اخبار

اصولاً نمادها دو وجه دارند، بعضی دلالت‌هایی هستند جهت ایضاح و بر یک مدلول نظارت دارند و بعضی از نمادها دال‌هایی با چند معنای متعدد و در مواردی متفاوت هستند که وجه اول به استعاره و تشبیه نزدیک است و وجه بعدی ایهام و خیال‌انگیزی دارد. داستان‌های شیخ شهاب‌الدین سهروردی نظیر «عقل سرخ» و «آواز پر جبرییل» و داستان‌های ابوعلی‌سینا، مانند «سلامان و ابسال» به نمادهای گسترده و چندوجهی تعلق دارند. از این منظر است که داستان «صیاد و عفریت» در هزار و یک شب، مانند بیش‌تر آن داستان‌ها و یا حکایت‌ها قابلیت تأویل در معرفت نفس و از منظر حکمت خسروانی و فلسفه‌ مشهور به اشراق را دارد.

یکی از دوران‌های حساس تاریخ ایران را می‌توان دوران حکومت چنگیزخانیان در این سرزمین کهن دانست، چه در این دوران مخوف سایه مرگ و تباهی بر آسمان ایران و ایرانی سایه افکنده بود. اما این خسران و تباهی به معاضدت صاحبان فرهنگ و میراث داران عرفان و تصوف این سرزمین بعد از مدت کوتاهی به آبادانی و فرهنگ‌پروری انجامید. در این دوران حساس که شمشیر سلحشوران کار از پیش نبرد ،‌حربه فرهنگ و تمدن کارگر افتاد تا جایی که مغولان مشرف به دین اسلام شده در ترویج آن کوشیدند.

بدون‌شک ایزاک نیوتن یکی از تاثیرگذارترین شخصیت‌های علمی در طول تاریخ است. عامه مردم او را به جهت کشف جاذبه زمین می‌شناسند؛ ولی به‌زعم ما او وضع‌کننده حساب دیفرانسیل و انتگرال (به شکل امروزی آن) و فیریک ـ مکانیک (به‌صورت کلاسیک) است که هر دو نقش مهمی در پیشرفت دانش بشر داشته‌اند. می‌گویند او هیچ‌گاه ازدواج نکرد و بسیار کم صحبت می‌کرد. در تمام سال‌هایی که عضو مجلس سلطنتی انگلستان بود، فقط یک مرتبه حرف زد و از یک خدمتکار مجلس خواست پنجره را کمی باز کند. کتاب اصول (Principia) که از آثار معدود او است، موثرترین اثر علمی تاریخ بشر شناخته شده‌ است. نوشته حاضر، نگاهی دارد به زندگی این دانشمند فرهیخته.

گفت و گوی حاضر، که شرحی است بر یکی از ابیات مشهور حافظ(دل می رود ز دستم صاحبدلان خدا را/دردا که راز پنهان خواهد آشکارا)، در بردارنده نکات و اطلاعات تازه‌ای در شرح بیت مذکور است. از جمله آنکه، در مصرع نخست با یکی از ظرایف کار حافظ که عبارت است از نشان دادن فضای زمانی، مکانی و وضع و حالی در خود الفاظ شعر، آشنا می‌شویم و در مصرع دوم با معانی متفاوت «راز»، «سر»، «مساله» و «معما» و در نتیجه مراد حافظ از«راز» در بیت محل بحث. همچنین، در شرح مصرع دوم استاد ملکیان به توضیح تبیین‌های مختلفی پرداخته‌اند در باب این پرسش که: «چرا عشق مکتوم ماندنی نیست؟».

گروه ایران زمین کاوش باستان شناسی هیأت مشترک ایرانی- ایتالیایی در شهر پارسه تخت‌جمشید منجر به کشف کتیبه‌ای بابلی شد که مهم‌ترین ابهام‌های تاریخی دوره هخامنشی در این منطقه را روشن کرد.

عاطفه شمس: روشنفكران به عنوان روح انتقادی جامعه كه از سویی توانایی تاثیر بر مردم و از سوی دیگر قدرت اثرگذاری بر حاكمیت را دارند طی اعصار مختلف همواره در كانون توجه هر دو قطب قرار گرفته‌اند. در اینكه روشنفكران باید به دلیل حس مسوولیت و تعهد نسبت به مسائل جامعه و جهان پیرامون خود پیوسته استقلال خود را حفظ كرده و از قدرت فاصله بگیرند، تردیدی نیست اما در میزان این فاصله، اختلاف نظرهایی در بین عامه و حتی خود روشنفكران وجود دارد. عده‌ای با رد هر گونه تعامل با قدرت، باور دارند روشنفكر باید تنها نقش ممیزی را ایفا كرده و با نگاهی مخالف –و نه انتقادی- به عملكرد دولت و حاكمیت بنگرد.

نقدی بر مصاحبه‌ جوزف روز در مورد فلسفه‌ علم هایدگر پروفسور جوزف روز، استاد فلسفه و از مهم‌ترین شارحان فلسفه‌ هایدگر است که گری گاتینگ در کتاب فلسفه‌های قاره‌ای علم، بخش هایدگر را به شرح او از فلسفه‌ علم هایدگر اختصاص داده است. مصاحبه‌ انتقادی خانم صادقیه با این استاد فلسفه و پاسخ‌های مبسوط ایشان، من را بر آن داشت که یادداشتی درباره‌ این گفت‌وگو تنظیم کنم. از این‌رو مطالب زیر را باید نوعی حاشیه‌نویسی البته از نوع انتقادی بر پاسخ‌های جوزف روز تلقی کرد.

غزلیات شمس از جمله آثار کلاسیکی است که همواره مورد توجه بوده و تأثیر زیادی بر غزل فارسی داشته و این تأثیر را در آثار معاصرتر هم می‌توان پی گرفت. اگرچه شاید مولوی بیشتر به‌واسطه مثنوی‌اش در سنت ادبی ما مشهور باشد، اما غزل‌های او ویژگی‌هایی خاص دارد که در تاریخ ادبیات فارسی این اشعار را به قله‌ای بی‌بدیل بدل کرده است.

«پهلوان‌نامه»، با عنوان فرعی مقالاتی درباره پهلوانی، عنوان مجموعه‌مقالاتی است که همان‌طور که از عنوانش هم برمی‌آید، به موضوع پهلوانی در ادبیات، افسانه‌ها، و برخی پهلوانان مربوط است. این کتاب به کوشش کتایون مزداپور و زهرا(نیلوفر) باستی و با همکاری مهران افشاری به‌تازگی در نشر چشمه منتشر شده است.

«در‌آمدی به اساطیر ایران»، کتابی است از شاهرخ مسکوب که از طرف نشر فرهنگ جاوید منتشر شده است. این کتاب، چنانکه حسن کامشاد در یادداشت ابتدایی آن اشاره کرده، ماحصل درس‌گفتارهای شاهرخ مسکوب است و گویا به صورت جزوه در میان دست‌نوشته‌های او بوده. علیرضا جاوید که این درس‌گفتارها با ویراستاری او به چاپ رسیده در یادداشت خود در سرآغاز کتاب می‌نویسد: «متن حاضر تقریرات شادروان مسکوب است که به‌صورت درس‌گفتار ایراد شده است.