کتاب «هزار و یک روز و ریشههای آن در ادبیات ترکی عثمانی و فارسی» به بررسی تطبیقی کتاب «فرج بعد از شدت» به زبان ترکی عثمانی (متعلق به قرن نهم هجری) بر اساس ترجمۀ منتشرنشدۀ آلمانی آن از اندهآس تیتزه با کتاب «هزار و یک روز»، نوشتۀ پتی دلاکروای فرانسوی در اوایل قرن هجدهم میلادی، میپردازد.
زمانی که اولین وو[۱] در مطلبی برای مجله لایف در سال ۱۹۷۴ از به کار بردن کلمه هجو برای توصیف آثارش امتناع نمود، قطعاً از دو مفهوم «محافظهکارانه» و «خرابکارانه» این کلمه، اولی را در ذهن داشت:
عنوان این مصاحبه، که برگرفته از کتاب تاریخ بیهقی است، در واقع تأکیدی است که دکتر تکمیل همایون همواره برای گرامیداشت استاد خود، زندهنام غلامحسین صدیقی، بیان میدارد. دکتر غلامحسین صدیقیِ نامآشنا، برای من و دیگر همکلاسیهایم در دورانی که در کلاس درس دکتر تکمیل همایون شاگردی میکردیم، آشناتر شد. ایشان همواره از استاد خود بهنیکی یاد میکرد و از تجربیات شاگردی خود نزد ایشان سخنها میگفت. تکمیل همایون همیشه سخن از این میگفت که چگونه صدیقی جمع اخلاق، سیاست و علم بود و همواره بر این اصول تأکید داشت. مصاحبۀ زیر سخنان تکمیل همایون از خاطرات ناگفتهای است که از استاد خود به یاد دارد.
هرمان اوزنر در درسگفتاری شایان تحسین این طبقهبندی درخشان را توصیف میکند که تحت تأثیر آکادمی افلاطون انجام گرفت و برای قرنها فرم پژوهش علمی را تعیین کرد. وی مینویسد: «نهتنها آفرینش علم یونانی بلکه بهطور کلی، آفرینش فرهنگ یونان باستان کار دو یا حداکثر سه نسل است؛ یعنی نسل افلاطون و ارسطو و پیروان بلافصل آن دو. هیچ صفحهای در تاریخ بشر رویدادی همانند این را ثبت نکرده است.»
اندیشه اختراع زبانی ساختگی دست کم به سده هفدهم بازمیگردد. در آن زمان، دکارت، فیلسوف فرانسوی، با اشاره به نارساییهای زبان طبیعی پیشنهاد کرد که زبانی بر پایه منطق ریاضی و قواعد دستوری ساده اختراع شود. از همان زمان به این سو و بویژه از اواخر سده نوزدهم تا نیمه سده بیستم بیش از صد زبان ساختگی اختراع شدهاند. اسپرانتو شناختهشدهترینِ این زبانها است.
ایران دوره قاجار از یک منظر دوره امضا و تحمیل قراردادهای متعدد با کشورهای اروپایی بود. ازجمله مهمترین آنها، قرارداد 1919 میلادی، به شمار میرود. این قرارداد سیاسی، نظامی و بازرگانی یک سال قبل از کودتای «رضاخان» و بهصورت محرمانه در کابینه «حسن وثوقالدوله» از طرف انگلیس به وسیله «لرد جورج ناتانیل کرزن» وزیر خارجه انگستان و «ژنرال سِر پِرسی سایکس» وزیر مختار انگلیس در ایران، بر کشور ما تحمیل شد.
قدرتمداری اصحاب شیخ صفیالدین اردبیلی از همان آغاز با اعتقاد به مذهب «شافعی» و زبان و سنت کردی، تا قبول تشیع امامی اثنی عشری و تکلم به زبان ترکی آذربایجانی، ریشه انسجام یافتهای در «دارالارشاد» اردبیل داشت و پس از تحولات زیاد در زمان اسماعیل اول و پایگیری پادشاهی او شهر تبریز تختگاه و مقر السلطنه صفویه و قزلباشان دلاور آذربایجان و گروههای متعدد ایرانی فارسی زبان گردید و در این شهر تاریخی سپاه معتقدان به «مرشد اعظم» فرماندهی نبردهای سهمگین علیه ازبکان آسیای مرکزی و عثمانیان غرب ایران را برعهده داشته است.
خبر درگذشت دکتر طهمورث ساجدی، استاد دانشگاه تهران و عضو شورای علمی دانشنامۀ فرهنگ مردم ایران باعث تألم و تأسف فراوان گردید. مرحوم دکتر ساجدی در حوزۀ ایرانشناسی، طی سالهای اخیر، از چهرههای تأثیرگذار بود. همکاران ما در دانشنامۀ فرهنگ مردم ایران از نظریات و دیدگاههای وی بهرههای فراوان میگرفتند. ایشان همچنین از مؤلفین جدی این دانشنامه بود که ازجمله مقالات مهم وی میتوان به «سفرنامه و سفرنامهنویسی» اشاره کرد.
میرزا مرتضی خان متخلص به فرهنگ با تلاش و پشتكار بسیار به تحصیل دانشهای متداول زمان خود پرداخت. میرزا مرتضی فرهنگ با آغاز نهضت مشروطیت به صف مبارزانِ مشروطه خواه پیوست و همزمان با فعالیتهای سیاسی بر ضد استبداد قاجاریه، به كار روزنامه نگاری نیز اشتغال ورزید.
صفحه اول روزنامه های امروز شنبه 31 فروردین
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید