اخبار

دو اصطلاح مناظره و مذاکره، از ریشه‌های نَظَرَ و ذَکَرَ، کاربردهای فراوانی در متون و منابع اسلامی مختلف داشته‌اند. این پژوهش بر آن است تا ضمن شاخص‌بندی کاربردها و معانی این دو اصطلاح، به بررسی شواهد و مصداق‌های تاریخی ویژه‌ای بپردازد که نشان می‌دهد این دو، به ویژه اصطلاح مناظره، در ادوار مختلف سیر تحولی مفهومی داشته‌اند و عدم شناخت از مصداق‌های هر مفهوم موجب خلط معانی آنها با دیگر مواضع معنایی این واژگان بوده و هست.

: کتاب بستان الناظرین فی معرفه ائمه الهادین اثر محمد یوسف بیکا که در سال 1119 - 1120 نوشته شده، شرح چهل حدیثی است که نویسنده ضمن آن سعی کرده است به مسائل مختلفی که به تشیع و اعتقادات صحیح او مربوط می شود، بپردازد. در واقع، می توان آن را اثری در معرفی شیعه و ویژگی های آن دانست. نویسنده در نوشتار پیش رو، با ارائه گزارشی از کتاب، محتوای آن را در بوته بررسی قرار داده است.

در ابتدای دوران اسلامی، یثرب از سکونتگاه‌های عمده منطقه حجاز بود. به‌علت مهاجرت پیامبر(ص) به آنجا و شکل‌گیری حکومت پیامبر در آن سرزمین و همچنین نزول بخش درخور توجهی از پیام‌های الهی در یثرب، این سکونتگاه اهمیت چشمگیری داشت. این مقاله بر آن است دریابد مستشرقان تا چه اندازه موفق شده‌اند به واقعیت تاریخی یثرب/مدینه نزدیک شوند و همچنین تصورشان از محدوده یثرب/مدینه چگونه است.

سرزمین ایران با وجود پشتوانه ی غنی فرهنگی، سیاسی و اجتماعی تجربه های مکرر هجوم و استیلای اقوام بیابان گرد و بادیه نشین که از مرزهای شرقی آن را آماج حملات خود قرار می دادند، در تاریخ خود دارد. اقوامی نابرخوردار از تجربه ی نظام سیاسی ساختارمند و ناآشنا به پیچیدگی های حکمرانی بر سرزمینی با تجربه ی نظام های سیاسی منسجم، ساختارمند و برخوردار از نظام اداری متمرکز و پیچیده که در رقابت های سیاسی و نظامی و جنگ های ملوک الطوایفی گرفتار می شدند.

پس از وفات عبدالمطلب جد بزرگوار پیامبر اكرم(ص) ابوطالب سرپرستی آن حضرت را به عهده گرفت و در تمام مراحل، همراه برادرزاده‏ ی خود بود. ابوطالب پس از بعثت پیامبر نیز از یاری حضرت محمد(ص) دست برنداشت و در مقابل مشركان قریش می ‏ایستاد. با رحلت ابوطالب، مشركان، آزار و اذیت بیشتری به پیامبر اسلام وارد كرده و آن حضرت را تحت فشار زیادتری قرار دادند.

دشمنی خاندان اُمَوی و عباسی با اهل ‏بیت از دیرباز وجود داشت. هر كدام از این خاندان جور به نوبه‏ ی خود آزار و اذیت فراوانی به اهل بیت و آل علی(ع) روا داشتند و حتی از به شهادت رساندن امام معصوم ابا نمی‏كردند. وقتی مامون بر مسند قدرت نشست، از نفوذ امام رضا(ع) در میان مردم آگاه بود و چون می‏خواست هم امام را تحت نظر داشته باشد و هم خود را فردی دوستدار اهل بیت نشان دهد تا اقبال عمومی را به خود جلب كند، دستور داد تا امام رضا(ع) را از مدینه به خراسان آوردند و با اصرار فراوان ولایتعهدی خود را به امام، واگذار كرد.

عِزُّالدین ابوالمكارم حمزة بن علی بن زُهرة الحسینی الحَلَبی معروف به ابن زهره، فقیه و متكلم و از دانشمندان مشهور مسلمان، در حلب از شهرهای سوریه به دنیا آمد. او پس از تكمیل تحصیلاتش در حلب و نجف، به مراتب عالی علمی دست یافت. ابن زهره در فقه، اصول، كلام و ادبیات عرب، مهارت و دانش بسیار اندوخت و دانشمندان مشهوری تربیت كرد.

سیدنظام الدین محمد معصوم صفایى ترمذی متخلص به نامی، مورخ و شاعر، در هندوستان به دنیا آمد. اجداد وی از مسلمانان ترمذ بودندو در قندهار افغانستان می ‏زیستند، اما چون پدرش به هند مهاجرت كرد، وی نیز پس از اتمام تحصیلاتش در قندهار، به گجرات هند رفت و به مناصب دیوانی پرداخت. "نامی" از دانشمندان پركارِ زمان خود بود و آثار ارزشمندی چون طِبِّ نامی را به رشته‏ ی تحریر درآورد. وی در 1019 ق در 75 سالگی درگذشت.

صفحه اول روزنامه های امروز یکشنبه 22 اردیبهشت

کتابخانه مدرسه فیضیه اولین کتابخانه حوزوی و قدیمی‌ترین کتابخانه قم است. آیت‌الله حاج‌شیخ عبدالکریم حائری قریب به 100 سال پیش حوزه قم را بنا نهاد. با توسعه این نهاد، نیازِ طلاب به محلی برای مطالعه و تحقیق احساس می‌شد و از این رو، موسس حوزه علمیه قم تصمیم به احداث کتابخانه‌ای در مدرسه فیضیه می‌گیرد و این کتابخانه در سال 1309 شمسی تاسیس می‌شود.