اخبار

در قرن دهم میلادی، شمال و شرق هند مورد حمله سلطان محمود غزنوی و محمد غوری قرار گرفت. از این تاریخ به بعد، حضور و نفوذ مسلمانان و حاکمان مسلمان بر هند آغاز گشت. در دوران استیلای مسلمانان بر هند، چندین سلسله بر هند حکمرانی کردند، از جمله سلسله مملوک‌ سلطان‌ (1192ـ1298)، سلسله خلجی (1290ـ1320)، تقلقیان (1320ـ1414)، سلسله سعیدی (1440ـ1451)، و سلسله لودی (1451ـ1526)، تا نوبت به مغولان مسلمان هند یا(گورکانیان) رسید. سلطنت دهلی در سال 1526 توسط سلطان ظهیرالدین محمد بابر گورگانی با شکست ابراهیم لودی پایان یافت و او پادشاهی گورکانی را بنیان نهاد.

کانون های استنساخ، عناصر نسخه شناسی، رویه های فهرستنویسی، شناخت جعل و اصالت نسخه ها را می توان در کتاب 665 صفحه ای «نسخه نامه» شناخت. فرآیند تدوین فهرست کتابخانه ها و کتاب ها از سده های 4 و 5 هجری به بعد در ایران، همانند فهرست کتابخانۀ صاحب بن عباد، فهرست کتابخانۀ فنا خسرو بویهی، فهرست الابانه فی اسماء کتاب الخزانه از ابن طاووس حلی و تألیف فهرست هایی همچون فهرست ابن ندیم، فهرست شیخ طوسی و فهرست نجاشی در قرن های پیشین و انتشار نمونه هایی از فهرست نویسی نسخ خطی در ایران به سبک و سیاق امروزی از سال 1305 به بعد نشانۀ علاقه مندی دانشمندان و دانش پژوهان ایرانی به معرفی آثار علمی نیاکان خود و دیگر مسلمانان بوده است.

محمدعلی فروغی مشهور به ذکاءالملک (دوم) چهر‌ه‌ای شناخته شده و موثر در تاریخ و فرهنگ ایران است و نیاز به معرّفی ندارد. فروغی از 26 سالگی به نوشتن وقایع زندگی خود پرداخته و امروزه به لحاظ سندنگاری و خاطره‌نویسی از سرآمدان روزگار ماست. وی در مدرنیزه کردن ادارات و نهادهای فرسوده و نیز گسترش روابط بین‌المللی از قبیل عضویت در شورای جامعه ملل یا برقرار روابط دیپلماتیک با کشورهای دیگر و همچنین تاسیس نهادهای تمدّنی مانند دانشگاه تهران و فرهنگستان ایران و ... تاثیر عمده‌ای داشته و در ایجاد همه این موارد از خود سند و نوشته به جای گذاشته است.

دیوان سالاری ایرانی یکی از پژوهش های مهم در حوزه تحقیقات تاریخی است. دیوان سالاران ایرانی به عنوان بخش فرهیخته و صاحب قلم از معدود گروه ‌های حامی فرهنگ، علم و دانش محسوب می شدند. اثر حاضر به بررسی سیر تحولات و جریان بازسازی تشکیلات اداری مغول ها در ایران می ‌پردازد. دوره مغول از دوره‌ های تاثیرگذار در تاریخ ایران محسوب می­‌شود و از نظر برخی پژوهشگران تاثیرات آن در سده­های بعد نیز ماندگار بوده و تداوم یافته است.

نیکولو ماکیاولی، سیاستمدار و فیلسوف سیاسی عصر رنسانس ایتالیا، صاحب مقام در جمهوری فلورانس، که کتاب مشهورش شهریار (ll Principe) برای او نام و ننگِ "بی خدایی ضدِ اخلاق " را به ارمغان آورد، در سوم مه ۱۴۶۹ در فلورانس ایتالیا متولد شد و به تاریخ ۲۱ ژوئن ۱۵۲۷، در همان شهر، درگذشت.

والتر بنیامین معتقد است که تصویر حقیقی گذشته تدریجاً محو و زایل می‌شود؛ گذشته را تنها می‌توان به‌مثابه تصویری دانست که برای لحظه‌ای که می‌توان آن را تشخیص داد نمایان می‌شود و دیگر هرگز دوباره تکرار یا دیده نمی‌شود. «حقیقت هرگز از ما فرار نخواهد کرد» (بنیامین ۲۳۹). با این تفسیر چطور می‌توان از گذشتۀ تاریخی به‌مثابه یک سند تاریخی استفاده کرد؟

ابتدای تاریخ بشر که انسان متمدن با اختراع ذوب فلز و خط به پیشرفت چشمگیری دست یافته بود منطقه بین‌النهرین جایگاه ویژه‌ای داشت. سه تمدن مشهور در این قسمت در جوار یکدیگر می‌زیستند: آشوری‌ها، ایلامی‌ها و بابلی‌ها. شوش پایتخت ایلام از موقعیت ممتازی برخوردار بود. ایلام در واقع تلفظ آشوری سرزمین هل تم تی به زبان ایلامی است و هل تم تی به معنای سرزمین خدایان است.

«یادنامه همایون صنعتی‌زاده» سیری در زندگی و آثار همایون صنعتی‌زاده، به کوشش علی دهباشی از سوی انتشارات کتاب آمه منتشر شده است. علی دهباشی در مقدمه این کتاب به شخصیت عجیب و پیچیده صنعتی‌زاده و خاطراتش از او اشاره کرده و به نقطه عطف‌های زندگی‌ این نویسنده و مترجم و ناشر ایرانی می‌پردازد

در طول تاریخ عرفان، به‌ویژه در قرنهای اخیر، تعادل عرفانی خود را از دست داده‌ایم. عرفان گاه بدون اینکه خود را با علم و صنعت و فرهنگ همگام کند، به رشدش ادامه داده و مانند سلول‌های سرطانی، توان جامعه را صرف رشد خود کرده، به جای اینکه خود را خرج علم و فرهنگ جامعه بکند. اکنون کار به جایی رسیده که ما با بعضی حرکت‌های عرفانی مردم‌گریز و فرهنگ‌گریز و دین‌گریز و علم‌گریز مواجه شده‌ایم!

انتشارات هرمس در تابستان ۱۳۹۶ کتابی با عنوان «گفتگویی میان هگل و فیلسوفان اسلامی: صیرورت، دیالکتیک و ایدئالیسم» به قلم حمید طالب­‌زاده منتشر کرد. هدف مؤلف، گشودن باب تازه‌ای برای گفتگو میان هگل و فیلسوفان اسلامی به‌ منظور آزمون معاصرت فلسفه اسلامی و مواجهه آن با اندیشه غربی است. فلسفه ربط ناگستنی با زندگی دارد و فلسفه اسلامی نیز اگر سودای حضور در عرصه جهانی دارد، باید پیش از پرداختن به مسائل روزگار حاضر، به نفس «معاصرت» بیندیشد. گفتگوی حاضر که متن کاملش پیشتر در ماهنامه «اطلاعات حکمت و معرفت» به چاپ رسیده، با تمرکز بر چهار موضوع «گفتگو»، «نقش و جایگاه مؤلف»، «فیلسوفان اسلامی» و «هگل» صورت گرفته است.