اخبار

تالاب آهکی جنوب چین هم در فهرست میراث طبیعی یونسکو به ثبت رسید.

«تجارت و انتقال فنون در جاده ابریشم» به بررسی جاده ابریشم در منابع مختلف و دوره‌های تاریخی از باستان تا پس از اسلام پرداخته و تاثیرگذاری و تاثیرپذیری حکومت‌ها را از جاده ابریشم ارائه می‌دهد. مسیر جاده ابریشم از کشورهای مختلفی که زمانی تحت فرمان امپراطوری ایران و روم و چین قرار داشت، می‌گذرد. اما اهمیت ترانزیتی این راه هنوز نیز هرچند کم‌رنگ‌تر، ولی حفظ شده است. زیرا جمهوری‌هایی که اکنون این مسیر تاریخی از آن عبور می کند، تصمیم دارند تا با ایجاد یک جاده وسیع که از چین شروع شده و از همان مسیر ابریشم قدیم تا به ترکیه کشیده می‌شود، نقل و انتقالات تجاری و سیاحتی را آسان نمایند و سودی که از این جاده عاید دولت‌هایی که در مسیر جاده ابریشم قرار دارند خواهد شد، همانند سودی خواهد بود که پیشینیان از این جاده می‌بردند.

موضوع این کتاب، بررسی دلایل رفتارهای سیاسی حضرت علی(ع) از سال یازدهم تا سیزدهم هـ.ق است. اثر حاضر، با هدف اثبات خلافت حضرت علی(ع) و پاسخ‌گویی به برخی پرسش‌ها و شبهات درباره رفتار سیاسی ایشان در دوره خلیفه اوّل تدوین شده است. کتاب، مشتمل بر نوزده پرسش در زمینه مذکور و پاسخ‌های تشریحی آن‌ها است.

کتاب حاضر گزیده‌ای از گفت‌وگوهایی است که از حدود پانزده سال پیش تا کنون با نویسنده انجام شده است و بر حسب موضوع در این کتاب گردآوری شده است. موضوع اصلی این کتاب تفکر عرفانی در دین است و به طور کلی و به تبع آن تصوف و عرفان اسلامی و شئون و جوانب مختلف آن، خاصه اخلاق و هنر چه از حیث ماهوی و چه از حیث تاریخی و فرهنگی، در گذشته و عالم مدرن.

این کتاب زبان گفتاری در ایران را از ورود اسلام تا پایان عصر سامانیان بررسی می‌کند. ویژگی سیال بودن زبان دستیابی به اسنادی درباره تغییرات آن در دوره‌های مختلف تاریخی را دشوار ساخته است. در کتاب حاضر تلاش شده است با استفاده از متون ادبی، تاریخی و جغرافیایی موجود، شیوه گفتار و ادای کلمات در دوران اولیه اسلامی (از ورود اسلام به ایران تا پایان حکومت سامانیان) استخراج شود. گفتار و نوشتار دو جلوه عینی زبان هستند و زبان گفتار برخلاف نوشتار طی قرون گذشته دچار تحولات گوناگونی در سطوح آوایی، واژگانی و نحوی شده است.

در این کتاب به معانی هریک از حروف پرداخته می‌شود و پس از توضیح معنی هر حرف، کلماتی را به عنوان نمونه آورده و توضیح مختصری دربارۀ آن داده شده است تا جلوۀ معنی حرف موردنظر و ارتباط این معنی با کارکرد یا معنی آن کلمه مشخص شود. حرفی که در ابتدای کلمه است، بارزترین ویژگی آن کلمه را بیان می‌کند؛ به همین دلیل مثال‌ها از کلماتی خواهند بود که حرف اول آنها همان حرف مورد بحث باشد و در عین حال به سادگی بتواند تأثیر معنی حرف را نشان دهد.

دربارۀ مورخان و آثار تاریخی آنها، کارهای فراوانی شده است. نخستین فهرست موجود از اسامی مؤلفان مسلمان در انواع رشته های این دانش، در الفهرست ابن ندیم آمده است. مقاله سوم این فهرست، به شرح حال و آثار اخباریان و مورخان و نسب شناسان اختصاص یافته است، گرچه در مقالات دیگر آن نیز می توان از برخی مورخان و آثارشان سراغ گرفت. ابن ندیم، به دلیل داشتن شغل ورّاقی، با بسیاری از کتابها آشنایی داشته و با دقت و درایت کافی، به تدوین این اثر سترگ دست یازیده است. اکنون بسیاری از آگاهیهای ما در باره کتابهای تألیف شده تا قرن چهارم، تنها و تنها مدیون این کتاب است.

در این کتاب نویسندگان کوشیده‌اند با معرفی، بررسی و شرح دشواری‌های چند متن مهم‌تر جغرافیایی، مجموعه‌ای منسجم در اختیار خوانندگان قرار دهند. محققان جغرافیای اسلامی تمامی فعالیت‌ها و آثار علمی جغرافی‌دانان مسلمان را در سه دوره کلی کلاسیک یا عصر مأمون، قرن سوم و چهارم، شامل مکاتب عراقی و بلخی، و نیز عصر ابوریحان بیرونی، و دوره تلفیق که مکتب شریف ادریسی در آن به اوج می‌رسد، خلاصه می‌کنند و از جغرافی دانان دوره‌های بعد، چون عصر عثمانی، به اجمال و اشاره سخن می‌گویند.

سید محمد بهشتی در مراسم بزرگداشت محمد مهریار، باستانشناس و پژوهشگر ایرانی عنوان کرد: در روزگاری که ما را در موقعیت‌هایی قرار می‌دهند که دیگر اهل و عاشق سرزمین‌مان نباشیم، مهریار به‌مانند واسطه‌ای است که ما را اهل سرزمین مادری‌مان کند تا بیشتر با آن انس و الفت بگیریم. مراسم بزرگداشت زنده‌یاد محمد مهریار، باستانشناس، پژوهشگر و نویسنده آثاری چون «نوروز در بیشاپور» و «اسناد تصویری شهرهای ایران» با حضور سید محمد بهشتی، مشاور رییس سازمان میراث فرهنگی، جلیل گلشن، رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی، اسماعیل کهرم، بوم‌شناس، ناصر نوروززاده چگینی، باستانشناس و جمعی از باستانشناسان دوشنبه دوم تیرماه در پژوهشگاه میراث فرهنگی برگزار شد.

احمد پاکتچی، زبان‌شناس و عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق(ع) معتقد است در برخی منابع مهم تاریخی یک پدیده به طور محض معرفی شده است؛ این مساله ارزش پدیده تاریخی را پایین می‌آورد و باعث می‌شود مورخ از بررسی ماجرا، پرداختن به جزییات و چگونگی شکل‌گیری آن خارج شود. احمد پاکتچی، دین‌شناس و زبان‌شناس ایرانی، عضو شورای عالی علمی مرکز دايره‌المعارف بزرگ اسلامی، عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق(ع) درباره «کج‌تابی روايت تاريخی وکاربرد روش‌شناختی آن» دوشنبه دوم تیرماه در پژوهشگاه تاریخ اسلام سخن گفت.