اخبار

بحث درباره‌ی ماهیت دولت رضاشاه است؛ من از همین عنوان استفاده می‌کنم و می‌گویم که ما در مورد خود رضاشاه صحبت نمی‌کنیم، درباره‌ی دولت رضاشاه صحبت می‌کنیم. درباره‌ی دولت رضاشاه یا دولتی که در ایران در فاصله سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ شکل گرفت و تثبیت شد دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. من رشته‌ام علوم سیاسی است، واقعیت این است که خیلی به جزئیات تاریخی علاقه‌مند نیستم، تاریخ را تا آن حد مورد مطالعه قرار می‌دهم که در ارتباط با دولت و سیاست مورد نیاز من هست، ولی چون به بحث مربوط به تحولات سیاسی-اجتماعی ایران معاصر علاقه‌مند هستم به طور طبیعی ماده‌ی خام بحث‌های من باید با توجه به تاریخ تهیه شود؛ بنابراین می‌خواهم توجهتان را به این نکته جلب کنم که ممکن است بحث‌های من نظری، اجتماعی و سیاسی باشد تا تاریخی، علی‌رغم بهره‌ای هم که از تاریخ می‌گیرم.

پروفسور گئورگ اشتاوت متولد ۱۹۴۲ است، او شرق‌شناسی، زبان و ادبیات انگلیسی و فلسفه را در دانشگاه فرانکفورت آلمان خواند، سپس در دانشگاه گیسن در رشته‌های فلسفه و جامعه‌شناسی و اسلام‌شناسی دکترای خود را گرفت. اولین کرسی آکادمیک را در اسکندریه‌ی مصر بین سال‌های ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۱ داشتند و سپس برای تدریس به بوخوم در آلمان رفتند.

پس از اتمام تالیف دانشنامه امام علی‌(ع) آیت‌الله جوادی‌آملی درهمایشی به‌منظور پاسداشت این دانشنامه در سخنرانی خود با بیان ویژگی‌ها و برتری‌های این دانشنامه نسبت به تالیفات مشابه، گفت: «بسیار مناسب است مجموعه پدیدآورندگان دانشنامه امام‌علی‌(ع)، دانشنامه‌ای را نیز درباره سیره و اندیشه‌های بلند حضرت فاطمه‌(س) پدید آورند.» این پیشنهاد به محضر مقام معظم رهبری رسید و ایشان از این خواسته استقبال کردند و سرپرستی آن را به صادقی‌رشاد سپردند.

سنن و فرهنگ عمدتا در جایگاه خود ارزشمند و نشانگر وضعیت تاریخی و فرهنگی اقوام و حتی وضعیت اقلیمی سرزمین‌ها هستند. اما وقتی سنت‌ها از جایگاه اعتباری خود خارج می‌شوند، نه‌تنها آن اعتبار همیشگی و رازآلودگی جاودانه و زیبایی‌شناسی خود را از دست می‌دهند، بلکه به ضد‌ارزش بدل می‌شوند. برای نمونه حاجی‌فیروز که به باورعموم از پیش‌قراولان و پیام‌آوران نوروز است، در آخرین روزهای سال با آرایش عجیب به کوچه و خیابان می‌زند و با ترانه خواندن، دایره زدن و بازی در‌آوردن موجب شادی مردمان می‌شود. این قاصد بهار «سیاه» است و اگر نباشد، روی خود را سیاه می‌کند و جامه سرخ می‌پوشد و زنگوله به خود می‌آویزد تا خبر دهد بهار در راه است.

تالار کمال دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران شاهد برگزاری نشست «ادبیات و فلسفه؛ هم‌داستانی‌ها و نا‌هم‌داستانی‌ها» بود که در آن محمدمنصور هاشمی، عضو هیات‌علمی بنیاد دایره‌المعارف اسلامی سخنرانی کرد و درباره وجوه اشتراک و افتراق ادبیات و فلسفه سخن گفت. متن پیش‌رو مشروح سخنرانی او در این نشست است.

