اخبار

تاریخ تصوف در ایران آمیخته با شگفتی هاست و یکی از این شگفتی ها استفاده ایست که صوفیان از زبان پارسی کرده اند. تصوف در ایران با وجود این که بیشتر با مذهب اهل سنت وصلت داشته است و صوفیان مانند علمای دینی اهل سنت زبان تازی را کم و بیش زبانی مقدس می انگاشته و نخستین رساله ها و کتابهای خود را به این زبان نوشته اند، با این حال از زبان پارسی هم غافل نبوده و حتی از قرن پنجم و ششم به بعد اشعار صوفیانه خود را به این زبان سروده اند.

در این كتاب اولگ گرابر، مورخ بلندآوازۀ هنراسلامی كه بیش از 31 عنوان كتاب دربارۀ هنراسلامی و صدها مقالۀ كم‌نظیر در این عرصه نگاشته و تاكنون چند كتاب وی به زبان فارسی برگردانده شده است، خواننده را با نقاشی ایرانی كه عمدتاً نگاره‌های زینت‌بخش كتاب‌های ادبی، تاریخ، منافع‌الحیوان، هیئت و دیگر نسخه‌های خطی است آشنا می‌سازد؛ هرچند دیوارنگاره‌های آثار تاریخی و نقوش سفالینه‌ها را نیز مدنظر قرار می‌دهد تا با طرح پرسش‌هایی چند، راهگشای پژوهش‌هایی بنیادین در عرصه‌هایی كه مهم می‌یابد، گردد.

آیین بزرگداشت نظامی گنجوی با عنوان «پر مرغان سخن» روز سه شنبه 22 اسفند در دانشگاه اصفهان برگزار می شود. در این مراسم دکتر مهدی نوریان، دکتر سعید شفیعیون و دکتر امید ذاکری کیش سخنرانی خواهند کرد. این آیین همچنین با نظامی خوانی دکتر شفیعیون و اجرای موسیقی زنده همراه است.

در زمان کودکی که هنوز به مدرسه نرفته بودم و خواندن و نوشتن نمی‌دانستم، دو کتاب بزرگ – که بعدها دانستم قطع رحلی و چاپ سنگی است- در میان کتاب‌های پدرم نظرم را جلب کرده بود. یکی شاهنامۀ فردوسی و یکی خمسۀ نظامی. آن‌چه باعث توجه و علاقه‌ام به این دو کتاب بود، تصویر صحنه‌هائی از داستان‌ها بود که در میان بعضی از صفحات چاپ شده بود.

جامعه‌شناسان معتقدند که سنت‌ها، برآمده و زاییده شرایط، نیازها، ضرورت‌های اجتماعی و سیاسی یک جامعه هستند. سنت‌هایی که به شکل و شمایل گوناگون درمی‌آیند و روزی را در گاه‌شمار شمسی، قمری یا میلادی به نام خود ثبت می‌کنند. گاهی می‌شوند 7 شبانه روز عروسی و گاهی می‌شوند جشن چهارشنبه‌سوری و دید و بازدیدهای عید. اما در گذار زمان تنها سنت‌هایی بر جا می‌مانند که با ضرورت‌های جامعه انطباق داشته باشند، در غیراین صورت یا از بین می‌روند و یا متناسب با ضرورت‌ها و نیازهای مردم، دچار تغییر و تطور می‌شوند.

زندگی کشتکاران ایرانی با خیشی کوچک در دست و خرمن‌کوبی که گاوی آن را با خود می‌کشد، در قلب کشتزاری که امید و زندگی او به شمار می‌آید، تکه‌ای مهم از تاریخ و زیست اجتماعی ایرانیان و بازتابانده زندگی رعیت‌ها و کشاورزان ایرانی بوده زیرا کشاورزی تا سال‌ها محبوب و کار و پیشه بیشتر مردم به شمار می‌رفته است. این تصویر در میان دست‌نوشته‌های جهانگردانی نیز که به ایران سفر کرده‌اند، بازتاب داشته است.

«چهارسوق ایثار»، کتابچه‌ای کوچک به کوشش ابوالقاسم شایق و غلامرضا حسن‌پور است که با نقشی از سقف گنبدین و مقرنس‌کاری بازارچه‌های تاریخی یزد، قصه‌هایی از یاریگری اصناف و بازاریان این شهر را در هنگامه‌های انقلاب و جنگ در تاریخ معاصر روایت می‌کند.

میان تمام ترانه‌هایی كه با تاریخ موسیقیایی ایران گره خورده است، نمونه‌های ماندگاری وجود دارد كه هیچگاه از گذر زمان جا نمانده‌اند و فارغ از تمام حواشی، نسل به نسل جلو آمده‌اند و محبوبیت‌شان همان‌طور دست‌نخورده باقی مانده است؛ ترانه‌هایی كه امضای صاحب اثر می‌شوند و تا همیشه یاد او را زنده نگه می‌دارند. سرود «ای ایران» یكی از این ترانه‌های ماندگار است.

محمد صنعتی: احتمالاً رویارویی ایرانیان با نظریه‌های روانکاوی، هم‌زمان با نوسازی در این کشور و پس از جنگ جهانی اول بوده است ولی قدیمی‌ترین نوشتاری که در رابطه با نظریه‌های روانکاوی با آن برخورد کرده‌ام، قطعه طنزآمیز «قضیه فرویدیسم» است که هدایت در کتاب «وغ وغ صاحاب» در سال 1313 منتشر می‌کند و این همان سال تأسیس دانشگاه تهران است.

برگزاری جشن‌ها و اعیاد از ویژگی‌های فرهنگی تمامی جوامع است. از کهن‌ترین زمان‌ها تا به امروز تمامی فرهنگ‌ها در همه سرزمین‌ها، روزهایی از سال را جشن گرفته‌اند. بررسی و سیری در تاریخ و تمدن، گویای آن است که ایرانیان در گذر زمان، این جشن‌ها و اعیاد را با آیین‌های خاصی بر پا می‌داشتند.