اخبار

این مقاله در فصلنامه‌ی مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی (شماره ۶۳) منتشر شده است. قسمت نخست این مقاله با عنوان «فقیه به‌منزله‌ی یک مهندس» در سایت منتشر شد. قسمت پایانی این مقاله در زیر آمده است:

اغلب از پژوهش به عنوان مجرایی برای تولید علم یاد می‌شود تا آنجا که حتی میزان رشد و تولیدات علمی در هر جامعه‌ای را میزان همین پژوهش‌ها تعیین می‌کند اما آیا صرفاً «کمیت» این پژوهش‌ها می‌تواند تعیین‌‌کننده رشد علمی یک جامعه باشد؟ به نظر می‌رسد که در کنار کمیت، پارامترهای دیگری در میزان رشد علمی اثرگذار هستند و مادامی می‌توان از یک جامعه با عنوان «جامعه‌ پژوهش‌محور» یاد کرد که در کنار توجه به حجم پژوهش‌ها مؤلفه‌های دیگر را نیز مدنظر داشته باشد.

استاد احمد منزوی از بزرگان عرصه نسخه‌پژوهی و فهرست‌نویسی درگذشت؛ خبر به همین سادگی بود، اما زندگی این چهره فرهنگی به این سادگی شکل نگرفته و به بار ننشسته بود. فقدان او ضایعه‌ای بزرگ برای اهل تحقیق و اندیشه است. به خاطر دارم 25 آبان سال 1385 در کتابخانه مجلس شورای اسلامی هفتمین دوره «آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی» برگزار شد و از چهره‌های فعال این عرصه تجلیل به عمل آمد که یکی از برگزیدگان، استاد احمد منزوی بود و در کارنامه‌اش فهرست‌نویسی بیش از 80 کتاب دیده می‌شود. در همان ایام گفت‌وگوی کوتاهی با او داشتیم که در صفحه آخر روزنامه ایران تحت عنوان «امروز با احمد منزوی» در تاریخ 30/8/1385 چاپ شد. به مناسبت درگذشت او به سراغ آرشیو روزنامه رفتیم و اقدام به بازچاپ آن می‌کنیم تا یاد او را زنده نگه داریم. استاد منزوی در سال 1302 به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی را در نجف گذراند، دوران متوسطه را در دارالفنون سپری کرد و سرانجام در رشته الهیات از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. وی کار نسخه‌شناسی و نسخه پژوهی را از سال 1325 آغاز و نخستین کتابی که منتشر کرد «المصفا» بود که پدرش در علم رجال نوشته بود.

مراسم بزرگداشت مرحوم احمد سیاح مدیر فقید انتشارات اسلام، عصر دوشنبه 23 آذر، در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شد. در این مراسم مهدی محقق رئیس این انجمن در سخنانی با اشاره به اینکه مرحوم سیاح زندگی خود را در کنار کسب و کار نشر در خدمت کسب علم و دانش قرار داده بود گفت: در گذشته کتابفروشی‌ها پاتوق اهالی علم بود و ناشر کسی بود که کتاب در وجودش منعکس شده بود اما امروزه در بسیاری موارد این‌گونه نیست. مرحوم جلال همایی وقتی برای قدم زدن از منزل خارج می‌شد پاتوقش کتابفروشی خیام بود و یا مرحوم محمد معین کتابفروشی زوار. این مسیر اما امروز فراموش شده و باید احیا شود. ما هر وقت در خیابان بوذرجمهری به دفتر مرحوم سیاح سر می‌زدیم چند نفر از علمای تهران در آنجا حضور داشتند. در آن زمان کتابفروشی کار مکانیکی نبود و کتابفروش و ناشر خود را وسیله ای برای تبدیل کتاب به پول نمی‌دانست. این شیوه و سنت است که باید بار دیگر مورد توجه ما قرار بگیرد و به آن توجه کنیم.

پژوهشکده تاریخ اسلام در ادامۀ سلسله نشست‌های تخصصی بررسی و نقد، کتاب گروه جریان‌های فکری جهان اسلام، کتاب «دانش اسلامی قرائتی بر مبنای علوم انسانی» از محمد ارکون، نقد و بررسی می‌کند.

یکی از مسائلی که در جامعه علمی ما مطرح شده،‌ پژوهش‌های دانشگاهی و بی‌کیفیتی آنها است. این مسأله عموماً حول نوعی آسیب‌شناسی در باب چرایی این بی‌کیفیتی، تحقیقات و ناکارآمدی و همچنین غیرمفید بودن آنها است. آسیب‌شناسی‌های موجود عموماً حول چند موضوع کلیدی در این عرصه است: چرایی عدم ارتباط جامعه با نتایج تحقیقات، چرایی جدی گرفته نشدن تحقیقات توسط اجتماعات علمی و همچنین مسأله سرقت علمی از منابع داخلی و خارجی. نوعی مفروض ضمنی در این نوع آسیب‌شناسی‌ها هست که گویی تحقیقات موجود به شیوه درست و با کیفیت تولید شده‌اند، در نتیجه بی‌توجهی جامعه و استفاده نکردن از آنها به نوعی بی‌حرمتی به علم و تحقیق است.

در سومین نشست “یکصد معمار، یکصد انتخاب”، در کنار معرفی ۱۰ اثر شاخص دیگر در حوزه معماری، مطرح شد که متاسفانه دانشجویان کشور بیشتر از معماران و هنرمندان داخلی، با معماران جهان آشنایی دارند.

آنتوان ایساک سیلوستر دوساسی ‌(Silvestre de Sacy)، از معدود ایران‌شناسان فرانسوی است که در تکوین خاورشناسی علمی در ربع اول قرن نوزدهم نقش بسزایی در فرانسه و به طور کلی در اروپا داشته است. وی در ۲۱ سپتامبر ۱۷۵۸ در پاریس از خانواده‌ای کاتولیک به دنیا آمد و در ۲۱ فوریه ۱۸۳۸ در این شهر وفات یافت. تحصیلات مقدماتی شامل ادبیات یونانی و رومی باستان را با موفقیت به پایان آورد. در ۱۲سالگی، در پی آشنایی با یکی از علمای مذهبی متخصص در زبان عربی، علاقه‌مند به فراگرفتن زبانهای شرقی شد و این تقریباً همزمان بود با انتشار ترجمة اوستا به زبان فرانسه(۱۷۷۱) به قلم آنکتیل دوپرون، که آن را مبدأ تاریخ مطالعات ایران‌شناسی در اروپا دانسته‌اند.

صفحه اول روزنامه های امروز چهار شنبه 25 آذر

دبا: آيين تشييع پیکر زنده‌یاد احمد منزوی، کتابشناس و فهرست‌نگار پیشکسوت ایران امروز، سه‌شنبه 24 آذرماه، با حضور جمع کثیری از بزرگان و دوستداران زنده یاد استاد احمد منزوی در مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.