نقاب خاک کشید و غم فقدان او با هیاهوی جنگ درآمیخت. خدمات او به زبان فارسی و فرهنگ ایرانی چنان سترگ است که تا همیشه بر تارک این سرزمین می‌درخشد.‌ او پژوهش در باب فردوسی و شاهنامه را از حیث علمی و جهانی در جایگاهی بلند نشاند.»

جلال خالقی‌مطلق، ادیب، ایران‌شناس و بزرگترین شاهنامه‌پژوه معاصر، امروز نهم اسفندماه ۱۴۰۴ درگذشت.

در میان آثار منظوم ادب فارسی، شاهنامه جزو نمونه‌های معدودی‌است که پیش از آن که به ستایش پیامبر اسلام بپردازد، به تفصیل از مراتب آفرینش یا موضوع جهان‌شناسی سخن رانده است. بنابر جهان‌شناسی شاهنامه به کمک توانش‌هایی که خداوند به آدمی داده است، چون خرد و جان و گمان و چشم، نمی‌توان خداوند را دریافت...

«از شاهنامه تا خداینامه» نوشته جلال خالقی‌مطلق منتشر شد.