سیدحسين فاطمی که تا سال روزنامه باختر را تا سال 1324 منتشر می‌کرد در همين سال تصميم گرفت برای تحصيل در روزنامه نگاری و آموزش مطبوعات در اروپا، سفری به فرانسه داشته باشد. در مدت اقامت در اروپا روابط خود را با مطبوعات ايران قطع نکرد و مقالاتی برای روزنامه «مرد امروز» و روزنامه «ستاره» تنظيم و ارسال می‌داشت. در سال 1327 به تهران بازگشت و تصميم به انتشار روزنامه گرفت و در سال 1328 امتياز روزنامه باختر امروز به نام فاطمی صادر شد.

از مواردي ‌كه هنرمندان جوان دوست دارند بدانند اين است كه چگونه و از چه راه‌هايي هنرمندان نسل پيش توانسته‌اند هنرشان را به جهانيان نشان دهند‌ و به وسيله آن به موقعيت هنري‌اي دست يابند كه تامين‌كننده شرايط بهتري براي حرفه و زندگي‌شان شود. به‌ويژه هنرمندان جواني كه براي بال و پر گشودن در محيطي فراخ‌تر رنجِ مهاجرت به كلانشهر‌ها را با همه موانع و مشكلات به جان مي‌خرند. «چند نامه به هنرمندي جوان» پاسخي است از طرف هنرمندان باتجربه و جاافتاده كه هر يك از ديدگاه خود به هنرمند جوان خيالي در قالب نامه‌اي كه خطاب به آنها نوشته‌اند و ايده اصلي آن الهام‌گرفته از كتاب «چند نامه به شاعري جوان» اثر راينر ‌ماريا‌ ريلكه است.

كارل ماركس، نامي آشنا در ذهنيت تاريخي جهان است. تاثير انديشه‌هاي او بر اقتصاد و فرهنگ اقتصادي جهان، انكارناپذير است و حضور بي‌شائبه و بي‌چون و چرايش بر تفكر جهانيان، بلافصل. در اينجا اما سخن از جنبه ديگر ماركس است كه تا سال‌ها پس از درگذشت وي، ناشناخته مانده بود؛ ماركسِ شاعر.

سرنوشت روشنفکران در روسیه همیشه برای اهل فرهنگ ایرانی جذاب و پر کشش بوده است. غیر از همسایگی تاریخی پر فراز و نشیب گربه و خرس، علت را باید در تاثیرپذیری آگاهانه و ناآگاهانه و در هر صورت فراوان روشنفکران ایران از همتایان روس شان دانست، خواه در قالب اجتماعیون عامیون و حزب توده و خواه به صورت الگوپذیری از روشنفکران سیاسی و پیشگام روس در انقلاب اکتبر. سرنوشت روشنفکران پر شور روس اما تحت حاکمیت کمونیسم اما تراژیک و دردناک بود. «امید علیه امید» نوشته نادژدا ماندلشتام روایت همین ماجراست.

«مبانی حقوق بشر»در خطبه حضرت زهرا(س) اقسام آگاهی‌هایی که ممکن است بشر بی‌واسطه یا با واسطه به آنها دسترسی داشته باشد چهار قسم است؛ «آگاهی حسی»، «آگاهی عقلی»، «آگاهی عرفانی» و «آگاهی وحیانی».این قسم چهارمِ آگاهی است که انسان‌ها به واسطه انبیا و جانشینان بر حق آنان می‌توانند از آن بهره گیرند. چون این نوع آگاهی مقدمات و مبادی خاص خود را می‌طلبد و دریافت و محصولات آن وقتی که در قالب الفاظ و کلمات بشری در می‌آید نیازمند تفسیر و تبیین برای سایر انسان‌ها است.از منظر منطق و معارف شیعی، اهل بیت پیامبر اکرم(ص) و از جمله حضرت صدیقه طاهره فاطمه زهرا(س) مفسران کامل معارف وحیانی و آیات قرآنی هستند و خطبه غرا و ماندگار ایشان از جمله مواریث علمی آن حضرت است که در حوزه «تفسیر معارف وحیانی» تعریف می‌شود.