اخبار

پرسش از چرایی زوال خاندان‌های حکومتی از دیرباز یکی از پربسامدترین پرسش‌هایی بوده است که ذهن اهل تاریخ و علاقه‌مندان به این رشته را به خود مشغول ساخته است. کتاب «چرا قاجاریه فروپاشید» نوشته داریوش شهبازی، نویسنده‌ای که به‌ویژه با تحقیقاتش در زمینه تهران‌پژوهی شناخته شده است از آخرین تلاش‌ها در زمینه تامل در چرایی سقوط یک خاندان حکومتی محسوب می‌شود.

جورجیا روتا، ایران‌شناس گرجستانی و استاد انستیتو ایرانشناسی اتریش بر این باور است که اسناد گوناگونی درباره روابط ایران و گرجستان در آرشیو ملی اسناد موجود است.

فردوسی از دیرباز از همراهان همیشگی ذهن و ضمیر ایرانی بوده است. اثر او شاهنامه در تار و پود فرهنگ ایران تنیده شده است و فراتر از یک کتاب ادبی، به اثری هویت‌ساز تبدیل شده است. اما اطلاعاتی که ما درباره زندگی فردوسی داریم تا چه میزان مستند است؟ چه اطلاعاتی درباره سرچشمه‌های شاهنامه و منابع شکل‌دهنده به آن داریم؟

ملانصرالدین شخصیت محبوب و مورد اقبال عام در بسیاری از کشورها و ممالک و در بین اقوام و ملل مختلف جهان است و با آنکه بیش از هزار سال از عمر او گذشته اما حکایت‌ها و لطیفه و بذله‌ها و طنزهای شیرین و شکر بار او با گذشت قرن های متمادی و سال‌های بسیار همواره طرفداران بسیاری را به خود جلب کرده است و در زمره آثاری قرار گرفته است که نه گذشت زمان و نه بعد مکان و جغرافیایی ارزش های آن را کاسته است.

پانزدهمین نشست از سلسله درس‌گفتارهایی درباره عبید زاکانی با عنوان «عبید زاکانی، شاعر زبان و زمان» و با سخنرانی علی‌اصغر ارجی، کارشناس و منتقد ادبیات و مدرس دانشگاه قزوین، عصر روز چهارشنبه(25 اردیبهشت ماه) در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد.

دیر زمانی از مرگ خیام نگذشته بود که دیدگاه های متفاوت و حکایت ها و افسانه های متناقضی درباره زندگی و شخصیت خیام پدید آمد. برای نمونه در آثاری مانند تتمه صوان الحکمه، تاریخ الحکما، مرصاد العباد و.... می توان بخشی از این دیدگاه های گوناگون وگاه متضاد را دید. این تناقض ها در سده چهاردهم به گونه ای بسیار آشکارتر در پژوهش های محققان درباره خیام دیده می شود.

شاید بیش از هر شاعر پارسی گویی، بر شعر، اندیشه و شخصیّت خیام، پرده ابهام کشیده شده است. نسبت دادن رباعیات مختلف، این ابهام را چند برابر کرده و از سوی دیگر نیز همین ابهام، سببِ این شمارگوناگون رباعیات وی شده است. خیام به سبب ارتباط تنگاتنگی که در دوران زندگی با دربار و حکومت داشت، از مسایل و مشکلاتی که جامعه را از ثبات و خیر همگانی محروم می کرد، به خوبی آگاه بود.

خیام یا خیامی (غیاث الدین ابوالفتح یا ابوحفص عمربن ابراهیم الخیامی) که ظاهرا به واسطه چادر دوز بودن جد یا پدرش به خیامی شهرت یافته از ریاضییون به نام مسلمین در قرن پنجم و اوایل ششم بود. وی در نیشابور متولد شده و در همانجا وفات یافت. تاریخ تولدش معلوم نیست و هم چنین تاریخ وفاتش مشکوک است و 517 و 526 هر دو ماخذی دارد لکن شاید احتمال وفات او در حدود سنه 526 بیشتر قوت داشته باشد.

خیام؛ شاعر، فیلسوف، ریاضی دان، و متفکریست که در زمانه خاصی از سختگیری و تعصب می زیست. بررسی اوضاع اجتماعی و سیاسی عصر او به لحاظ تاثیری که بر منش و شخصیت او داشته بسیار اهمیت دارد. رباعیاتی که از او بازمانده از یک سو چهره فیلسوفی شکاک را ترسیم می کند که برای رهایی از رنج زیستن، توصیه ای جز اغتنام فرصت و بهره گیری از لذات حیات ندارد و از سوی دیگر سیمای مردی را که برای رویارویی با زمانه و التیام دردهای درونی خود نوعی مقابله منفی را فقط در گفتار خویش انعکاس می دهد در حالی که زندگی عملی او کاملاً متفاوت با این گونه نگرش است.

حسن انوشه در حالی از پایان کار ترجمه ششمین جلد«تاریخ ایران کیمبریج » به ایران خبر داد که از آن به‌عنوان اثری مهم در روشن کردن راه تاریخ نگاری کشورمان یاد کرد. او یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این مجموعه تاریخی را پرهیز از پرداخت تک بعدی به تاریخ سیاسی و توجه به تمام وجوه دوره‌های تاریخی یاد کرد.